Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS .II.De.Noua Lege. DIS .VIII.

prohibitione. Secundo adimpleuit dn̄s p̄ceptaordinando quomō tutius cōſeruaret̉ lex vetus ſtatuerat ut homo ꝑiuraret. & hoc tutiꝰconſeruat̉ ſi omnīo a iuramēto abſtineat niſiin cauſa neceſſitatis. Tertio ad mpleuit dominus p̄cepta legis ſuꝑaddenda quedā ꝑfectōisconſilia. ut patꝫ Math̓. xix. vbi dn̄s dicenti ſeobſeruaſſe p̄cepta legis ueteris dicit. vnuꝫ tibideeſt. ſi uis ꝑfectus eſſe uade & uende omniaque habes &. inde eſt cerimonialia nonmemorant̉. Math̓. v. quia eoꝝ obſeruātia totaliter excludit̉ per impletōi ut dictū eſt. Deiudicialibus uero p̄ceptis cōmemorauit preceptū talionis. ut qd̓ de hoc diceret̉ de omnibusalijs eſſet ītelligenduꝫ. In quo quidem p̄ceptodocuit legis intentōem non eſſe ad hoc pena talionis quereret̉ ꝓpter liuorem uindicteque ipſe excludit mouens homo debet eſſeparatus etiam maiores iniurias ſufferre. ſedſolum ꝓpter amorē iuſtitie. & adhuc in noualege remanet. Item & ſi uideat̉ dn̄s ꝓpoſuiſſequedam p̄cepta cōtraria p̄ceptis legis ueteris.Math̓. v. dicens. audiſtis quia dictū eſt antiquis. quicūqꝫ dimiſerit uxorē ſuā det illi libellum repudii Ego aūt dico uobis qui dimiſerituxorem ſuā facit eam mechari. Idem etiā uidetur eſſe ī ꝓhibitiōe iuramenti & ī prohibitiōetalionis. & etiā in odio inimicoꝝ. Similiter uidetur dn̄s excluſiſſe p̄cepta ueteris legis de diſcretione ciboꝝ Math̓. xv. non in os intratcoinquinat hoīem &. Sed reuera ſicut dicitAugꝰ. contra fauſtum p̄cepta illa dn̄i ſuntcontraria p̄ceptis ueteris legis. Quod em̄ dn̄sp̄cepit de uxore dimittenda non eſt contrariūei quod lex p̄cipit. neqꝫ em̄ ait lex. uolueritdimittat uxoreꝫ. cui eſſet contrariū dimittere. ſed utiqꝫ uoluit dimitti uxorem a uirohanc interpoſuit moram ut ī diſcidiū animꝰpreceptis libelli cōſcriptōe retractꝰ abſiſteret.Vnde dominus ad hoc confirmandū ut nonfacile uxor dimittat̉ ſolā cauſam fornicatōnisexcepit. & idem etiā eſt dicendū ī prohibitōneiuramenti ſicut dictū eſt. & idem etiam patꝫī prohibitōe talionis. Taxauit em̄ moduꝫ uindicte lex ut non ꝓcederet̉ ad īmoderatā uindictam. a qua dn̄s ꝑfectius remouit quemmonuit omnīo a uīdicta abſtinere. Circa odium uero inimicorū remouit falſum refutanseoꝝ intellectum noſmonens ut ꝑſona odiohaberet̉ ſed culpa. Circa diſcretōi uero ciboꝝque cerimonialis erat dn̄s non mandauit uttunc non obſeruarent̉. ſed oſtendit nulli cibi ſecundum ſuā naturā erant īmundi. ſed ſecundū figuram ſolū. ut dictū eſt Item etſi dominus in factis uideat̉ legem euacuaſſe. Sic̄quando leproſum tetigit. Math̓. viii. & ſabbatum pluries uiolaſſe. tn̄ non ſtetit ī aliquotra legem quia tactus leproſi erat ꝓhibitus īlege. quia ex hoc incurrebat homo quandā irregularitatis iuſtitiā ul̓ īmunditiā. ſicut & extactu mortui. ſed dn̄s qui erat mūdator leproſi immunditiam incurrere non poterat. per ea

