17
agendo, Z. 13 revocacione vgl. die gründliche Untersuchung vonWilhelm Meyer, Die Buchstaben-Verbindungen der sogenanntengothischen Schrift, Abhandlungen d. Götting. gel. Gesellschaft 1897.
Tafel 29. Gothische Cursive aus der Mitte des fünfzehntenJahrhunderts. Der Cod. Vindob. lat. 3423, chart. 2°, enthält mehrereeigenhändig geschriebene Werke Thomas Ebendorfers, darunter vonf. 165—349 die 1449 —1450 abgefasste Kaiserchronik (früher alsLiber Augustalis bezeichnet). Vgl. darüber Pribram, Thomas Eben-dorfers Chronica regum Romanorum, Mittheil. d. Instituts f. österr.Geschichtsforsch. Erg. B. 3, 38 ff.; über die Wiener Hs. S. 44 ff.,als Beilage zwei Schriftproben aus dem fünften Buch. Unsere Tafel(f. 318') ist dem im Jahre 1450 entstandenen 7. Buch entnommen(vgl. über dessen Anlage und Abfassungszeit Pribram a. a. O. S. 56 ff.);der Text ist noch ungedruckt. Die zahlreichen Nachträge hebe ichdurch eckige Klammern hervor, den nicht bestimmt einreihbarenletzten Nachtrag links: Anno 1293 etc. füge ich zum Schlüsse an.Von den Nachträgen weisen folgende lichtere Tinte als der Contextauf: der Nachtrag am oberen Rand „sancti Jacobi", der erste links„et prius", die Fortsetzung des zweiten links „dolens de fraude",der letzte links anno 1293, ferner rechts oben „quia 3 a linea" undunten „anno 4 0 ", endlich am unteren Rand Z. 52 „licet miles etc."Die vielen Schrägstriche (Z. 1 nach „predicatorum" und weitermehrfach in jeder Zeile) sind in Roth ausgeführt und dienen zumeistals Interpunktionszeichen (in der Transscription durch Punkte wieder-gegeben) , theils aber auch zur Hervorhebung der Initialen vonEigennamen und Satzanfängen, wobei sie wiederholt den Scheinder Verdoppelung des ersten Consonanten hervorrufen (vgl. Z. 5Frankfordie, Z. 19 Francie, Z. 38 filius).
[sancti Jacobi (et) p(re)dicator(um). tota(m) q(u)o(que)
civi(ta)tem in tect(is) (et) testudi(ni)b(us). C (et) L ta domi-b(us) \ [du(m)taxat (von anderer Hand) 7 salvat(is) . cifrjcanovu(m) for(um) i(n) favilla(m) r(e)dcg(i)t. un(dc) Otaker(us)mis(er)at(us) sup(er) hac plaga | p(er) qui(n)q(uen)niu(m)o(mn)ib(us) r(e)cdißca(nti)b(us) lib(erta)tem i(n)dulsit. Sil-va(m) Wyenn(ensibns) i(n) subsidiu(m) libe(re) t(r)ibuito(mn)ia co(n)sorcia p(re)t(er) monete deposuit. (et) eme(n)di(et) ve(n)de(n)di o(mn)ib(us) t(r)ibuit libertatem \ p(er)lustr(um) cu(iu) foro a(n)nuali p(er) me(n)sem i(n) p(er)-5 petuu(m). || 7
Adolphus com es de Nazzaw [eligit(ur) Frankfordie anno00d(omi)ni MCC 92] p(er) subtilitates Gebhardi \ archiep(iscop)i
