Druckschrift 
Geographia
Seite
CXXXIIIIv
Einzelbild herunterladen
 

LIBERrefert ſiue aquaꝝ multitudine obruant̉ fruges ſiue ſiti depereāt. Præterea cum nauigationes ualdeutiles ſint ab antedictis cauſis impeditæ: aptari poſſunt niſi foſſarū ora cito aperiant̉: & cito claudant̉: ut ſemꝑ foſſæ mediocritate ſeruent: ne in eis aqua redūdet: neue etiam deficiat. Refert Ariſto-bolus Alexandrū ipſum nauigantē & ſcaphā gubernantē operi præfuiſſe: & cætera multitudinefoſſas emundaſſe & ora obſtruxiſſe: & nōnulla aperuiſſe. Quūqꝫ foſſam quandā ad paludes & lacus:qui ſunt arabiā uerſus tendere animaduerteret habentē os intractabile: & obſtructu difficillimū ꝓ-pter cedentē & mollē terrā aliud nouum os aperuiſſe. xxx. ſtadioꝝ capto loco petroſo: atqꝫ traductoalueo. Idqꝫ tum ꝓuidendi gratia feciſſe: tum ne Arabia omnino difficilis eſſet ingreſſu: ꝓpter lacus& paludes: ꝓpter aquæ multitudinē iam effecta īſula uideret̉: habebat enī in aīo regionē eam adipiſci: ſimulqꝫ & claſſem & receptacula parauerat. nauigia quoqꝫ partim in phœnicia cyproqꝫ cōſtru-Thapaſcusʸ xerat: tum plicatilia: tum cōpacta: quæ ſtadiis. vii. Thapſacū portata poſtea Babylonē flumine defer-rent̉: partim in Babylonia ædificauerat: ex hortoꝝ & lucoꝝ cypariſſis. in eo loco materiei īopiaeſt. Apud coſſeos uero & nōnullos alios mediocris copia: hoc prætextu maxime motuꝝ bellū dicūtquod ſoli Arabes ex oībus gentibus legatos ad miſiſſent: ſed reuera cupientē oībus dominari& quoniā duos tantū deos ab illis coli audiſſet Iouē ſciliet: & Bacchū: ad uitā ꝑtinēt principaliadāt ſe tertiū exiſtimaſſe cultū iri: ſi uiciſſet: & patriā libertatē quā prius habebāt: illis ꝑmiſiſſet. Atqꝫhæc Alexandrū circa canales effeciſſe: & regū & principū ſepulturas quaꝝ plurimæ in lacubus erāt.reportaſſe. Eratoſthenes lacuū mentionē faciens: apud Arabiā erant: dicit aqua exitū habe-ret ſubterraneos meatus aperuiſſe: ac per illos uſqꝫ in celoſyriā deferri: & in ea flumina erūpere: quæcirca Rhinoco rura: & Caſiū montē ſunt: atqꝫ ibi & lacus & uoragines efficere: quæ haud ſcio an ue-riſimilia dixerit. euphratis effuſiones: quæ Arabiā uerſus: & lacus: & paludes efficiunt: mari perſi-co ꝓximæ ſunt. Iſthmus autē ea dirimit nec ſane multus eſt: nec petroſus. Quare ueriſimilius erataquā in mare impelli ſiue ſub terrā ꝗͣ ultra ſex millia ſtadioꝝ ſiccā & aridā regionē ꝑmeare præſer-tim quū Libanus & Antilibanus: & Marſias montes medii eſſent. Atqꝫ hi quidē hæc dicunt. PolycleLibanusAntilibāus tus negat euphratē inundare campos maximos ferat̉: montiū uero nōnullos duobus millibusſtadioꝝ abeſſe. Coſeos ad mille diſtare: admodū altos: nec ualde niuibus preſſos: nec cōfertā ni-Marſiasuiū liquefactionē inducentes. Nam maxime montiū altitudines in borealibus partibus ſunt: ultraCoſeiEcbatana. In auſtralibus uero ſciſſos ac dilatatos plurimū deprimi: ſimulqꝫ maximā aquæ partē a Tigri excipi: quod itaqꝫ ultimo dicit̉ aperte abſurdū eſt. In eoſdē .n. campos deſcendit: & ſic montiū al-titudines: quæ inundare dicuntur: inæqualitatē quandā habent: partim quod borealia magis attol-lunt̉: partim quod meridionalia