Nr. 293. 1536 Oktober 24. 479

cognoscunt quiqui in bonis literis et libris versari solent. Quamprimum autem D. Iacobus Spiegel, communis amicus noster, teemisisse Origenem Adamantium retulit, quem doctissimus etomnium quos novi diligentissimus bonorum authorum restauratorrecognovit emendavitque et suo nitori restituit, Erasmus ipseRoterodamus felicissimae memoriae, 1 plurimum fui gavisus acmox quoque Frankfordiam literas misi, uti ad nos portaretur,quod et factum est, licet nunc annis superioribus ex chalco-graphia Ascensiana 2 coemerim, quo hactenus usus sum, et prae-cipue hoc anno inter caeteros octo eius libros adversus Celsumsumma qua potui diligencia legi et relegi. Ob senectutem enimmeam (annum equidem primum super 1 septuagesimum ago) anegociis publicis seiunctus 3 ocio in hoc literario (quoad Deusoptimus voluerit) summa cum iucunditate versor, et ut Ciceroin Catone maiore inquit: „Si senectus habet aliquid tanquampabulum studii et doctrinae, nihil est ociosa senectute iucundius."*Cum autem Origenes (ut ad nunc revertar) iam ultimo publi-catus mihi allatus fuit, obtulit se primum epistola tua elegan-tissima, 5 quam cum legissem, plurimum me oblectabat. Eo tarnenme dolore affecit, cum animadvertissem Erasmi censuram inopus illud adversus Celsum deesse. Sed quoniam Deus ita vo-luit, ut vitam, antequam id fieret, ipse in mortem commutaritvel, ut pocius cum Piatone dicam: Hü, qui sanctitate vivendiexcelluisse videbuntur, hü sunt, qui ab ista terra quasi a vinculisliberantur; horum, qui se philosophia purgarunt, sine labore insempiternum vivunt et habitaciones pulcherrimas consequuntur,quas nee verbis exprimere possibile nee, etsi b possem, tempussufficeret, horum igitur gracia, o Simmia, eunetis viribus virtutiscuram in hac vita gerere optimum enim propositum est et spes* supra M. '' etiamsi M.

• Rhenanus hatte im Sept. 1536 bei Frohen in Basel aus dem Nadüassedes Erasmus (gest. 12. Juli 1536) dessen Origenes-Ausgabe herausgegeben;vgl. Briefwedisel des B. Rh. Nr. 299 S. 423ff. und Index bibliographicus Nr. 62ebd. S. 616. 2 Die Ascensiana des Origenes war 1512 in

4 Bänden ersduenen: Panzer 7 S. 561 Nr. 524.

3 Vgl. oben S. 470 Anm. 1. 4 Cicero, Cato maior § 49.

8 Der der Ausgabe vorangestellte Widmungsbrief des Rhenanus an denKölner Erzbisdwf Hermann v. Wied: Briefwedisel Nr. 299 S. 423ff. (audiOpus epistolar. Des. Erasmi, ed. Allen. 1 S. 52ff).