3T0

EPITOMAE

XLIX.

Tcrt ii Punici belli initium altero et sexcentesimo anno ab urbecondita, intra quintum annum, quani erat coeptum, consummati,Inter M. Porcium Catonem et Scipionem Nasicam, quorum altersapientissimus vir in civitate habebatur, alter etiam vir optimusa senatu indicatus erat, diversis certatum sententiis est; Catonesuadente bellum, et ut tolleretur delcreturque Carthago, Nasicadissuadente. Placuit tamen, quod contra foedus naves haherent,quod exercitum extra lines duxissent, quod socio populi Romaniet amico Masinissae arma intulissent, quod lilium eius Gulussam,qui cum legatis Romanis erat, in oppidum non recepissent, hei»lum iis indici. Priusquam ullae copiae in naves imponerentur,Uticenses legati Romam venerunt, se suaque omnia dedentes.Ea legatio, veluti omen, grata Patribus, acerba Carthaginiensi-bus fuit. Diti patri ludi ad Terentum , ex praecepto librorumSib 3 'llinorum, facti: qui ante annum centesimum, primo Punicobello, quingentesimo et altero anno ab urbe condita, facti erant.Legati triginta Romam venerunt, per quos se Carthaginiensesdedebant. Catonis sententia pervicit, utin decreto perstaretur,et ut consules quam primum ad bellum proficiscerentur. Qui ubiin Africam transierunt, acceptis, quos imperaverant, trecentisabsidibus, et armis, omnibusque instrumentis bellicis, si qua Car-thagine orant; tunc, quum cx auctoritate Patrum i uberent, ut inalium locum, dum a mari decem millia passuum, ne minus, remo-tum, oppidum facerent, indignitate rei ad rebellandum Cartha-ginienses compulerunt. Obsideri oppugnari que coepta est Car-thago ab L. Marcio, M\ Manilio consulibus. In qua oppugnatio-ne quum neglectos ab una parte muros duo tribuni temere cumcohortibus suis irrupissent, et ali oppidanis graviter caederentur,a Scipione Africano cxpliciti sunt: per quem ct: castellum Roma-nnrum, quod nocte expugnabant, paucis equitibus iuvantilms, li-beratum est: castrorumque, quae Carthaginienses, omnibus co-piis ab urbe pariter egressi, oppugnabant, liberatorum is ipsepraecipuam gloriam tulit. Praeterea, quum ab irrita oppugna-tione Carthaginis consul (alter enim Romam ad comitia ierat)exercitum duceret adversus Hasdrubalem, qui cum altera manuiniquum saltum insederat, suasit primo consuli, ne tam iniquoloco confligeret. Victus deinde complurium, qui ut prudentiaeeius et virtuti invidebant, sententiis, etipse saltum ingressusest:quumque, sicut praedixerat, fusus fugatusque esset Romanusexercitus, et duae cohortes ab hoste obsiderentur, cum exiguisequitum turmis in saltum reversus, liberavit eas, ctincnlunies re-duxit. Quam virtutem cius ct Cato, vir promptioris ad vitupe-randum linguae, in senatu sic prosecutus est, «t diceret, Reli-