De Periurio Diſtin. VIII.Pars Septima. De Mendacio.

periuriū eſſe peccatū. Ꝙ aūt falſitas ſit de ratōne ꝑiurii declarat̉ ſic. Actus em̄ morales exfine ſpēm ſortiunt̉. finis autē in iuramēto eſthumani dicti confirmatō. cui ꝯfirmatōni falſitas opponit̉. & ꝑ hoc cōfirmat̉ aliquod dc̄mquod oſtendit̉ firmit̓ eſſe uerū. Vnde falſitasdirecte euacuat fineꝫ iuramēti quod ꝑiuriumdicit̉. & ꝓpter hoc a falſitate p̄cipue ſpecificat̉ꝑuerſitas iuramēti qd̓ ꝑiurium dicit̉. & ideofalſitas eſt de ꝑiurii ratione. Eſt autem ſciendum ẜm. Hieronimū. ſuꝑ illud. Ieremie. iiii.Iurabis in ueritate. iudicio. et iuſtitia. ꝙ qd̓cūqꝫ iſtorū trium defuerit ꝑiurium eſt. non tn̄eodem ordine. Sed primo & prīcipaliter eſt ꝑiuriū qn̄ deeſt ueritas in ſermone rōe iam dicta. Secūdario aūt cū deeſt iuſtitia. qꝛ quicūqꝫ iurat aliquid illicitū ex hoc ip̄o falſitatē incurrit. qꝛ obligatus eſt ad hoc ꝙ ꝯtrariū facietTertio uero mō qn̄ deeſt iudiciū. qꝛ cum īdiſcrete iurat ex hocip̄o ꝑiculo ſe cōmittit falſitatem incurrendi. & ſic pacꝫ ꝑiurium eſſe peccatum ꝓ eo ꝙ de rōne eius eſt falſitas. Item hocidem patꝫ ex eius ꝓpria rōne. qꝛ iurare ē teſtēdeum in uocare. Ꝙ autē aliquis deū inuocetteſtem falſitatis ad irreuerentiā eius pertinetquia per hoc dat intelligere ul̓ ꝙ deus ueritatēnon cognoſcat. uel ꝙ falſitatē teſtificari uelitet iō ꝑiuriū eſt pctm̄ religioni ꝯtrariū. cuius ēdeo reuerētiam exhibere. Ex hoc ulteriꝰ clarepatet ꝙ omē ꝑiuriū ſit mortale. quia etſi illaq̄ de ſe ſunt pctā ueīalia uel etiā bona ex gne̓ſi in contēptū dei fiūt ſunt pctā mortalia. ml̓tomagis qͥdqͥd eſt qd̓ de ſui rōue pertinet adcōtemptum dei eſt peccatū mortale. ꝑiuriumaūt de ſui rōne importat ꝯtemptū dei. ex hocem̄ habet rōnem culpe ut dictū eſt. qꝛ ad irreuerentiā dei ꝑtinet. Vn̄ manifeſtū eſt ꝙ ꝑiurium ex ſuo gn̓e eſt peccatū mortale. Vn̄ ſi qͥetiā iocōſe ꝑiuret. ſicut nō euitat irreuerentiāſꝫ quantū ad aliquid magis auget. ita non excuſat̉ a peccato mortali. ſic̄ nec a dei cōtemptutu. Ille etiā qui ex lapſu lingue falſum iurat.ſi aduertat ie iurare & falſum eē qd̓ iurat. nōexcuſat̉ a peccato mortali. ſicut nec a cōtempdei. Si aūt nō aduertat nō uidet̉ habere intētionem iurandi. & ideo a crimine ꝑiurii aliqͣliter excuſatur.Irca ſecundū ſciendū ꝙ crimē ꝑiurii oſtēdunt multa eſſe ſummoꝑe deteſtandum¶ Primū eſt quia qui peierat. fur. raptor. &ſacrilegus efficit̉. Fur quideꝫ & raptor. qꝛ nomen ſanctū dei ip̄o inuito & ꝓhibente ī teſtimoniū falſitatis aſſumit. exo. xx. Non aſſumes nomen dei tui inuanū. Sacrilegus ueroqꝛ res ſacras inuadit. ut ſuꝑ eas pctm̄ ſuū faciat ſicut nomē dn̄i & corpus eius & altaria &reliquias ſanctoꝝ qd̓ refugiūt alij peccatoreset ip̄i demones quibus ſanctū & terribile nōmen eiꝰ. ad cuius inuocatōnem ip̄i fugiūt abobſeſſis. Leuit̓. xix. Nō ꝑiurabis in noīe meo¶ Secunduꝫ eſt ꝙͣ ꝑiurus bomagiū dyabolofacit & ſe cū manu ꝓpria dyabolo tradit. ꝓu̓.

