Druckschrift 
Geographia
Seite
XLVIIIr
Einzelbild herunterladen
 

xlvi i iQVINTVSVulturnus.ſam in uertice ſitū eſt. Præter cuius radicem Vulturnus excurrit. Qui iuxta Caſilinū delatus: inaſdē nominis urbē erūpit. Eſernia porro & Allife: Samnitica iam ſunt oppida. Alteꝝ bello Marſi/ Eſerniadeletū: alteꝝ ſuperſtes adhuc. Cæteꝝ Valeria a Tiburtinis capiēs initiu: & Marſos & Corfinium Allifepolignoꝝ Metropolin ducit. In ea latinæ urbes ſūt. Valeria & Carſeoli & Alba: Prope eſt Cuculum Valeria uianpidulū. In Romæ uero cōſpectu ſūt Tibur: Præneſte & Thuſculū. Tibur ꝗdē Herculeū eſt & Ca/ Corfiniumaracta ideſt deſcenſus eſt: quā facit Anio: ubi nauigabilis eſſe incipit: e ſublimi profundā in uallē Carſeolieceps defert̉. Et urbi ipſi uicina nemora. Hoc ex loco mira eſt fructuum abundātia: præter lapaic effoſſiones: Tiburtinus dicit̉: & alterius Gabioꝝ: & eius qui rubeus dicit̉. Adeo ut eoꝝ ex me Cuculumallis exportatio: & ſubuectio facillima fiat: ad plurima oꝑa Romæ cōficienda. In hac planitiæ Anio Tyburduit: & quas nūcupant Albulas: aquas frigidas multis e fōtibus edentes: uarios ad morbos ſalutares Præneſte potu: tum inceſſionibus admiſſas. Talia ſunt etiā Labana: longe ab iſtis: ī agro Nomētano: & Thuſculūcirca Exeti locos. Habet Præneſte Fortunæ templū illuſtre: unde certa edunt̉ Oracula. Iſtæ duæ ur­ Aniohec in eadē montana regione ſitæ ſunt: diſtantes īuicē ſtad. c. E Roma uero bis tot Præneſte. At mi-Albulæ.nuc tibur abeſt. Græcā uero utrāqꝫ eſſe cōmemorant. Præneſte enim quondā polyſtephanum ideſt Fortunæmultarum coronaꝝ appellatā: Valida autem nūc eſt utraqꝫ: ſed Præneſte amplius. ſuper urbem templummuidē: montē hēt excelſū. A tergoqꝫ cōtinui mōtis collo diſiūctū duobus ſtad̓ arduū aſcenſu. Ad Præneſteralidā uero munitionē etiā foueis occultis quaquauerſum: uſqꝫ ad plana perforatus eſt: & aqͣtionisratia: & clādeſtinæ fugæ. In quaꝝ una Marius obſidiōe oppreſſus oppetiit. Reliꝗs ſane urbibusmoditati ſunt muroꝝ munimina. Præneſtinis aūt cladi: propter Romanoꝝ ſeditiones. Cōfugientihuc enim eo ſeditioſis: & obſidionē deprehēſis: & urbē uaſtari: & agrū alienari contigit: ad Infōte:culpa relata. Fluit aūt per agrū Vereſtis fluuius. Ex orientali aūt Romæ regiōe dictæ urbes extant. VereſtisInterius uero ad mōtanū illaꝝ tractū: alterū tergū eſt: uallē in medio relinquēs ad Algidū: ſublime fluuiusſane ad Albanū uſqꝫ collē ſuper eo quidē ſitū eſt Thuſculū: ciuitas egregiis ornamētis inſignis: ui Thuſculūneta coronant: tectaqꝫ magnifica. Ex ea præſertim regiōe: quæ in Romanū deſcēdit aſpectū Iſto inloco Thuſculanū eſt iugū: irriguū & terris fertile: ꝗeto ſurgēs aſcēſu. Videre licet uillas: uariis deco-ratas apparatibus: cōtigua eſt Albano proxima monti ora eiuſdē uirtutis: apparatuſqꝫ pulchros ha-bes. Dehinc planicies eſt: pleraqꝫ Romæ proxima: ſuburbaniſqꝫ eius pleraqꝫ mari uicina minus ueroſalubris. Reliqua ductu facilis: paribuſqꝫ ſpectabilis ornamētis. Poſt Albanū montē: urbs eſt Aritia:in Appia uia: ſtad. c. &. lx. Roma diſtās. Curuus āt ſit locus: hēt tamen munitā ſūmitatē. Cui ꝗdē Ariciaſuꝑ incidet Lanuuiū. Romanorū ciuitas in Appiæ uiæ dextera: a qua proſpectus eſt maris & Antii. LanuuiumEſt & dianæ lucus ideſt Artimeſiū (ſic enim uocāt) e ſiniſtra uiæ regione: ex Aritia ad Aricinā uiam Artemiſiūcōſcendentibus: quod tēplū nomināt ædificiū Taurice. Barbaricus ꝗdā: Scytarūqꝫ circa templūmos obtinet. Qui .n. uictimæ mactator prius extiterit: ſacerdos inſtituit̉: fugitiuus ꝗdā uir gladiumtenēs: & inſultus ſemꝑ circūſpectās: ad tutandū ſtrenue eſt paratus. Tēplū aūt ſilua circūdat. Cui la­ Lacus dia-cus inſtar pelagi fluctuās adiacet. Circūcirca montanū īminet ſuꝑciliū continēter: unūqꝫ præaltum.Caua inde regio tēplū: aquāqꝫ excipit. Fontes ſpectare licet: e ꝗbus lacus explet̉. Hoꝝ ſacra ſub cuiudam dæmonis appellatiōe habētur. Hoc in loco Scaturigines obſcuræ ſunt: longius aūt exterius adſuꝑficiē eminētes oſtendūtur. Hiſce locis ꝓximus eſt mōs Albāus: multū ultra Artemiſiū porrectus AlbanusEt illius ſuꝑcilia: licet in rectū ſufficiēter ardua. Continet aūt hic lacū lōge ampliorē alio: qui ad Ar monsthemiſiū montē iacet. Vtra hæc dictæ prius urbes: latinæ uiæ ſunt: e ꝗbus ī mediterranea maxime Albanus lalatinas inter urbes: ſita eſt Alba marſis finitima: in excelſo locata ſaxo. Prope Fucinus eſt lacus: lōgi­ custudie par pelago. Is Marſis & uicinis maxime oībus uſui fit. Memoriæ ꝓditū eſt: illū nōnūꝗͣ uſqꝫ ad Albamontana creſcere. Interdū aūt decreſcere: ut merſa prius lacu loca deſiccētur: & agriculationē ruſti­ Fucinuscis exhibeant: ſubterranei humoris trāſitione occulta quadā ratione ſparſim efficiunt̉. Denuo aūtin unū fontes cōfluunt: aut omnino deficiūt: aut rurſū cōfligūt. Quēadmodū de Amenano Cata/ Amenanusna defluente tradit̉. Qui ꝗdē annos cōpluris euaneſcēs iteꝝ excurrit. Cæterū de Fucino lacu. Mar/ Mart a aqͣ aquæ fontes emanare ſcriptis mādatū eſt: rigatiōes Romæ ꝓpināt: quæqꝫ reliqͣs ſuper aquas Albabentur. Alba uero multotiēs ad noxioꝝ cuſtodiā: uſi ſunt Romani: excubias tēpus poſtulat: cumager ipſe in ꝓfundo locatus ſit: & qͣſi uallo circūſeptus: in ea carcerandos includētes. Quādoquidē auicinis Alpiū: & Apēnini gētibus exordiū ſumpſimus: & inde trāſgreſſi: oēm intra mare Tyrrhenū:de fipeminos montes: regionē ꝑuagati ſumus: ad adriaticū ſinū declinatā: uſqꝫ ad Sānites atqꝫ Cāpa-lios. Nūc regredientes mōtanos aperiamus incolas: & ad radices habitantes: & exterius: ad littusſqꝫ Adriaticū: & īterius īmorant̉. A Gallicis aūt īchoādū ē rurſus mōtibus. Picenū igit̉ poſt Vm Picenumbſiæ ciuitates: quæ īter Ariminū Anconēqꝫ iacēt extendit̉. Profecti ſūt aūt Piceni a Sabinoꝝ terra.ui ductu & Auſpicio Pici: iter ineūtibus auctoribus proficiſcerent̉: nomē deinde nacti fuere.riue enī iſtā Marti dicatā: uetus opinio eſt. E mōtibus aūt uſqꝫ in plana: & pelagus eoꝝ incipiūt do-iniciſia. Quoꝝ ager in longū: magis ꝗͣ in latū excreſcit: bonus ad oīa. Cæteꝝ lignariis ꝗͣ frumētariisrrūctibus longe præſtantior. Eius latitudo ex montibus ad mare patet: ſpatiis inæqualis. Lōgitudoautem ab Eſi fluuio nauigabilis uſque ad Leaſtrum ſtad̓. dccc. Vrbes uero habet: ex quibus Ancon EſisIræca ciuitas eſt: a Syracuſanis condita: Dionyſii tyrannidem fugitantibus. Sitaqꝫ eſt in promonto Leaſtrumtio incluſum complectente portum: dum ad Septentriones circunflectitur. Vini autem ac frugum Ancon