Mogu(n)tini, fq(uia) j" li(n)ea sa(n)giv(in)is sibi attinebat]qui arte sibi reg(is) Bohemie . (et) mar j chionu(m) Bra(n)de-burgen(sium) . qui tu(n)c duo p(ro) iure eligc(n)di dissona\ba(n)t. Otto(nis) (durch das Kürzungszeichen aus ursprüng-lich Otto corr.) . vi(delicct) (et) alt(er)i(us) dicti (aus alt(er)dict(us) corr.) cu(m) sagitta (et) du eis Saxonic | qui Albcr-tu(m) ducem Aust(r)ie . i(n) sua coll(ccti)o(n)e no(m)i(n)a-ve(r)at. [et p(r)ius cu(m) aliis ip(su)m p(er) Alb(er)tu(m)comite(m) de Ilcycrloch ci(r)ca festu(m) pu(r)ifi(cati)o(nis)l(ittc)ris suis de regno c(cr)tificavera(u)t (et) que(m) si(mi)-l(ite)r patcr ci(us) i(n) ult(im)is co(n)sti(tu)t(us) Mogu(n)-ti(n)o ad elige(n)d(um) q(uc)sit(us) no(m)i(n)avc(r)at. cu(iu)
10 Alb(er)to ia(m) p(re)dicto] una cu(iu) palati(n)o || Reni. (et)
Treu(er)en(si) . apud q(u)osfinalit(er) obtinuit.utsuis ma(n)i-b(us) hac | vice co(m)mc(n)darct(ur) elcctio . p(rc)fat(us)Mogu(n)tm(us) . qui du(m) ut p(re)mitti(tur) \ voti co(m)posefficit(ur) p(er) ip(su)m et Colonien(sem) i(n) via(m) satis-fac(ti)o(nis) da(m)pnor(um) \ p(ro) eo p(er)pessor(um) p(re)-fat(us) Adolfus ad regnu(m) Roma(n)or(um) acc(cr)sit(ur) .paup(cr) j p(r)incipib(us) aliis p(re)potentib(us). et(iam) p(rc)-
15 sentib(us) postfer)gat(is) . qui (et) mox Aquisg(r)ani || [anno
se(quen)ti] corona(m) regni Alemanie sua sortit(ur) cu(m)uxore . quo r(e)deu(n)te co(n)silio \ elector(um) Albertus dux
Austrie p(re)no(m)i(n)at(us) . sua suseepit feoda ab eod(em)[in Opp(e)nhaim (von anderer Hand)/ | [(et) imp(er)iatiaq(u)e i(n) cast(r)o Kyburge era(n)t. sibi t(r)adid(i)t dole(n)sde fraude sibi exhibita u(n)a cu(m) soc(er)o suo quisecu(m) usq(ue) Winkel 111 opidu(m) adven(cr)at] C.Regnaviti(n) Alema(n)nia dui/njtaxat septe(m) a(n)nis. hie a regeAnglle | cont(r)a regc(m) Francie . qui regalia ab eosuseipferje detreetaverat. suseepit | stipc(n)dia (et) mune(r)a.p(ro) quo indiguafioui o(mn)i(u)m p(r)ineipu(m) patuit .no(n) par(um) . || C. Fliis dieb(us) Jlainrie(us) iunior 20marchio Misnen(sis) . vita funct(us) est . cui(us) t(er)ras |sibi Fridericus ip(s)i(us) cog(n)af(us) p(ro)pinquus . marchioMisnen(sis) ve(n)dicavit . | con(tr)a que(m) co(n)siüo Mogu(n)-tini corripit artna . rex Adolfus expensis \ stipe(n)dior(utn)sibi a rege Anglie t(r)ansmissor(um) suste(n)ta(n)s ex(er)-citu(m) . et t(er)ram \ si(mu)l pl(ur)i(mu)m subiecit.