vi. Defixiſti apud extraneū manū tuā. ¶ Tertium eſt qꝛ ſigillū ſummi regis & pape falſificat. & ideo excōicatus. & ſacrilegus ē in ꝑpetuum carcereꝫ detrudendus. quia nomē dn̄i qd̓datum eſt in teſtimoniū ueritatis aſſumit inteſtimoniū falſitatis & cōfirmatōnem eiꝰ. eze.xiii. Violabāt me ad ppl̓m meū ꝓpter pugilIum ordei. & fragmē panis mētientes populomeo credenti mendaciis. Et. yſa. lii. Tota dienomē meū blaſphemat̉. ¶ Quartū qꝛ ꝑiurusquantū ī ſe eſt deum inuoluit in malitia ſuaquia ip̄m in teſtimoniuꝫ falſitatis adducit. &ideo cōtra ip̄os in iudicio teſtis erit. Mal̓. iii.Ero teſtis ueloꝝ maledicis & ꝑiuris. ¶ Quintum eſt qꝛ ꝑiurus excludit̉ a ꝓtectōne diuininoīs ī quod peccat. quia fruſtra inuocat legisauxiliū qui cōmittit in legē. Vn̄ ꝑiurꝰ a deoꝓtegi non meret̉. adiutoriū em̄ nr̄m in nomine dn̄i. ꝓu̓. xviii. Turris fortiſſima nomē domini ad ip̄m currit iuſtus & exaltabitur.¶ Sextū eſt qꝛ ꝑiurus replet̉ malis culpe& malis pene. Culpe quidē malis replet̉. ſicut dicit̉.ecc̄i. xxiii. Vir multū iurans replebit̉ iniquitate. Et ibidē. Non aſſueſcat iuratōni os tuū ml̓ti em̄ caſus ſunt in illa. uidelicet ꝓpter ꝑiuriūquod ſepe ſubſequit̉. De malis uero pene quibus deus punit ſpāliter hoc pctm̄ dicit̉. zach̓.v. Vidi uolumē uolans &c̓. & dixit dn̄s. Heceſt maledictio q̄ egredit̉ ſuꝑ faciē om̄is terre.Sequit̉. quia omis iurās ex hoc iudicabit̉. &c̓.et uenit ad domū furis & ad domuꝫ iurantisin noīe meo mendacit̉ & cōmorabit̉ in mediodomus eius. & cōſumet ligna eius & lapideseiꝰ. Vn̄ ꝑiuri aliquādo necant̉ a demone. aliquando uexant̉. Sicut legit̉ in uita beati pancracii. Sicut refert. g̓g̓. turon̄. ꝙ ſi quis ꝑiurare uolens ad ſepulchꝝ dicti ſancti accede̓ uoluerit anteqͣꝫ cancellū chori intrauerit. aut arreptus uexat̉ a demone. aut cōtinuo cadēs inpauimentū uitam ꝑdit. Item ecc̄iaſtice hyſto.libro. vi. c. x. legit̉ de narciſo ieroſolimitanoep̄o ꝙ cū eſſet iuſtus. & rigoris tenax. quidaꝫhoīes nequā timētes ne eos in ſuis flagitiis īueniret ſciētes ꝙ eis non ꝑceret. cōuenientescoram auditoribꝰ crimē infamie ei imponuntiurādo & imp̄cando ita eſſe. pͥmus cū iuramēto imprecat̉ ꝙ igne ꝑeat niſi ita ſit. Secundꝰꝙ quodā morbo regio. tertius ꝙ oculos amittat. Sancto aūt ſedente ad heremū ut uacarꝫꝯtemplatōni. licet deum timētes nō crederenteis ꝯtra ſanctū. Primus falſus teſtis a ſcintilla cum omni ꝓgenie ſua rebꝰ & domo & familia exurit̉. Scd̓us ab imis pedibꝰ uſqꝫ ad caput morbo regio ꝯſumit̉. Tertius hoc uidensſecretū paudit. & ſera penitētia lugens oculosamiſit. Narciſus aūt poſt tres ſucceſſores rediens. honorifice ſuſceptus ē. Item ad idem deretentoribus legatoꝝ quibꝰ ſimilit̓ accidit ſimilit̓ imp̄cantibꝰ. Cum quidā uſurariꝰ moreret̉ peītens uocauit duos amicos ſuos roganſeos ut ip̄i eſſent executores ſui fideles & ueloces. & ꝙ reſtituerēt quod habuerat de alieno.