Druckschrift 
1 (1933) Einleitung, Exempla und Auszüge aus den Predigten des Caesarius von Heisterbach
Entstehung
Seite
72
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

72

Introductorii in astronomiam, sed precipue in secunda dicit sexto iibrov'Oritur in primo decano virginis, ut Perse, Caldei, Egyptii, omniumqueduces Hermes et Astabus a prima etate docent, virgo munda,puella dico, virgo immaculata, corpore decora, vultu honesta, puerumnutriens iure in loco cui nomen H e b r e a, hoc est in terra Hebreorum,puerum dico, a quibusdam nationibus nominatum I h e s u m , quem nosChristum Grece dicimus'. Nee potest istud ad solam ymaginem celireferri, propter hoc quod dicit 'in loco cui nomen Hebrea', in quoDominus natus fuit, et ipse alibi et similiter ceteri astronomi ad litteramde nativitate Domini hoc aeeeperunt.

Liber exemplorum (eir.es Franziskanermönchs aus dem13. Jhdt., Hs. Kapitelbibl. Durham) ed. A. G. Little, Aberdoniae 1908,nr. 30: Non solum prophetis sanetis de populo Dei, verum etiam et virissanetis et mulieribus de populo infidelium nativitas Christi de Virginenascituri revelata est. Unus siquidem philosophus quamvis increduhis itaprecinit de partu celestis puerpere: 'In virginis' inquit 'signo nasceturvirgo: lactabit filium, que non cognovit virum'. Sane quod dixit 'Invirginis signo', hoc ideirco dixit quia beata Virgo nata est in autumpno,quando sol est in signo virginis, hoc est in illo mens« nata est, quandosol est in illa parte celi que vocatur virgo. Hoc verbum inveni ego insermone quodam tradito a bone memorie fratre Ricardo de Fyssakre[Richard Fishacre, "j" Oxford 1248], magistro maximo de ordine fratrumPredicatorum, qui hoc ibi non posuisset, nisi philosophum illum legisset.Nam clericus magne philosophie fuit, unde et nomen philosophi posuit,sed a memoria mea iam recessit. Nun, jenerPhilosoph" ist eben unserAlbumasar, aber Little bekennt schmerzlich:I do not know who fche phi-losopher was", und selbst der berühmte Kenner des Mittelalters PaulMeyer, der diese Prophetienstelle in Not. et Extraits des mss. de la Bibl.Nat. XXXIV, 1 (1891), p. 410 in extenso bringt, gesteht verlegen:J'avoueque je n'ai pas su retrouver le nom de ce philosophe".

Albertus Magnus, Speculum astronomicum.

Dies Schriftchen von literar-kulturgeschichtlichem Interesse, da esein gutes Bild von den im 13. Jhdt. verbreiteten Schriften über Astro-nomie = Astrologie gibt, meist aus dem Kreise der Uebersetzungen ausdem Arabischen, weist jetzt Thorndike vol. II p. 692 ff. mit guten Grün-den dem Albertus zu, nachdem besonders P. Mandonnet an Bacon'sAutorschaft geglaubt hatte, vgl. dessen Studie: Roger Bacon et le Spec.astron., Revue neo-scolastique XVII (1910), 131 ff. Die Hss. zählte M.Steinschneider auf (z. B. clm. 221 u. 267) und lieferte die verdienstvolleArbeit: Zum Speculum astronomicum des Albertus Magnus, Zeitschr. f.Mathematik u. Physik XVI (1371), 357 ff.

"Wir finden in cap. 12 des Spec. astron. (Opera ed. Borgnet X 644,mir nicht zugänglich; Opera ed. Jammy V, Lyon 1651, p. 663) gleichfallsdas Albumasarzitat. Ich benutzte daneben einen Druck der Göttinger Univ.-Bibl.: Liber Alberti Imagni [episcopi Ratisponensis] de iduabus sapientijs. autde recapitulatione omnium librorum astronomie [Nürnberg um 1495;s. Gesamtkatalog der Wiegendrucke 1,347 Nr. 718], cap. XII, f. b. 3:Quid meruit [Albumasar], si scriptum est in eo ab initio figuratamesse [in celo] nativitatem Jesu Christi de virgine, eciam cum expressionenominis ab angelo nunetiari: in traetatu namque 6. differentia prima incapitulo de ascensionibus imaginum que ascendunt cum virgine in-venitur: Et ascendit in prima facie illius, scilicet virginis, puella quamvocant celchuis dorasfal: et est virgo pulchra [1. pural atquehonesta et munda, prolixi capilli et pulchra facie, habens in manu suaduas spicas: et ipsa sedet super sedem stratam et nutrit puerum dansei ad comedendum ius in loco qui vocatur Abrie (Druck: abrahe). Etvocabit ipsum puerum quedam gens J e s u m, cuius interpretatio estArabice (Druck: hebraice) eice (Druck: fece). Et ascendit cum virgine