30

T. LIVII [V. C. 35. A.C. 667.J

sanguine ulriusque populi, decenii possit. Hand dis-plicet res Tullo, quanquam, tum indole animi, tumspe vicloriae, ferucior erat. Quaerentibus utrimqueratio iuitur, cui ct fortuna ipsa praebuit materiam.

XXIV. Forte in duobus tum exercitibus eraut tri-gemini fralres, nee actate, nec viribus dispares. IIo-ratiosCuriatiosqucfuis.se, satis constat; uec fermeres autiqua alia est nobilior: tarnen in re tarn claranominum error manet; utrius populi lloratii, utriusCuriatii fucrint. Auctores utroque trabunt: plnrestarnen invenio, qui Romanos Horatios vocent. IIosut sequar, inclinat animus. Cum trigemiuis aguntreges, ut pro sua quisque patria dimieent ferro: ibiimperium fore, unde vic-toria fucrit. Nihil rccusa-tur: tempus et locus convcnit. Priusquam dimica-rent, foedus ictum inter Romanos ct Albanos est bislegibus, ut, cuiusque populi cives co certamine vicis-sent, is alteri populo cum bona pace hnperitaret.Foedera alia aliis legibus, ceterum eodem modoomnia, fiunt. Tum ita factum accepimus, nec ulliusvetustior foederis memoria est. Fetialis regem Tul-lum ita rogavit: Iubesne nie, rex, cum pnlre palratopopuli Albani foedus ferirc'i iubente rege, Sagntina,inquit, le, rex, posco. Rex ait , l’uram tollilo. Fetia-lis ex arce graminis herbam puram attulit: postearegem ita rogavit: Rex, faeihne me tu regium nun-tium populi Romani Quiritium? vasa, comitesquemeos? Rex respondit: Quod sine fraude mea populi-que Romani Quiritium fiat , facio. F'etialis erat M.Valerius: patrem patratum Sp. Fusium fecit, ver-bena caput capillosque tangens. Pater patratus adiusiurandum patrandum, id est, sanciendum fit foe-dus; multisque id verbis, quac longo ciTata carmincnon operac est referre, peragit. Legibus deinde rc-citatis: Audi, inquit, Iupiter; audi, pater palrulepopuli Albani; audi tu, popitlus Albanus; ulillapa■