autem que fecit in ſabbato ſabbatū non ſoluitẜm rei ueritatē. ſicut ipſe ml̓tiplicit̓ ī euāgeliooſtendit.. quia operabat̉ miracl̓a uirtute diuina que ſemꝑ operat̉ ī rebus. tum etiaꝫ. quiaſalutis humane oꝑa faciebat eum phariſei etiāſaluti aīalium in die ſabbati ꝓuiderēt. etiā.quia etiā ratōe neceſſitatis diſcipl̓os excuſauitin ſabbato ſpicas colligētes. ſed uidebat̉ ſolue̓ẜm ſuꝑſtitioſum intellectū phariſeoꝝ. qui credebant etiā a ſalubribꝰ operibus eſſe ī die ſabbati abſtinendū. quod erat contra intentōemlegis. Circa tertiū ſcꝫ utrū lex noua contineatur in ueteri. ſciendū aliquid cōtinet̉ inalio dupliciter. vno modo in actu ſicut locatūin loco Alio modo uirtute. ſicut effectus ī cauſa. uel complemētū in cōplemento. ſicut genꝰcontinet ſpecies poteſtate & ſicut tota arborcontinet̉ in ſemīe. et per hunc modum noualex cōtinet̉ in ueteri. Dictū eſt em̄ nouaparat̉ ad ueterem ſicut ꝑfectum ad īperfectū.Vnde criſoſt. exponens illud quod habetur.Mat. iiii. Vltimo terra fructificat. primo herbam. deinde ſpicam. deinde plenū fructum īſpica. Sic dicit primo herbam fructificat ī legenature. poſtmodū ſpicas ī lege moyſi. poſteaplenum fructū in euangelio. Sic igit̉ ē lexua in ueteri ſicut fructus in ſpica. oīa em̄ quecredenda tradunt̉ in nouo teſtam̄to explicite& aperte tradunt̉ credenda in ueteri teſtamēto. ſed īplicite ſub figura. Et ſecundū hoc etiāquantū ad credenda lex noua coutinet̉ in ueteri. Precepta etiā noue legis dicunt̉ eſſe maioraqꝫ p̄cepta ueteris legiſ quātum ad explicitam manifeſtatōem. ſed quantū ad ip̄am ſubſtantiā preceptoꝝ noui teſtamēti omnia cōtinent̉ in ueteri teſtamēto. vnde Augꝰ dicittra fauſtum. pene omīa que monuit ul̓ precepit dn̄s ubi adiungebat. ego autē dico uobisinueniunt̉ etiā in illis ueteribus libris. Sed qꝛnon intelligebāt homicidiū niſi peremptionēcorporis humaī apperuit dn̄s oēm iniquūtum ad nocendū fratri ī homicidii genere deputari. & quantū ad huiuſmodi manifeſtationes p̄cepta noue legis dicunt̉ maiora p̄ceptisueteris legis. nihil tn̄ ꝓhibet maius ī minoriuirtute cōtineri. ſicut arbor cōtinet̉ in ſemine Circa quartū ſcꝫ que iſtaꝝ ſit grauior. ſciendum circa oꝑa uirtutis de quibus p̄ceptalegis dant̉ duplex difficl̓tas attēdi poteſt. vnaquidem ex ꝑte exterioꝝ operum que ex ſeip̄iſhabent quandā difficultatē & grauitatem. &quantū ad hoc lex uetus eſt multo grauior qͣꝫnoua. quia ad plures actus exteriores obligabatur lex uetus ī multiplicibus cerimoniis qͣꝫlex noua. preter p̄cepta legis nature pauciſſima ſuꝑaddidit in doctrina chriſti & apoſtolorum. Licꝫ aliqua ſunt ſuperaddita poſtmodūex inſtitutiōe ſanctoꝝ pr̄m. In quibus etiamAugꝰ dicit eſſe moderatōem attendēdā. neueriatō fidelium oneroſa reddat̉ Dicit em̄ adinquiſitiones ianuarii de quibuſdā ipſamreligionem noſtram qͣꝫ in manifeſtiſſimis &