b.

1499.

273

solet, quoties deus niiniarn hominum superbiam et temeritatem punire statuit. Dispersi igitur milites ac omnirejecta cura, aut ccenam parabant, aut depositis armis otiosi obambulabant. Et cum nihil minus expectaretur,tum repente hostium agmen duorum fere millium per collem imminentem in castra impetum facit, trucidatis-que iis, qui primum occurrerant, reliquos perturbat ac ingenti conatu invadit et, ut melius res succederet,fraudem Helvetii subtexerant. Etenim pectora rubeis signarant crucibus, tergum vero albis distinxerant signis.Sub initium igitur tumultus is militaris et socialis est existimatus; verum cum omnes sine discrimine caede-rentur, sero tandem hostes adesse est intelleetum. Confestim igitur comes, quo motum illum sedare posset,accurrit, quem et illustres quidam sequuti sunt viri; sed antequam, quid ageretur, percipere quiret, ab hostilimanu confossus occubuit. At veterani quidam perpauci et inermes fere, conglobati, hostem repellere et for-titer se tueri coeperunt, sed frustra, jam enim agmen aderat magnum, cuius impetu omnis sublata est defen-sio. Magna igitur veteranorum pars in vestigiis haerens, potius honeste mori quam turpiter terga verterevoluit. Cetera manus, quocunque evadendi spes pateret aut minus urgeret periculum, dispalata in praecipi-tem abiit fugam. Helvetii vero pertinaciter inbaerentes, assidae fugientes vulnerare et occidere haud desine-bant, donec clamor ad equitum pervenit castra. Primum regii corporis custodes, (inter quos etBurgundi qui-dam erant) in fugientium advolarunt auxilium, ac imperterriti magno impetu persequentes invadunt, sternuntet jjeriniunt. Id reliqui videntes Helvetii et ipsi fuga ad suos se recipere coeperunt; verum pauci equitumevaserunt impetum. Interea et reliquus advenit equitatus et pedites quidam in ordinem se lecepere, semier-mes tarnen, qui omnes magnum agmen hostium invadere parabant. Verum cum jam nox instabat, He]vetiiqueob equitum timorem et acceptum detrimentum in colles se reciperent, Caesariani paucitati suae diffisi et dam-num damno resarcire timentes, indignantes et praefractam comitis temeritatem detestantes, retro abierunt etnemine persequente in. pacatum tandem devenerunt. Desiderata sunt in tumultuaria hac pugna Caesarianorumfere millia quatuor, cecidereque praeter comitem de Eürstenberg multi illustres ac insignes viri, in quorumnumero fuit comes de Pitsch et baro de Castelwardt, familiae illius novissimus. Helvetii licet interfectorumsuorum numerum, ut solent, extenuent, constat tarnen illos non minorem, quam Caesarianos, calamitatem per-pessos esse, tametsi pugna superiores evaserint. Quod si comes prudentis imperatoris officio functus fuisset,magna spes bene gerendae rei superfuisset. Verum ita divinae visum fuit voluntati. Helvetii caesorum spoliisac pyxidibus cunctis potiti, tertia tandem die (quemadmodum nacta victoria consuevere) ad propria sunt reversi.Haec clades cum Caesari in oppido Lindauio degenti fuisset nunciata, clausa, ut dictum est, regia,comitis accusabat imprudentiam ac temeritatem. Vesperi tarnen rursus patuere fores Caesarque in propatulocoenavit, nullum tristitiae Signum ostendens, quin facta coena, et quum jam nox ingrueret, ad fenestram quan-dam concedens, stellasque inspiciens, multa de illarum natura et ratione disseruit, adeo ut acceptae calamitatisplane immemor videretur.

Bilibaldi Pirckheimeri Bellum Suitense (Tiguri Helvetiorum, 1737), p. 80—86.

Andres Kots. Der wolgeborn her graff Hainrich zu Furstenberg, mins herrn graff Wolfgangs brüder,ist königlicher Majestät oberster veldhoptman gewesen im Brißgöw vnd Sunckgow, im Switzerkrieg, der an-gefangen hat in der ersten Vastwochen im 99. jar, vnd hat inen vil schaden zu gefugt, zületscht inen für ainschloß genannt Dornhaim a ) gezogen. Alda ist er vff mendag sant '•) Marien Magdalenen tag von den vindenvmb sin leben gebracht vnd graif Symon Wecker von Bitseh mit im vnd her Mathis von Castelwart vnd etlichvom adel vnd sint die dry herrn zu Dornhaim in die kirchen begraben worden. Got der almechtig wöll irenseilen imer gnedig vnd barrnhertzig sin. Item der graff Hainrich ist by dem heiligen grab 1 ) gewesen vnd desRömischen küngs hoffmarschalck gesin, hat trüwlich gedient, mit königlicher Majestät vf dem nier gewesen,gekriegt in Franekenrick, in Geldern, in Vngem vnd an allen orten sich ritterlich gehalten. Also, wo er inleben pliben solt sin, onzwifel vil güts gewirckt vnd volbraeht hett, vnd ist aber durch der gerechtikait vndIV. 35

j BHfl 9fl

HBHMI .

Bffi8

•.' ■■ I ■

, "■ -.■'■.■

■'' ■

^psösn*

■ ■ , •

«hH

nHH

. ;§

§m

. ; ■

i

. m i :

■■i