226

T. 1,1 VII [U. C. 3og. A. C. 443.]

cornu esse. Si iam fudisset liostes, conferret ad sesigna, ut simul omnis exercitus praeda potiretur. Vi-ctor Agrippa cum mutua gratulatione ad Victoren»collegam castraque liostium venit. Ibi paucis defen-dentibus, momcntoque fusis, sine certamine in muni-tiones irrumpunt: praedaque ingenti Computern ex-ercitum, suis etiani rebus recuperatis, quae popula-tione agrorum amissae erant, reducunt. Triumphumnec ipsos postulasse, nee delatum iis ab senatu, ac-cipio: -nec traditur causa spreti aut non spcrati ho-noris. Ego quantum in tanto intervallo temporumconiicio, quum Valcrio atquelloratio consulibus, quipraeter Volscos etAequos Sabini etiam belli perfcctigloriam pepererant, negatus ab senatu triumphus es-set, verccundiae fuit pro parte diniidia reruni consu-libus petere triumphum; ne etiam, si impetrassent,magis hominum ratio, quam meritorum, habita vide-retur.

LXXI. Victoriam honestam, ex hostibus partam,turpe domi de finibus sociorum iudicium populi dc-formavit. Arieini atque Ardeates de ambiguo agroquum saepe bello certassent, multis in vicem cladi-bus fessi, iudicem populum ltomanum cepere. Quumad causam orandam venissent, concilio pöpuli a ma-gistratibus dato, magna contentione actum. Iamqueeditis testibus, quum tribus vocari, et populum iniresuffragium oporteret, consurgit P. Scaptius de plebe,magno natu: et, Si licet, inquit, consules, de republicadicere, errare ego populum in Jtac causa non paliar.Quum, ut vanum, euin negarent consules audienduinesse, vocifcrantemque, prodi publicam causam, sum-moveri iussissent, tribunos appellat. Tribuni, utfere semper reguntur a multitudine magis, quam re-gunt, dedere cupidae audiendi plebi, ut, quae vellet,Scaptius diceret. Ibi infit, Annum sc terlium et oclo-gesimum agere, el ineo agro, de quo agilur, militas •