.II.Luxurie. DIS.PARS IX. De Spēbus
turpitudinē eius. & idem poſtea ſubdit ī alijsSecūda ratio ē. qꝛ ꝑſonas ſanguīe cōiunctasneceſſe ē adinuice ſimul cōuerſari. Vnde ſi homines nō arcerent̉ a cōmixtione uenerea. nimia opꝑtuītas daret̉ hoībus ueneree cōmixtionis. & ſic animi hoīm nimis emolleſcerēt ꝑluxuriā. & ideo inueteri lege ille ꝑſone ſpēalit̓uident̉ eſſe ꝓhibite. quas neceſſe ē ſimul commorari. Tertia ratō e. qꝛ ꝑ hoc impediret̉ multiplicatō amicoꝝ. dum em̄ hō extraneam uxorem accipit. cōiungunt̉ ſibi quadā ſpāli amicitia omnes cōſanguinei uxoris. ac ſi eēnt conſanguinei ſui. ut augꝰ. dicit. xv. de ci. dei. Habita eſt ratō rc̄iſſima caritatis. ut hoīes quibꝰeſſet utilis atqꝫ honeſta cōcordia diuerſaꝝ uiciſſitudinū uīculis necterent̉. nec unus īunoml̓tas haberet. ſꝫ ſingule ſpergerent̉ in ſingulos. Addit aūt ariſto. rōem qͣrtam in. ii. polit̓.quia cū naturalit̓ homo cōſanguineā diligat.ſi adderet̉ amor qͥ eſt ex cōmixtione uenerea.fieret nimius ardor amoris. & maxīm libidīsincentiuū qd̓ caſtitati repugnat. Vn̄ manifeſtū eſt ꝙ inceſtus ē determīata ſpēs luxurie.¶ Circa nonū ſcꝫ utrū ſacrilegiū ſit ſpēs luxurie. dicendū ꝙ ſic̄ dictum ē. qn̄ actus vniusuirtutis uel uitii ordinat̉ ad finem alteriꝰ. aſſumit ſpēm illius. ſicut furtū qd̓ ꝓpter adulteriū cōmittit̉. trāſit in ſpēm adulterii. Manifeſtum ē aūt ꝙ obſeruatio caſtitatis ẜm ꝙ ordinat̉ ad cultum dei fit actus religionis in illisque uouēt & ſeruāt uirginitate ut patꝫ ꝑ auguſtinū in libro de uirginitate. Vn̄ manifeſtum ē ꝙ luxuria ẜm ꝙ uiolat aliquid ad diuinū cultū ꝑtinens. ꝑtinet ad ſpēm ſacrilegii.& ẜm hoc ſacrilegiū pōt poni ſpēs luxurie. Etnota ꝙ ſacrilegiū ē ſpēs irreligioſitatis. & etiāluxurie. qꝛ luxuria ẜm ꝙ ordinat̉ ad finē alterius uitii. efficit̉ illius uitii ſpēs. & ſic aliqͣ ſpecies luxurie pt̄ etiā eſſe ſpēs irreligioſitatis. ſic̄cuiuſdā ſuꝑioris gn̓is. Vnd̓. xxxii. q. i. ſacrilegium nō cōnumnerat̉ inter ſpēs luxurie. Cuiꝰratio eſt. qꝛ ibi nō ponunt̉ niſi illa q̄ ſunt ſpecies luxurie ẜm ſeip̄am. ſacrilegiū aūt eſt ſpēsluxurie ẜm qd̓ ordinat̉ ad fine alterius uitii.& pt̄ cōcurrere cū diuerſis ſpēbus luxurie. Siem̄ aliquis abutat̉ ꝑſona cōiuncta ſibi ẜm ſpritualē cognatōnem cōmittit ſacrilegium admodū inceſtus. Si aūt abutat̉ uirgine deo ſacrata inqͣꝫtum ē ſponſa xp̄i cōmittit ſacrilegium ꝑ modū adulterii. inqͣꝫtum uero ē ſub ſpiritualis pr̄is cura cōſtituta. erit qd̓dam ſpūaleſtuprū. & ſi uiolentia inferat̉. erit ſpūalis raptus. qui etiā ẜm leges ciuiles grauius puīturqͣꝫ alius raptus. Vn̄ Iuſtinianꝰ imꝑator dicitSi quid nō dicā raꝑe. ſꝫ attemptare. tm̄ modomr̄imonii cōiungendi cā ſacratiſſimas uirgines auſus fuit. capitali pena feriat̉. ¶ Circa decimū ſcꝫ utꝝ uitium cōtra naturā ſit ſpēs luxurie. dicendū ꝙ ſicut ſupͣdictum ē. ibi eſt det̓mīata ſpēs luxurie. ubi ſpālis ratō deformitatis occurrit q̄ facit indecentē actū uenereum.Qd̓ quidem pt̄ eſſe duplicit̓. Vno quideꝫ mō
