Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS IX. De DeteſtationeLuxurie. DIS.III.

In quo & ſi fit iniuria ip̄i deo tn̄ ibi ſeruat̉ ordo nature. Itē inter uitia cōtra naturā minuseſt graue peccatum qd̓ eſt ex omiſſione debitiuaſis. qꝛ in peccatis magis attendit̉ grauitasex abuſu alicuius rei qͣꝫ ex omiſſione. grauiſſi aūt eſt peccatū beſtialitatis. ubi ſeruat̉debita ſpēs. Vn̄ ſuꝑ illud Gen̄. xxxvii. Accuſauit fratres ſuos crimīe peſſimo dicit glo.pecoribus miſcebant̉. Poſt hoc auteꝫ eſt uitiūſodomiticū. ubi ſeruat̉ debitus ſexus. Ptꝰhoc aūt eſt pecccatū ex eo non ſeruat̉ debitus modus cōcūbendi. magis aūt ſi ſit debitum fas. qͣꝫ ſi ſit in ordīatio ẜm alia ꝑtinentia ad modum cōcubitus. DE DETESTATIONE LVXVRIF. DISTINCTIO. III.Irca quartuꝫ principale ſcꝫ de hiis queteſtandū. ſciendū ml̓ta mouere deſuadent & on̄dunt pctm̄ luxurie debent ad hoc. uidelicꝫ Laboris penalitas. Ardoris immēſitas. Fetor abhoīabilis. Pudor intolerabilis. Primo quidē deteſtabilē eſſe luxuriā on̄dit laboris venalitas p̄cedit & cōcomitatur hoc uitiū. Quis enim enarrare ſufficiatquot labores & inedias. quot dietas malas.quot uigilias. qꝛ frequēt̉ noctes om̄ino ducūtinſomnes. quot timores & ꝑicula. quot ſollicitudīes & anguſtias. quot aeris intemꝑies id ēeſtus & frigora. hymbres niues & glacies. &multa hiꝰ ſuſtinēt miſeri breuiſſima & uiliſſim adelc̄atione cōplenda. ſi pro deo & aīarum ſalute ſuſtīerent. eēnt uere martyres apd̓deū. Vn̄ maīfeſtū eſt excecauit eos malitiaeoꝝ. ut id qd̓ uere ē turpe. uideat̉ eis pulchꝝ& qd̓ moleſtuꝫ eſt. delcābile uideat̉. iuxta illd̓om̄is a mor cecus non eſt amor arbiter equusnam deforme pecus iudicat decus. Vn̄ iob.xxx. eſſe ſub ſentibꝰ delitias reputabant. ſentes iſte ſunt cure. ſollicitudīes. uigilie. & labores & afflictōnes aūcedunt uel cōcomitant̉hoc peccatū. Illudit aūt eis dyabolus ſic. ut inſpinis querāt ficus. & melle eas lambāt. &ſic merito lecatores dicant̉. ſpine em̄ uoluptatis ſollicitudīes uocant̉. Math̓. xiii. &. luc̄. viiiSiles ſunt cuidā qui iret ſiluā qͣꝫdam hora ueſꝑtina inueīt qͣꝫdam domū pulchrā inreceptus eſt. Dn̄a aūt domus que uidebat̉ pulchra & ornata inuitauit ad amorē ſuum &cōcubitū. cui ꝯſenſiſſꝫ. uidebat̉ ei incubili p̄cioſiſſimo ea iaceret. in mane aūt excitatus inueīt ſe amplectenteꝫ facem de ſpinis. &ſic cognouit ſe a dyabolo ludificatū delitiisinueīens ſpinas. hec at̄ anxietas ī illicito amore facit omīa dura ferre tanqͣꝫ leuia. Iuxta qd̓de bono amore dicit Augꝰ. Omnia ſeua & īmania. facilia & ꝓpe nulla facit amor. ut patet Gen̄. xxix. ſeruiuit rachel ſeptē annis iacob. & uidebant̉ ei dies pauci amoris magnitudīe. Sic erat illi qui dicebat amore ſuo.Sic nabā gelidas brumalis gurgitis undasnec michi ſolſtitiū. nec graue frigus erat. Sicigit̉ amor illicitꝰ uilis & fedus ſic eos allicit

