TERTIVSxx xiiijnentratione colunt. In rebus Maſſilienſibus cauſā aperiemus: habitabant aūt prius Emporienſes pu Emporienſillā quādā oppoſitā inſulā. Quā nunc Paleanpolin. i. urbē ueterē nomināt: hoc uero tēpore in conti ſespepti habitacula poſuere. Diopolis eſt quā murus diuidit uicinos antea quoſdā ex Indicetis habens Paleāpolisinquilinos. Qui & ſi ꝑ ſe ſuā agerēt rēpublicā: cōmunia tamen habere mœnia cū Græcis tutelæ gra Diopolis.ria uoluerunt. hæc aut duplicata ſunt medio dirimente muro. Tēpore inde procedente in eadē ciuitaris gubernacula conuenerunt. Quod & in aliis multis euenit: barbaris & Græcis legibus mixtimrēperatis. Præterfluit uero amnis ex Pyrene exoriens: cuius quidē egreſſi Emporienſibus portū efficit. Emporienſes egregie circa colligēda lina opus agunt. Interiorē agrum: cū aliaꝝ rerum: tum ue-ro ſparti feracē habent. Qui uero inutilior eſt ac tenuis iuncum producit: ut etiā iuncariū campumappellēt. Plæriqꝫ ultimas Pyrenei montis ꝑtes uſqꝫ ad Pōpeii trophea tenent. Per quæ ex Italia ad inreriorē Hiſpaniā ꝑgentibus iter eſt maxime ad Beticā. Hæc uia nūc quidē mari ꝓxima: nunc aūt lō-cinqua reddit̉: præſertim ubi ſpectat occaſum. Ducit̉ aūt Taraconē a Pōpeianis monumentis ꝑ iuncariū campū & Betterones: & Marathoniū. i. fœniculariū: quem a naſcentibus late fœniculis: ſic la­ Betteronestina lingua uocitant. Dehinc ex Taracone ad traiectū Iberi amnis ꝑ ciuitatē Dertoſſam: hinc per Sa Marathoniguntū perducta & urbē Setabin ſenſim a mari diſcedit: & Spartario cāpo: qui ſicut & alter iūcarius: umita & ipſe Spartarius appellatur: ſeſe applicat. Hic autē & ſpatioſus & aquarum indigens implicatum Setabisſparto iuncū procreat: quod ad omnis oras: potiſſimū in Italiā deuehitur. Antea mediū per campū Spartariusatqꝫ Egelaſtas uiam ipſam & longinquā & aſperam eſſe contingebat. Nunc autē ad maritimam fa­ campuscta eſt iuncarium tantūmodo attingens capum: ad idēqꝫ pertendes quo prior illa: ad Claſtonē ſcili­ Spartumcet & Obulconē: per quas & ad Cordubam & ad Gades uia ꝑducitur: q̄ duo ampliſſima ſunt Empo Claſtoria. Diſtat autē a corduba Obulco ſtad circiter. xxx. Ab rerū ſane ſcriptoribus traditum eſt Cæſarē Obulcoe Roma Obulconē. vii. ac. xx. die perueniſſe in caſtra. Illa ibidē eo tꝑe fuerant: quo ad Mundā Mar/ Satyritē conſerturus erat. Tota quæ eo tempore fuerat a colūnis ad Hiſpaniæ Galliæqꝫ terminos mariti Idubedama huius generis eſt. Super hanc uero ſitus mediterraneus ager: is inꝗͣ qui inter Pyreneos montes: Oroſpedalatuſqꝫ ſeptētrionale uſqꝫ ad Satyros eſt duobus maxime finitur montibus. E quibus unus æquali/ Auguſta-ter a Pyrene diſtās producitur a Cantabris exoriēs. In noſtro autē finitur pelago Idubeda uocitatus cæſariaReliquus a medio in occaſū ꝑmeat: defluxus quidē in auſtrum & litus a colūnis protendens. Hic ue Lacetanaro nudus ac tenuis ab initio eſt tumulus: per Spartariū excurrens campū. Applicatur autem ſyluæ Ilerdaſuꝑ Carthaginem & Malacæ regionē: & Oroſpeda nominatur. Inter Pyreneū & Idubedā Iberus flu­ Ileoſcauius labitur ab ambobus exæquo diſiunctus montibus & fluentibus hinc amnibus: ac reliquis re­ Ilergetæfertus aquis. Ad Iberū urbs extat. Auguſtacæſaria uocitata: & Colonia quædā