quia repugnat ratōni recte. cōmune in omniuitio luxuīe. Alio modo qꝛ ſuꝑ hoc repugnaip̄i ordini naturali uenerei actus qui cōuenithūane ſpēi. qd̓ dicit̉ uitiū cōtra naturā. Qd̓ qͥdem pt̄ pluribus mōis cōtingere. Vno quidēmō ſi abſqꝫ omni cōcubitu cā delectionis ueneree pollutio ꝓcuret̉ qd̓ ꝑtinet ad peccatumimmūditie. quā quidē mollitiem uocant. Aliomō ſi fiat ꝑcōcubitum ad rem nō eiuſdē ſpēiqd̓ uocat̉ beſtialitas. Tertio mō ſi fiat ꝑ cōcubitum ad non debitum ſexū. puta maſculi admaſculū. uel feīe ad feīam. ut apoꝰ dicit ro. i.qd̓ dicit̉ ſodomidicū uitiū. Quarto ſi nō ſeruet̉ naturalis modꝰ cōcūbendi. aut qͣꝫtum adinſtrumentū. aut ad alios monſtruoſos & beſtiales cōcūbendi modos. ¶ Circa Vndecimūſcꝫ utꝝ uitiū cōtra naturā ſit grauiſſimū peccatoꝝ inter ſpēs luxurie. dicendū ꝙ in quolibet gn̓e corruptō principii eſt peſſima ex qͣ dependēt. prīcipia aūt rōis ſunt ea que ſunt ẜmnaturā. nam ratio p̄ſuppoſitis hiis que ſunta natura determīata diſponit alia ẜm ꝙ cōuenit. & hoc apparet tam ī ſpeculatiuis qͣꝫ ī oꝑatiuis. Et iō ſic̄ īſpeculatīs error circa ea quoꝝcognitio eſt homini naturalit̓ indita ē grauiſſimus & turpiſſimus. ita in agēdis agere contra ea q̄ ſunt ẜm naturā determīata ē grauiſſimū & turpiſſimū. qꝛ ergo in uitiis q̄ ſunt cōtra naturā trāſgredit̉ hō id qd̓ eſt ẜm naturādetermīatum circa uſum uenereū. inde ē ꝙ ītali materia hoc peccatū ē grauiſſimuꝫ poſtqͣꝫeſt inceſtus. qui ſicut dictū eſt. ē cōtra naturalem reuerentiā quā ꝑſonis cōiunctis debemꝰPer alias aūt luxurie ſpēs p̄terit̉ ſolū id quodeſt ẜm rōem rectā determīatum ex p̄ſuppoſitione cōnaturaliū prīcipioꝝ. Magis aūt repugnat rōni ꝙ aliquis uenereis utat̉ non ſolū cotra id qd̓ ꝯuenit ꝓli gn̓ande. ſꝫ etiā cū iniuriaalterius. & iō fornicatō ſimplex q̄ cōmittiturſine iniuria alterius ꝑſone mīma eſt inter ſpecies luxurie. Maior aūt iniuria ē ſi quis abutat̉ muliere alterius ptāti ſubdita ad uſum generatōnis qͣꝫ ad ſolā cuſtodiā. & ideo adulterium ē grauius pctm̄ qͣꝫ ſtuprū. & utrūqꝫ aggͣuat̉ ꝑ uiolentiā. ꝓpter qd̓ raptus uirgīs eſt guius pctm̄ qͣꝫ ſtuprū. & raptꝰ uxoris qͣꝫ adulteriū. & hec om̄ia aggrauant̉ ſꝫm rōem ſacrilegii ut ſupͣdictum ē. Et nota ꝙ ſic̄ ordo rōnisrecte ē ad hoīes. ita ordo nature ē ab ip̄o deo.& ideo in peccatis cōtra naturā in quibꝰ ipſeordo nature uiolat̉ fit iniuria ip̄i deo ordīatori nature. Vn̄ augͥ. dicit. iii. confeſſionū. flagitia q̄ ſunt cōtra naturā ſunt ſemꝑ deteſtādaatqꝫ puīenda. qualia ſodomitaꝝ fuer̄t. que ſiomnes gentes facerēt. eodē criminis reatu diuina lege tenerent̉. q̄ nō ſic fecit hoīnes ut ſeillo u̓terent̉ mō. Violat̉ quippe ip̄a ſocietas q̄cū deo nobis eſſe debet cū eadē materia cuiusille actor ē. libidīs ꝑuerſitate polluit̉. Et ideo īiuria q̄ fit ip̄i deo grauior ē qͣꝫ illa que fit ꝓximo. ita uitiū cōtra naturā grauius ē qͣꝫ Adulteriū. Stuprū. Raptus. uel etiam ſacrilegium