ut om̄ ia moleſta & grauia uideant̉ eis delc̄abilia amore deteſtabili & damnabili. quātomagis amor dei qui ualde dulcis eſt. delectabilis. & ſuauis. & magis nature ꝯſonus & efficatior ad uiuendū deberet nos allice̓ ad omnia dura & aſꝑa ſuſtinendū. Si tn̄ alicui miſero peccatori talis īmo longe mīor pena uel labor iniūgeret̉ ī pnīam. diceret ſe ſuſtine̓ nonpoſſe. nec uellet tanta ſuſtinere deo qͣꝫta ſuſtinet dyabolo. nec ſalute aīe ſue qͣꝫtadamnatōne ſuſtinet delc̄abiliter ex īproba uoluntate. Secūdo deteſtandā eſſe luxuriamon̄dit ardoris īmenſitas. id eſt feruor libidīoſe cōcupiſcentie qui ē in hoc peccato. Hūc ignēinflāmat cōtactus il̓ieris. aſpectus ſiue corꝑalis ſiue ymagīarius. & conſortiū. & colloqͥum. De primo dicit̉ ꝓu̓. vj. Nūquid pt̄abſcōdere ignē in ſinu ſuo ut ueſtimēta eius ardeant. aut ambulare ſuꝑ prunas. & noncomburantur plante eius. ſic homo qui ingredit̉ ad uxorē ꝓximi ſui. erit mūdus tetigerit. De ſecundo id ē aſpectu dicit̉. ecc̄i. ixNoli circūſpicere &. Sequit̉. ꝓpter ſpēm mulieris multi ꝑierunt. & ex hoc cōcupiſcētia qͣſiignis exardeſcit. De tertō & quarto id ē conſortio & colloquio ibidē. ſpēm mulieris alienemulti adiurati reprobi facti ſūt. &. Iob. xxxiIgnis eſt uſqꝫ ad cōſumptōnem deuorans. &ecc̄i. xxiii. Anima calida qͣſi ignis exardeſcit.De immenſitate huius arcioris. Reqͥ. infra. Tertio deteſtabilē luxuriā oſtendit fetorabhoīabilis. qui qn̄qꝫ ſentit̉ ab hiis etiā qui faciunt. Aliqn̄ em̄ fetet eis ſuū peccatū. & tamē dimittūt illud. amos. iiii. Aſcēdere feci fetorem tentorioꝝ ur̄oꝝ ad nares ur̄as. & noneſtis cōurrſi ad me dicit dn̄s. Tentoria corꝑaſunt fetētia. Vn̄ luxurioſi uocant̉ hyrci fetentes. zach̓. x. Viſitabo ſuꝑ hyrcos fetētes mulieres meretrices. Aliqui etiā ſentiūt fetorē huiuſpeccati qn̄ fit in domo ſua. Quidā archidyaconus fetorē cognoſcebat qn̄ ſeruus eius peccauerat. Ad hoc facit exempluꝫ qd̓ habet̉ ſupͣ detemptatōne. qūo ſpūs fornicatōnis apparuitpachamio in ſpē ethyopiſſe teterrīe. & de fetore eius fetebat manus qua tetigerat. Itē deuerbis pr̄m. quidā ueniſſet ad heremū. &ſecū adduxiſſet filiū ſuū nuꝑ ablactatū. cumcreuiſſet temptabāt eum demones de peccatocarnis. qui ait pr̄i. uolebat ire ad ſeculūualens impetꝰ temptatōnum ferre. Etpoſſet pat̓ retīere. obtinuit tn̄ prius iret& faceret quadragenā unam ī remotōri heremo portās ſecū panes. & faciēs plectas de palmarū foliis. Qd̓ cum faceret. poſt uigīti diesapꝑuit ei opus dyaboli quaſi mulier ethyopiſſa fetida. & turpis aſpectu. ita ut eius fetorem poſſet ſuſtinere. ſꝫ abiiciebat a ſe. cui ait.ego ſum que in cordibꝰ hoīm dulcis appareo.ſꝫ ꝓpter obedientiā tuā& laborē ꝑmiſit medeus deciꝑe te. ſꝫ innotui tibi fetoreꝫ meū. quiſurgēs & gr̄as agens ad pr̄em rediit. & factū.retulit dicens. nolo redire ad ſeculū. cui pat̓