van de proportie des Menſchen.219die wel geoeffent/ ooc gheene linie trecken/ maer alleen puntenen onderschey-dinge gebruycken/ zoo dit haren verstant genoech zijn sal. Ende dit is eenveranderinge van linie/ die ander namelijc om die linie door t'geheele lichaemte veranderen/ is gelijck met die ghene/ die van ons te vooren in die verande-ringe der hoofden aengewesen Want op de selve maniere worden die dwarsch-linie des lichaems naerder te samen getrocken/ ofte veerder van malcanderengesettet/ vant welcke dat kortere deelen/ ende langere veroorsaecken sal/ ende hetgehele onderscheyt is van korte ende van langhde.Maer men moet niet versuymen den onderscheyt van dickte ende breyte/ dewelcke oock selve door en binnen die dwarsch linie verandert. Want zooghy die dwarsch linie siet langer ghemaeck te zijn/ zoo is die breyte van vo-ren/ ende die dickte op de syde grooter/ maer soo ghyse korter maeckt/ wort bey-de vermindert: Ende datselve sal ooc geschieden met de deelen binnen diesel-ve/ op datse grooter ofte kleyner worden. Maer ick vermaene hier noch eens/ghy mocht daer wt die woorden van onderscheyt besien/ op dat ghy die sakeniet te veel doet. Maer soo een verstandige Leser onse leering ghebruyckensal/ sal wonderbaere veranderinge van figuren maken. Ende wt die comenbreede Schouderen/ dunne weecken/ smalle heupen/ ofte darentegen. Ofteeen kort lichaem/ lange beenen ofte andersins. Item rechte lichamen met ar-me ende beenen/ ofte krom. Ja gantslijc der menschen natuyr door die afme-tinge/ wort openbaer/ waeruyt dan des forms ende leelijckheyts reden genomenwort, op dat het werck lelijck ofte schoon gemaeckt wort. Daerom moet deConst-meester eer hy de hant aen de tafel voeghet/ hem voorghestelt hebben/wat hy afschilderen wil/ op dat/ diewijl door het werck eer ghesocht wort/ hydie alderwt gelesenste ende bequaemste daertoe gebruycke. Ende soo een Er-varene Const-meester in zoo een gering werck betoont wat syn verstant cansoo veel beter sal sulcks de konst betonen als een ander in een groot ende subtilwerck. Dese dingen die andere ongewoonlijck ende nieu zijn/ sullen alleen dieConst meesters die krachtich van verstant ende hant zijn verstaen. Daerwtkomt dat die dingen/ die van een/ op een dach/ van de pen opt pampier gebrochtofte met een mesken opt hout snijden/ desen loflijcker syn als een andere grootwerck van een geheel jaer. Welck een besonder geschenck Gods is. Wantmenich heeft een goet verstant ende een sodanige succes in 't werck dat hy/ nochin syn/ noch in veele navolgende tijden gene navolgende heeft/ welc men ver-staen can wt der ouden morumenten/ van de welcke noch stucken wtgegravenworden/ in welcke zo veel konst is/ dat niets van onse dingen met die can ver-geleken worden. Maer zoo yemant vraecht/ welcke manier des schoonheytsin den Beelde zijn/ zoo mochten misschien sommige seggen: Welcke der Men-schen ordelen voor goet achten; t'Welck andere met sullen toegeven: Ende hetdunckt my niet wanneer onverstandige Menschen het ordeel toegelaten wort.Maer wie sal een volmaeckte ervarentheyt beschrijven? Want ick ben in diemeyninghe/ dat niemandt leeft/ die eens alderverachtesten diers hoochste vol-maecktheyt met die gedachten van syn gemoet begrijpen can/ hoe veel min-der meyne ick/ soude dat yemant aen eenen Mensche doen connen/ dewelckeGodt met een besonder raet ende manier getimmert ende ghewilt/ dat hy bovenP iijalle