28

T. LIVII [V. C. 85. A. C. 667.]

sohim proximo regi dissimilis, sed fcrocior etiamKoimilo fuit. Tum aetas viresque, tum avita quoquegluria animum stimulabat. Senescere igitur cirita-tem utiu ratus, undique matcriam excitandi belliquaerebat. Forte evenit, ut agresles Kuniani ex Al-bauu agru, Albani ex Homauo praedas in ricem age-rent. lmperitabat tum C. Cluilius Albae. Utrimquclegati fere sub idem tempus ad res repetendas missi.Tullus praeceperat suis, ne quid prius, quam man-data, agerent: satis sciebat, negaturum Albanum;ita pie bellum indici pusse. Ab Albanis socordius resacta: excepti liospitio ab Tullo blande ac benigne,cumitcr regis convivium celebrant. Tantisper llo-mani et res repetiverant priores, et neganti Alban«bellum in trigesimum diem indixerant. Ilaec renun-tiant Tullo. Tum legatis Tullus dicendi potesta-tein , quid petentes renerint, facit. Uli, omniumignari, primum purgando terunt tempus: Seinvitosquiequam, quod minus placcat Tullo, dicluros; sedimperio subigi: res repetilum se venisse. Ni reddan-tur, bellum indicere iussos. Ad haecTullus: Nuntiale,inquit, regi veslro, regem liomanum deos facere fe-stes, uter prius populus res repelenles legatos asper-natus dimiserit, ut in eum omnes expelant huiusce cla-des belli.

XXIII. Haec nuntiant domum Albani. Et bellumutrimque summa ope parabatur, civili simillimumbello, prope inter parentes natosque; Troianamutramque prolem, quum Layinium ab Troia, ab La-vinioAlba, ab Albanorum stirpe regum oriundi Ro-mani essent. Eyentus tarnen belli minus miserabi-lem dimicationem fecit: quod nee acie certatum est;et, tectis modo dirutis alterius urbis, duo populi inunum confusi sunt. Albani priores ingenti exercituin agrum liomanum impetum fecere. Castra ab urbehaud plus quinque lnillia passuum locant, fossa cir-