168 Chronicon Wormatiense.

tinuo processerunt ulterius, et ceperunt in qualibet civitate seu villa, qucsvolebant, non aliud testimonium proferentes nisi quod iudicibus dicebant:„Isti sunt heretici, nos deponimus manus ab ipsis." Et sie oportebat iudicesillos et tales eomburere. Et non servabant modum et seriem scripture sanete.

•"> De quo clerus ubique valde dolebat. Et quia semper vulgus istis iniustisiudicibus ubique adherebat a , prevaluit ubique voluntas eorum. Et raultoscondempnabant b , qui in hora mortis dominum nostrum Iesum Christum totocorde invocabant, et auxilium sanete Dei genitricis et omnium sanetorumetiam in igne valido clamore implorahant. Audite quanta fuit hec miseria!

10 Tunc videntes isti iudices imperfecti et sine misericordia, quod sie prevalerenon possent sine adiutorio dominorum, adtraxerunt sibi dominum Henricumregem et dominos in hunc modum: „Ecce nos comburemus divites multos,et bona ipsorum habebitis. Et in civitatibus episcopalibus reeipiet episcopusmedietatem, et rex vel alius iudex aliam partem ." Et gavisi sunt domini

>5 assistentes ipsis, et ducentes eos in civitates et villas suas, fodentes f'oveas etineidentes in eas. Et sie multi innocentes interierunt propter bona sua perdominos ipsa aeeipientes. Videns hec populus misertus et timens dixit adeos: „Quare sie proceditis?" Et ipsi enormiter respondendo dicebant: „Velle-mus eomburere centum innocentes inter quos esset unus reus." Tunc tota

so terra tremuit et valentes 0 non valebant. Uli duo, ut fortiores fierent, accesse-runt ad fratrem Gonradum de Marburg d2 , qui erat confessor sanete Eliza-bethe 03 , et quasi propheta reputabatur. Et f attrahentes sibi illum, processe-runt in omni facto suo, quia ipse erat iudex sine misericordia. Et tunc viam,quam invenerant, fortiter tenebant, videlicet quod omnes ceperunt per iudices

25 quos volebant. Qui vero confitebanturs heresim, sicut plures fecerunt inno-centes, ut vitam retinerent, illos raserunt in capillis super aures, et sie opor-tebat illos incedere quamdiu ipsis placebat. Qui vero negaverunt, illos com-busserunt. Et prevaluit ubique voluntas eorum, quia frater Conradus erathomo literatus et apprime disertus h . Impulsabant itaque hü tres multos

3ü dominos et nobiles ac milites et' cives, et multos ex Ulis raserunt et plurescombusserunt. Et ecce mirum! Quidam de Predicatoribus et de fratribusMinoribus totaliter adheserunt eis, quod ipsi ab eis mandata reeipientes, quitarnen nullum mandaturn a sede apostolica habebant 4 , et obedierunt eis etcombusserunt sicut et Uli.

35 Videntes igitur se nullam resistenciam habere, alloquebantur domino

regi et episcopis et multis honestis clericis, volentes ipsos trahere pro heresi k .

») am Rande von 3 a von gleicher Hand : ita eciam adheserunt Luthero. b ) 3"

condemnabant. °) 3° u. *: volentes; ich folge dem Vorschlage Küsters: valentes.

d) 3" u. 3 b Marckburgck. • 3 a Elizabethis. f ) 3<* Et sie. 8) 3" u. 3<>:

40 confitebatur. h ) so Böhmer; 3 a u. 3*> primae dilectus. ') et fehlt in den Hss.

k) 3a heresiarchis.

1 s. die Urkunde König Heinrichs (VII.) 2. Juni 1231 Worms Böhmer-Ficker

nr. 4202. 2 s. den schönen Aufsatz von Ernst Ranke in der A. D. Biographie

XVI, 642—648. a Elisabeth wurde am 27. Mai 1235 heilig gesprochen. * Gregor IX.

45 übertrug den Dominikanern 1232 die Inquisition in Deutschland, s. Böhmer-Ficker-

Winkelmann 6697.