celſa habens pontis Calaguriūlapidei tranſitū. Ora compluribus habitatur gentibus: e quibus nobiliſſima lacetana: dicitur. Hæc a SertoriusPyrenes radicibus inchoans in campos uſqꝫ latius extenditur: & Ilerdæ ac Ileoſce Ilergetarum locis Ilerdaadiungitur non procul ab Ibero. Quibus in oppidis Sertorius pugnas geſſit extremas: & in Vaſco-num urbe Calagurio & Maritima Taraconis & Hemeroſcopio cum e Celtiberis fuiſſet eiectus: ubi Vaſcones.aduerſa captus ualitudine diem ſuum obiit. Ad Ilerdam uero poſterioribus annis Afranius & Petre Pompelonius Pompeiani ductores ab diuo Cæſare debellati fuere. Diſtat Ilerda ab Ibero tendentibus in occa Oedaſuneſum ſtad. c. &. Ix. A Taracone aūt ad Auſtrū circiter ſtad. cccc. &. lx. Ad aquilonem uero Iſca ſtad̓. d. & laccetanixl. Per hoſce montes ex Taracone ad poſtremos ad Oceanum Vaſcones ad Pompelonem & Oeda­ Pyrenes la-ſunem uicinam Oceano urbem uia eſt ſtad mille duobus &. cccc. ad Aquitaniæ & Hiſpaniæ confi­ terania: laccetani ſunt in quibus ea tempeſtate ſertorius cum Pompeio belligerabat. Poſtea uero Pom­ Cerretanipeii filius Sextus aduerſus Cæſaris præfectos. Supra Iaccetanos ad Septentrionem gens īcolit Vaſco Celtiberianum In qua Pō. pelon ſita eſt: ueluti Pōpeiopolis: Pyrenes uero ipſius latus in Hiſpaniam uergens cō Duriaslitum eſt uariis arboribus materiæ multitudine: & quæ ſemper uirens germinet. Alterum autē Gal Numantiaſiam ſpectans: nudum omnino. Media uero loca conualles continent: quas frequentes cultores ha-Seguntiabitant. Quas quam maxima Hiſpaniæ nationis portio Cerretani tenent: a quibus multifariam Per Betis ortusnæ condiuntur Cantabricis per quā ſimiles: prouentum nō mediocrem hominibus exhibētes. Vbi Beronesuero Indubedam tranſieris: eueſtigio Celtiberia frequens diſpar occurrit. Magna illius pars inculta Coniſci& aſpera: & fluuialibus inundationibus uaſta: ꝙ per hos Anas defertur: & Tagus. & deinceps flumīa Bardyitiplurima: quæ in occaſum irrumpunt oceanū. originem ex Iberis agris habentia. Quorum Durias p̄ Bardyuliter Numantiam: oramqꝫ Serguntiam currit. Cæterum Betis ex Oroſpeda oriens: per agrum Oreta­ Aſturesnum fluit in Beticam. E regione aūt ſeptētrionis Berones Celtiberis proximi. & Cantabris Coniſcis Callecinabitant: & ipſi e Gallica tranſmigratione orti. Horum urbs eſt uaria: ad Iberi trāſitū ſita. Coniūcti Vacceiiunt & Bardyitis: qui nunc Bardyuli uocantur. Ab occaſu Aſtures quidam ſunt: & ex Callecis aliqui Celtibero.atqꝫ Vacceis: uettonibuſqꝫ & Carpetanis. Ab Auſtro uero Oretani: & ex Baſtetanis quicūqꝫ Oroipe rum parteuam incolunt: & ex Dittanis: Ad oriētē autē lubeda. Cumqꝫ Celtiberi ipſi quadrifariam partiti ſint. Vracicortiſſimi ad ortum ac Meridiem ſunt: Vraci ad Carpentanos pertinentes: fonteſqꝫ Tagi. Eorū no­ Carpentanibiſiſſima ciuitas eſt Numantia: quæ in bello Celtiberico: quod aduerſus Ro. populum geſtum ē uir Numantiatutem propriam oſtentauit. Quod uiceſimū perdurauit ad annum. Complures .n. exercitus cū Im­ Celtiberiperatoribus ad internitionē detracti. Nouiſſime āt Numantini obſidiōe cincti: diuturna patiētia to cū bellūſerarūt. Paucis dūtaxat exceptis: ꝗ cedētes murū dediderūt. Sūt & Luſones: ꝗ ad ortū ſpectātes: & ip̄i Luſones