xeſlarbone intionis uicos habet
QVARTVSxxxi xcare nō poſſumus. Nunc enim Trocinos: aut Toeliſtoboſgios ullos: uſpiam habitare nequaꝗͣ intellevimus: nec intra alpes: nec extra: nec ipſis in alpibus. Eos autē loca deſeruiſſe: ꝓpter crebras hoīumexpulſiones credendū eſt. Sicuti multis aliis obuenit: ut Brenuo ꝗ Delphos incurſauit. Quē Prauſū Brēnusquidā appellāt. At enī neqꝫ Prauſos ipſos: quas terras prius habitarint dicere poſſumus. Ipſos quoqꝫ Prauſusrectoſages in expeditionis ſocietatē: cōtra Delphos ueniſſe memorāt. Theſauros etiā penes illos abimꝑatore Ro. Scipione: reꝑtos in urbe Toloſſa: deprehēſos ex eis eſſe pecuniis: partē memoriæ tra/ Toloſſaditur. Hoīes aūt ipſos: & ex domeſticis fortunis adieciſſe: ꝗbus cōſecratis deū propitiū ſibi concilia/ Scipiōis mirent: eas autē quia Scipio attigiſſe auſus fuerat: tot aduerſis caſibus eiectū ē patria: uitā ſubuertiſſe feriacreditū: pinde ac ſacrilegio cōtaminatū & turpiter interiiſſe: & in bonoꝝ ſucceſſionē relictos filios:iter ſcorta obſcone ea abliguriſſe: & turpiter īteriiſſe: ſicuti teſtis eſt Timagenes. Quæ a Poſidoniotradita ſunt: ueriſimiliora dixerim Repertas Toloſſe pecunias circiter. xv. miliū talentū fuiſſe. E ꝗ-bus partē in ſecretis templi ſedibus depoſitam. Partem in cōſecratis lacubus: nullos apparatus habērem. Sed aurū atqꝫ argentū inelaboratū. Templū autē Delphicū iam per id tēpus exinanitū fuiſſe: Delphicūralibus ornamētis a Phocenſibus ante ſpoliatū. Quo tempore ſacrū cōmiſſum eſt bellū. Quod ſiꝗd templūrelictū fuerat: ꝑ multos diſpartitū extitiſſe. Nec in columes domū remeaſſe crediderim: tam miſerabiliter digreſſos: poſtꝗͣ e Delphis diſceſſere: & in diuerſa diſperſos: & ſeditione diſcordes abiiſſe. Cæ-rerū & hoc ipſo & alijs ꝑmultis ita aſſerentibus: cum regio late auro exuberet: & hoīes ſuꝑſtitioſi tenuen uitā agant: e Gallia paſſim theſauros habuit. Maxime uero lacus ipſi tutos a prædonibus lo-cos exhibebat: ad quos auri & argēti pondera dimiſerant. Igitur Romani locoꝝ potiti: lacus publi-ce uenum dederāt. Pleriqꝫ dehinc emptores fabrefactas ex argento molas inuenerunt. Erat aūt To-loſſe magnæ ſanctitatis templū: quod finitimi eximia admodū ueneratione colebāt. Quamobrem Toloſſaofferētibus plurimis: Precioſis muneribus abūdabat: & attingere ea audente nullo. Sita uero Toloſ-ſa eſt ad anguſtiſſimū terræ limitem: hoc eſt Iſthmum: qui a Narbonenſi mari ſubmouet oceanumtribus ſtad millibus minorē: Poſidonio teſte. Rurſum præ omnibus annotatu dignū eſt: quod etiāin ſuꝑioribus diximus: regionis cōfeſſionē ad fluuios & mare exterius: ſimiliter & interius. Inſiſtensenim aliꝗs non minimā hanc partē inueniret uirtutis locoꝝ. Dico utiqꝫ uitæ facultates amplecticum uniuerſorum ocio: ad oēs & cōmunes utilitates refici: ac præcipue tempeſtate: cū uacationē abarmis agentes attentiſſima cura agroꝝ culturæ inuigilant: & ciuiles uitæ ritus inſtituūt. Adeo ut intalibus ipſius prouidentiæ opus teſtari: quis poſſe uideat̉. Non quidā fortuito: ſed cū ratione quadālocis inſtitutis. Rhodanus igitur permultā habet nauigationē aduerſam: & magnis oneribus: & ad Rhodanimultas regionis partes: quia