QVINTVSxlixIic ſex. Pompeii claſſis præfecti: piratica ſtruxere nauigia. Qua tēpeſtate Siciliā ab Romano deſci-ſcere fecit Imperio. Proximū Cumis eſt Miſenū promōtoriū. In medioqꝫ palus Aeheruſia: quædā ſa­ Miſenūne a mari refuſio: alto coeno referta. Vbi Miſenū circūflectēti: ſtatim ſub rupe lacus obuiat. Deinde Acheruſiareductū ꝓfundū littus in ſinū Baias aperit. Aquaſqꝫ calidas & ad uoluptatē: & ad ſanandos morbos Baiæaccōmodiſſimas. Cōtiguus Baiis Lucrinus adeſt ſinus. Intra quē Auernus eſt: ꝗ cōprehēſam uſqꝫ Mi Lucrinusſenū tellurē: Cherōneſum. i. manualē efficit inſulā: a maris ſpatio inter ipſum atqꝫ Cumas. Exiguus Auernusenī eſt reliquus Iſthmus .i. circūdatū pelago: paucoꝝ ſane ſtadioꝝ ſolū: ꝑ foſſam qͣ Cumas itur. & ad Cherōne-mare ipſum. In Auerno autē maiores noſtri Homerica defunctoꝝ uaticinia fuiſſe: fabulis edidere. ſusIbiqꝫ cū oraculū extitiſſe traditū ſit: Vlyxem eo nauigaſſe. Eſt autē Auernus: & fundo & oſtio: ſinus Iſthmuscōmodus & magnitudine & natura portū cōtinēs: uſum tamē portus neqͣꝗͣ præbēs: quoniā ante il­ DefūctoꝝIū Lucrinus portus iaceat. Supercilia quædā ardua Auernū undiqꝫ circūcludunt: præter Oſtiū. Hoc uaticiniaquidē in tēpore: amœnis culta modis: olim aūt agreſtibus referta nemoribus: & proceris arboribus Auernusin uia: quæ ſuꝑſtitione quadā umbris obſcurū ſinū reddebāt. Rumor erat indigenaꝝ ſuperuolātes Lucrinusaues: qͣs teter exhalās odor exanimaret: in ipſas aqͣs decidere: ſicut in locis ad Plutonē deferentibus.Hanc autē locoꝝ partē: Plutoni dicatā opinabant̉. Hic etiā Cimmerios dici: placatiſqꝫ prius ꝑ ſacri­ Cimmeriificia diis manibus illuc intrari. Aderāt enī ꝗ talibus exponēdis ductores eſſent ſacerdotes: locorumfructus ꝑcipiētes. Fons uero ibi fluuialibus ſcatens aꝗs excurrit in mare. Ab eius uſu abſtinebāt oē:ſtigias opinātes eſſe aqͣs. Eo in loco cōſtructū eſt oraculū. Ex aquarūqꝫ feruore uicinarū Phlegeton Styxtem eſſe: cōiecturā factitabāt: & ex Acheruſia. Ephorus autē ꝗdā uicinus Cimmeriis habitās: in ſub­ Phlegetonterraneis eos habitare domiciliis: qͣs Argillas appellāt cōmemorauit: eoſqꝫ ꝑ foſſas quaſdā inter ſeſe Argillæcōmeare: Et aduenas intra oraculū ueniētes exciꝑe: maxima ex parte ſub terra conditū. Victū ueroex metalloꝝ effoſſione quæritare: & ex diuinationū mercede: atqꝫ ꝓuentibus ab rege deſignatis. Patriū eſſe latrocinātibus morē: ut nemo ſolē aſpiciat. Noctu aūt extra telluris hiatus egredi. Quocir-ca de ipſis dixiſſe poetā: eos ſol pheton nullo intuet̉ in tēpore. Hoīes ipſos poſtea quodā a rege dele-tοs: cū illi nequaꝗͣ ſucceſſerit oraculi fides. Nūc aūt ædes ipſa diuina in aliu tranſlata locū ꝑmanet.Huius generis apud maiores noſtros extitere fabulamēta. His aūt ānis: cum Auerni lucū ſucciderit Auerni lu-Agrippa: locis perpulchra adornatis ædificia: cōſciſaqꝫ deinde uſqꝫ Cumas ſubterranea foſſa oīa illa cusfabulæ apparuerūt. Cocceiū eam quidē cōdidiſſe foſſam memoriæ proditū eſt: & eā quæ ex Dicear Agrippachia: i. Puteolis extat Neapolin ad Baias: quodāmodo eū ſequutus ſermonē: qui proxime de Cimme Cocceiusriis explicatus eſt. Forſan & huic loco morē patriū eſſe cogitauit: uias fieri per foſſas. Lucrinuſqꝫ ſi­ Dicearchianus uſqꝫ Baias latitudinē pandit. Qui ex exteriori pelago: per aggerē longitudinis ſtad̓. viii. Latitudi Puteolinis autē unius orbitæ arcet̉. Illū autē ab Hercule: traducendaꝝ Gerione boum cauſa: aggeratū fuiſ Lucrinus ſiſe ꝑhibent. Quē cū pedibus perambulari: ꝓpter fluctus ingruentes per hyemes ſuperne uix poſſet: nusAgrippa exornatū melius cōſtruxit. Leuioribus enī lēbis præſtat īgreſſū: ſtātibus in anchora ꝓrſus Oſtreaincōmodus. Captādis uero Oſtreis uberrimus. Quidā hūc Acheruſiæ ſtagnū eſſe aſſerūt: At Artemi Baiædorus ipſum Auernū. Baias autē ab Vlyxis ſotio Boīa noīe uocabulū traxiſſe ferunt atqꝫ MiſenumDeinceps Puteolanū littus extat: & oppidū ipſum quod antea quidē Cumanoꝝ fuerat Emporium:quodā in ſuꝑcilio cōſtructū. Bello aūt qd̓ ductu & auſpicio gerebat̉ Annibalis: Romani frequētibusaccolis habitatū reddiderūt: & noīe e Dicearchia ꝑmutato: a puteoꝝ frequētia Puteolos appellaue. Puteoli unre. Sunt etiā qui ab aquarū putore: qui per totū illū & Baiarū & Cumarū tractū exiſtit: ubi & ſulphu deris & ignis & aquarū calidaꝝ plena ſunt oīa. Quidā autē Phlegrā ob eam cauſam Cumanū agrū uo Phlegracatu opinant̉: Talibuſqꝫ ignis & aquæ ꝓfluuiis gigantū uulnera: fulminibus deiectoꝝ attribuuntVrbs autē ampliſſimū factū eſt Emporiū: manufactos Cotones & ſtationes habēs. Quas ad res cō-modū conducit Arenarū ingeniū: quæ calcis ꝗͣſimillime cōpactæ ualidiſſimū conglutinant̉ in mo-dum. Vnde cōmixta ſabulo glarea: aggeres ꝓiectantur in pelagus: Ripaſqꝫ patētes ſinuoſos in receſ-ſus redigunt: ſic īgētes onerariæ naues iactis ibi cōquieſcunt anchoris. Super urbē uero ſtatim Vul­ Vulcaniūtamiū forū imminet: campus ardētibus incluſus ſuperciliis: quæ uelut a fornacibus exhalatiōes: ma­ forumgno cū fremitu paſſim habēt. Campus autē tracto plenus eſt ſulphure. Poſt Dicearchiā quidē Nea­ Neapolis.polis eſt Cumanoꝝ. Poſtea uero & Chalcidēſes incoluerunt: & ex Pithecuſis Atheniſqꝫ ueniētes. Vn Parthēopede ꝙ noua ciuitas. i. Neapolis appellata fuit: ubi Parthenopes unius e Serenibus ſepulchrū oſtendit̉.Et Gymnicū agonē: iubenre oraculo celebrant. Orta deinde ſeditione: quoſdā inquilinos admiſerecampanos: & inimiciſſimis perinde: ac cōiunctiſſimis uti coacti ſunt: quando quidē cōiunctos alie-ralos faberēt. Res quidē Campanoꝝ initio græcas fuiſſe: deinde græcis permixtas: documēto ſuntſælectoꝝ urbis nomina. Ritus & educationis græcoꝝ: hoc in loco plurima ſeruant̉ adhuc ueſtigiaSmnalia ſcilicet puberū cœtus & græca uocabula: tametſi Romana ibidē adſit multitudo. Apudcob uero nunc quinquēnalis ſacer ille muſicus: & gymnicus cōplures per dies celebratur Agon: illisAnuſus qui per græciā clariſſima celebritate gerunt̉. Extat & his in locis intra montē effoſſa ſpelū/ Speluncacaiūi Dicearchiæ Neapoliſqꝫ medio: ſicut altera Cumas tendēs facta: in ꝗͣ uia obuiis curribus ꝑuia: quædamruuſtis pandit̉ ſtadiis. E ſuperna ſane montis parte: exciſis multifariā feneſtris: lumen in ꝓfunditatēmnundit. Habet & Neapolis calidaꝝ aquarū ſcatebras: & apparatiſſima balnea: nulla ex ꝑte Baianisiuetiora: numero autē & multitudine cedentia. Alia enim ibi urbs cōdita eſt: Imperatore alio ſuper