dilatant̉. Sed nix non modo altitudine montiū: ſed climatibus iudicatur. Et eiſdē montis boreales partes magis niuibus tangunt̉: ꝗͣ auſtrales: & diuitius illæ niuē reti-nent ꝗͣ. itaqꝫ Tigris ex ſupremis harmeniæ partibus: quæ ſunt Babyloniæ proximæ niualemaquam ſuſcipiat non ſane multa: utpote ab Auſtrali latere deſcendentē minus inundabit: euphratesuero ex utriſqꝫ partibus aquam recipit ex uno monte ſolū: ſed ex multis ut in peragratione har-meniæ declarauimus addita etiā fluminis longitudine quantū in magna & in parua harmenia per-currit: & quantū ex parua harmenia per cappadociā & taurū uadēs Tapſacū uſqꝫ defert̉: inferioremSyriā & Meſopotamiā diſterminans: & quantū reliquū eſt uſqꝫ ad hoſtia & babylonē quæ ſūma eſtxxx. &. vi. milliū ſtadioꝝ: Quæ quidē apud canales attinent: nec ſunt. Regio hordeū fert quantumHordeumalia nulla: modios tricentenos affert ut dicit̉. Cætera uero ex palma præbet. Ex ea enim panis &Palmamel & uinū & acetū fit: & textilia uaria nucleis pro carbonibus fabri ferrarii utunt̉. Qui in aqua macerati bobus & ouibus in pabulū dantur. Dicunt eſſe carmen quoddā perſicū in quo. ccc. &. lx. pal- utilitates numerēt̉: Oleo frequētius Seſamino utunt̉. Cætera loca huius arboris penuriā habētSeſaminūIn babylonia etiā bitumen multū innaſcit̉: de quo Eratoſthenes dicit: liquidū: quod naphthā uocātoleumin Suſiano agro naſci aridū uero quod cōgelaſcere poteſt: In babylonio cuius fons eſt prope ipſumBitumennaphtham. Hoc autē inundāte ex liquefactione niuiū: & ipſe auget̉: & effuſionē in fluuiū facit. HicNaphthaglebæ maximæ concreant̉ ad ædificia idoneæ: quæ ex coctilibus lateribus fiunt. Sūt qui liquidumetiam in agro babylonio innaſci dicant. De arido quidē dictū eſt: præſertim ad ædificia ualet: di-cunt etiā nauigia cōtexi: quæ bitumine illita cōſtipent̉. At liquidū quod naphthā uocant admirabi quandā naturā habet. igni admotū corripit & ſi corpus eo illitū igni admoueris: deflagrat:nec aqua ullo pacto extingui poteſt: ſed magis ardet niſi ualde multā ſuperinfunderis. Ceno & ace-to & alumine & uiſco oppreſſum extinguit̉. Vnde Alexandrū tradunt: experientiæ gratia puero cuidam in balneo Naphtham inſpſiſſe: ac lucernā admouiſſe ut ꝓpe puer totus deflagraret: niſi circunNaphthaſtantes multa aqua flāmas euiciſſent: ac pueꝝ ſeruaſſent. Poſſidonius dicit ex fontibus naphthæ Babylonii quoſdā nigrū naphthā: quoſdā albū ꝓducere: atqꝫ ex iis alios eſſe liquidi ſulphuris: eos ſcili-cet qui albū naphthā habent ꝗͣ & flāmā arripiāt. Eos uero nigri bituminis ſint liquidos eſſe &oleo in lucernis uti. Babylon olim Aſſyriæ fuit metropolis nunc Seleucia eſt: quæ ad Tigrim dicit̉:Babylonprope eam uicus maximus eſt nomine Cteſiphon: in quo Parthoꝝ reges hyemabant: Seleuciæ par-Seleuciacentes: ne a Scythica & militari natione opprimerent̉. Hic uicus ciuitatis potentiā ac magnitudinēCteſiphonhabet adeo ut Parthoꝝ multitudinē & apparatū oēm recipiat ac uenalia & neceſſaria artificia illisſuppeditet. In eo Parthoꝝ reges in hyeme ꝓpter aeris tēperiē degere ſolent: æſtatē uero in hyrcania

uter his quaxixxx pitlItiitites eſt: eania adhereſi

ii