qui in eū intrant fluuii nauigabiles: cū onuſtis quoqꝫ ſunt nauibus. Ac-cipit & Ararin & Dubin: intrantē in hunc amnem. Inde uſqꝫ ad Sequanā fluuiū uadat̉. Hinc iam de-fertur in Oceanū: & Lexobios: & Hyadetos. Ab his in Britanniā minor ꝗͣ diurnus eſt curſus. Cū au Lexobittem Rhodanus ſit præceps: & uix aduerſa nauiget̉ aqua: nōnulla hinc onera plauſtris pedeſtri tranſ Hyadetiportant̉ itinere: quæ ad Auernos flumenqꝫ Ligerin ferenda ſunt: licet iis quadā ex parte propior ſitRhodanus. Verū cū uia per campoꝝ planiciē haud multo ſupra ſtad. dccc. pandat̉: ne aduerſa naui-gatione utant̉: facilior terræ meatus adigit. Hoc ex loco Liger uberius excipit:e Cēmenis mōtibus Ligerin Oceanū effluens. A Narbone autē per Atacē paululū ſurſum fit nauigatio. Longius uero terræſtre ad Garūnam uſqꝫ fluuiū iter agitur: & hoc ſtad. dccc. Garumna autē excurrit ī Oceanum. Hæc Garumnaquide de iis qui Narbonēſem regionē colunt cōmemoramus: quos antea Celtas nominabāt. Ab eis Celtæuniuerſos a Græcis: Gallos: Celtas appellatos opinor: ob eorū claritatē. Seu Maſſiliēſibus ad hoc: ob Gallieorū uiciniam aſſumētibus. Deinceps de Aquitanis: & de attributis illis gentibus Gallicis numeroquattuordecim: dicendū eſt quæ inter Garumnā & Ligerin habitant. Ex quibus nōnullæ Rhodaniamnis aſſumunt regionē: campoſqꝫ Narbonēſes. Vt enim ſimpliciter dicam: Aquitani a natiōe Gal Aquitanilica: corporis habitu & lingua differunt: magis Hiſpanis ſimiles. Diſcernunt̉ autem Garumna flumine: inter hūc & Pyrenen montē habitātes. Aquitanicæ uero gentes plures ꝗͣ. xx. ſunt: exiles ꝗdem &ignobiles. Ex iis quædā oceano uicinæ: Aliæ ad mediterranea & Cemmenoꝝ montiū extrema uſqꝫad Iectolages porrigunt̉. Quando quidē puſilla tantula hæc erat portio. Quicꝗd inter GarumnāLigerinqꝫ cōtinet̉: adiectū eſt. Hi nāqꝫ fluuii paribus a Pyrenæ diſtantes interuallis quaſi diductis: &pariter diſtantibus inuicē lineis: duo cōficiunt loca. Aliis finita lateribus: oceano .ſ. montibuſqꝫ Cē-menis. Duobus autē ſtad̓ millibus utriuſqꝫ fluminis eſt nauigatio. Garūnas autē tribus amplificatusamnibus: ꝑ Bituriges quos Loſcos noīant: & Santones: Gallicā utranqꝫ gentē effluit. Nāqꝫ hi Bituri Biturigesgeb: ſola inter Aꝗtanos gens alienigena cōſiſtit: nequaꝗͣ illis cōfœderata. Habet autē Burdigalliā em̄ Loſciporium: cuidā marino incūbens lacui: quē fluminis eruptiones faciunt. Liger uero inter pictones & Santonesyamuitas excurrit. Super hunc prius fluuiū Emporiū aderat Corbilo: de qua Polybius mentionē Burdigal-ſecit: cū Pytheæ fabulamētoꝝ memoriā faceret. Quod cōgrediētibus quidē Scipioni Maſſiliēſibus lianemo re ullā memoratu dignā: cū a Scipione interrogaret̉ referre potuit: neqꝫ de Britannia: neqꝫ de Pictonestrabone: neqꝫ de Corbilone: quæ oīum eo in tractu urbium celeberrimæ fuerāt. Tāta ſane Pytheas Vamuitæmentiri auſus eſt. Vrbs eſt Santonū Mediolanū: ad Oceanū uergēs. Inter Aquitanas maxima ex ꝑte Corbiloarenoſa: & agro tenui. Ex milio alimoniā captās. Reliꝗs quoqꝫ fructibus ſterilis. Hoc in loco autem Mediola-unus eſt: in Narbonēſi littore Iſthmū efficiens: & ſinū Gallicū eodē quo ille cognomine. Sinū hunc numg iii