10 Eberhard Freiherr von Künssberg:
per cultellum flexum juxta morem regalium et aliorum nobiliumregni jure Francorum viventium.Eine Urkunde aus Salerno vom Jahre 1358 besagt: 1
quia dos data donationem propter nuptias habere meretur, . . .sponte et pacifice . . in jade dictae majoris Salernitanae eccle-siae per cultellum jlessum, secundum morem magnatum, comitumet baronum regni huius, viventium praedicto jure Francorum, exnunc promisit . . domicellae Johannettae uxori suae in dodariumet terciarium . . annuas uncias auri ducentas viginti.Die Feudisten wissen um diese Adelsgewohnheit und stellen sichverschieden dazu. Die Messersitte wird von ihnen noch Jahr-hunderte später erörtert, aber sie spielt dabei eigentlich die Rolleeines juristischen Kuriosums. Pandus spricht von einem Myste-rium des fränkischen Rechts 2 .
Marinus äußert sich so: 3
et nota quod quando dotarium constituitur, debet constitui in diequo sponsalia contrahuntur, et ante fores ecclesiae, et plus etiamservabatur antiquitus, quia barones constituebant dotarium cumquadam solemnitate, videlicet loco cuiusdam guadiae seu stipulaeconstituebant per quendam cultellum cum ferro incurvato circapunctam ad modum putatorii i , jigurative, quasi diceret quia homoest firmus et constans, tarnen incurvatur et flectitur ad ipsumdotarium constituendum, unde sie debent coneipi verba in in-strumenta dotarii, quod talis baro jure Francorum vivens in talidie ante jores ecclesiae, ubi cum tali ipso die contraxit matri-monium, constituit sibi tale castrum vel tale feudum in dotarium..ut ipsa mulier praedictum dotarium teneat . . secundum quodaliae mulieres de regno viventes jure Francorum tenent . . dota-ria sua.Isernia 5 erklärt das Gewohnheitsrecht als widersprechend und
1 Du Can.ce IV 414.
2 Tractatus de Dotario D. Joannis Bernardini Pandi II 9 / Tractatusillustrium juris consultorum de Matrimonio et Dote . . tom. IX, Venetiis 1584,p. 465. Siehe unten S. 28.
3 Neumeyer 291.
4 Gartenmesser.
5 D. Andreae de Isernia, In usus feudorum commentaria, Frankfurt1598, S. 250: Nisi obstat consuetudo viventium jure Francorum per quam dievotorum ante foras ecclesiae per cullrum plicalum videmus constitui, si talilerprobaretur consuetudo, quod islo tanlum modo constituitur, tunc aliud esset, sihoc probaretur, stabitur diclo illius constilutionis, quae dicil constitui dotarium