[Post r(e)ditu(m) qfu ')o(qitc) fact(us) i(n)sole(n)s bo(n)aeccl(es)iar(um) sibi usurpavit . s(er)vos a suis d(omi)nis ab-stulit.p(ro)pt(er) que (et) q(uia) viles exalfa(vi)t (et) m(er)itoshu(m)ilia(vi)t] kac te(m)pestate [(r)incipcs elcctores Adolf umsuo I de throno eiecer(un)t. [et] q(uia) no(n) erubuit fefrji 25reg(is) Anglie stipe(n)diari(us) . cu(m) \ dedeco(r)e . a(n)i-(m)ati ut sie Albertu(m) in soliu(m) regni suscip(cr)ent .quc(m) p(re) cet(er)is \ pote(n)tem st(r)enuu(m) atq(ue)p(ru)de(n)tem . (et) divite(m) non ignoraba(n)t. missisq(ue)nu(n)ciis ip(su)m duce(m) Albertu(m) . ad p(ar)tes Renicu(r)ar(un)t evoca(r)e . p(ro)mitte(n)tes \ fp(cr) comitc(m)d(e) Kacz(e)nell(e)nbog(e)n]'sibifavores (et) assiste(n)tia(m).p(ro) regni adeptio(n)e se velle impc(n)d(cr)e . qui ac- 1| 30quicsce(n)s co(n)silio coact(is) i(n) umi(m) vi(ri)b(us) Unga-(r)or(um) Boemor(um) Aust(r)aliu(m) Sty \ rien(sium (et)Karinthia(n)or(um) .pote(n)t(er) p(er) t(r)ansiit Bawaria(m).(et) venie(n)s cont(r)a Adol | fum . qui p(ro)pe Spyra(m)adunat(is) sibi duce Baivarie [Ottone (et) Rudolf? pala-ti(n)o] ep(iscop)is Spiren(si) (et) Wor j macien(si) cast(r)a-metat(us) est. ubi co(n)sertßs) ma(n)ib(us) adp(re)liu(m) .du(m) rex Adolf ts \ Baioaris . qui i(n) p(r)ima fue(r)antacie vellet succ(ur)r(er)e . co(n)tig(i)t equu(m) ipsi(us) ces- 1| 35pita(r)c (et) ad t(er)ra(m) usq(tce) corru(cr)e. ip(su)mq(ue)tarn g(r)avit(er) co(n)ter(er)e . ut du(m) levatus \ extitiss(ct).q(u)a(s)i attonit(us) galea(m) no(n) vale(re)t deferre i(n)capite . sicq(ue) co(n)t(r)it(is) suis \ m(u)lt(is) ip(s)e q(u)o-(que) cecidit mortuus . Filius ei(us) capit(ur) . ac Bawarig(r)avit(er) cesi \ fuga lapsi usq(ue) ad Hayd(e)Iberga(m) .suis (davor su(n)t getilgt) cu(m) fugiti(vi)s . p(re)sidio su(n)tsalvati . \ Adolfus (er)go sie i(n) mo(n)tic(u)lo Has(e)lpuk(e)lp(ro)pe Spyra(m) oecidi(tur) . (et) in mon(astcri)o Rosa-r(um) || al(ia)s Ros(e)nueld tum(u)lat(ur) . anno d(omi)ni 40
o o
MCCLXXXXVIII . s(ed) no(n) more re | gio . ob regisAlbcrti timorc(m) (et) mctu(m) . knie necipl)ur)ima(m) deditoc | casio(ne)m . q(uia) idem Adolfus p(er) c(er)tos mi(ni)st(c-r)ialcs Austrie . qui d(omi)n(u)m Albertu(m) \ min(us)diligeba(n)t. una cu(m) Salczburg(c)n(si) ep(iscop)o Couradoi(n)citat(us) est. | q(ua)t(enu)s con(tr)a cu(n)d(em) p(ro)-cedc(re)t (et) ip(su)m suis dominus . que t(ame)n i(n) fco-du(tn) ia(m) suscep(er)at || privaret ideo cu(m) (aus du(m) 45corr.) t(er)ras r(e)petiss(et) . Alb(er)t(us) sc vocat(us) adRenu(m) co(n)tulit. \ i(n) XL"" 1 itcr arripie(n)s . (et) usq(ue)ad Jok(ann)is Baptistc in Reno p(er)sevcra(n)s . \ ta(n)dcmq(uc) p(re)libata su(n)t rotantc (scheint aus votantc corr.)fortu(n)a co(n)tiger(un)t . m(u)lt(is) asscve(r)antib(us) |eve(n)t(us) ad oppositu(m) dcb(er)e co(n)vcrti. P(r)ebu(er)ed(omi)no Alberto i(n) koc co(n)flictu | auxiliu(m) ep(iscopu)sArgentinen(sis) cu(m) civitate Argc(n)tinen(si) fide no(n)fieta. || ad cui(us) i(n)grcssu(m) du(m) [uga(m) ipsi(us) 50suspica(r)et(ur) . Adolfus p(re)cipitio se ip(su)m [neben