Italice a putacone. Quaedam enim, ut dicitur, domina terrae inloco castri sibi hortum fecerat, quem ipsa serebat et putabat.Jtali autem hortos putastes nominant. Hane dominam puto fuissedominam Mullesch, de qua tota regio Mantuana devoluta est adduces Austriae. Teutonici nominant castrum Bütelstein vel Biiten-stein, id est lapidem taratantare vel lapidem praecepti, quia sicutfarina per taratantare mundalur ad panem, sic omnes transeuntesper manus illorum cuslodum cribrantur, vel omnes transeuntes adpraecepta custodis subsistunt. In hoc loco desinit dominium Ve-netorum et lingua Italorum. Incipit autem dominium comilum deSorio, et lingua Teulonica sive Alemannica, mihi sola connata, etad integrum (b) nota, lingua judicio meo nobilissima, clarissimaet humanissima, quae quidem Syris, Aegyptiis, Arabibus, Graecis,Sclavis, Italis, Latinis, Francis, Gallis videtur esse barbarica etinhumana, ex eo, quia brevissima lingua est nostra ex omnibuslinguis, ila quod paucis syllabis et verbis mulla exprimimus, etilla praegnantia verba et brevia habent diffieullatem apud non-assue-tos in ea discenda et exprimenda, et habent multas adspirationeset diphthongos, quae Yidenlur sonum barbaricum habere, sed unadiphthongus addita syllabae impraegnat syllabam facitque eamplura significare; sic eliam faciunt adspirationes. Sufliciant ista;habeant illi linguas suas, dimittant nobis nostram, velint nolint,linguas eorum facile addiscere possumus et disertissime loquiomnera linguam, sed nullus Gallus, Italus, Sclavus, Graecus etc.adultus polest perfecle addiscere linguam nostram, et si, quodtarnen maximo labore fit, aliquid apprehenderit de lingua nostra,apprehensum imperfectissime profert et semper sua locutio pue-riliter sonat. Yidi aliquos Gallos et Italos multis annis in nostroterritorio versatos, et multo studio conabantur idioma nostrum ad-discere , sed ultra puerilem locutionem non polerant procedere,etiam XL annis studentes. Apud Syros practicavi hoc cum quo-dam Sarraceno facto mihi familiari, cui dixi verba de nostris,quae nullo modo exprimere potuit, etiam si quis eum occidisset,sed omnia sua sine difficultate expressi.
Est quaedam gens in insula Oceani meridionalis, de qua Dio-dorus Antiquaruin Historiarum L. III. c. ultimo, quae optima uti-tur lingua, habent enim membrum linguae divisum, ita, quod qui-libet duas habere videtur linguas, cum tarnen ex radice sit una,
29