Druckschrift 
Geographia
Seite
XXIr
Einzelbild herunterladen
 

dii

SECVNDVSamꝰ Quis autē indo parallelā illā eſſe quæ eſt a Caſpiis portis ad Carmaniæ terminos: ſine ꝗbus in-nis eſſet Sillogiſmus: & ratiocinatio. Præter hæc aut & is dixit: a Trochi formā eſt Indiæ figura.Et ſicut oriētale latus multū ad ortū circūfleſtit̉: præſertimqꝫ ꝓmontorio ultimo: quod in meridiēultra littus reliquū ꝓminet: & latus ad Indū. Hæc aūt oīa dicit geometrica rōne arguēs ueri-ſimiliter. Hæc uero & ipſe in ſe offerēs abſoluit̉ dicēs. Siꝗdē ad puſilla īterualla exiſteret argumētūdanda eſſet uenia. aūt ad ſtadioꝝ millia uidet̉ excidēs pati cōuenire. Atqꝫ illū utiqꝫ ultra ſta-dia qͣdringēta ſenſibiles īdicare ꝑmutatiōes: ut littorū parallelū atqꝫ Rhodi. Eſt aūt id ſimplex:quod ad ſenſum eſt: Sed in maiore latitudine in minore. Maiore ꝗdē in eo ipſo: credit̉ ocu-iq uel fructibus: uel aeris tēperiei ad climatū tēperiē. Minore uero inſtrumēta gnomonica: aut acſpeculādū ꝑtinētia. Parallelus igit̉ littora gnomonis rōne acceptus: & iis Rhodū eſt & Cariamin tot ſtadiis ſenſibilē iure efficit differētiā. Ille aūt in latitudine ſtadiū triū milliū: in lōgitudine ue-ro milliū quadringentū terminos: pelagi uero milliū triginta capiēs lineā ab occidēte ad æꝗnoctia-lec ortus & ad utranqꝫ partē: quædā auſtralia nūcupās: quædā ſeptētrionalia: & lateres hæc appellā:& ſigilla cogitet quona modo & hæc dicit: & latera quædā ꝗdē ſeptētrionalia: quædam uero auſtralia & quonā modo alia ſane occidētalia: alia aūt oriētalia? & id quod ꝑmultū aberrat negligēs rōnēſubeat. Iuſtū eſt enim. Quod autē ad paululū eſt neqꝫ omittēs redargui pōt. Hic autē neutro modoullū ei adducit̉ argumentū. Haud enī eoꝝ quæ in hac latitudine ſūt ulla geometrica ualere poteſtdemonſtratio. Neqꝫ ubi nitit̉ geometrice diſſerere: manifeſtis utit̉ acceptionibus: ſed ſibi ipſi fingēs.Præſtat igit̉ de quarta dicere particula. Adiicit enī & de philetio: & de Menonte eiſdē de cauſis uelſimilibus. hoc autē recte increpat: huius particulæ longitudinē noīat lineam a Thapſaco uſqꝫ adægyptū. Quēadmodū ſiquis deſcripti per parallelas lineas ſpacii lōgitudinē diametrū eſſe dicat.enim eodē in parallelo iacet Thapſacus & ora Aegypti maritima: ſed in multū a ſe īuicē diſtātibus.Intermedia uero ducit̉ quodāmodo angularis & obliqͣ linea a Thapſaco ad Aegyptū. Auſus eſt aūtdicere ſe mirari ſpaciū ſex milliū ſtad̓ a Peluſio ad Thapſacū: plura ſint ſeptē millibus. Haud ſanerecte: demōſtrationē accipiat: parallelus Peluſiū magis ꝗͣ parallelus Babylonis eſt auſtralis ultra ſtadia duo millia & quingēta: ſed ſecundū Eratoſthenē exiſtimat parallelū Thapſacummagis ꝗͣ Babylonis parallelus ꝓpinquiorē eſſe Aꝗſoni ſtad millibus qͣttuor octingētis: cōcidit inꝗtplus ꝗͣ millibus ſeptē. Quonā igit̉ modo ſecundū Eratoſthenē tāta paralleli diſtātia demōſtrat̉ perBabylonē a Thapſaco ſcrutaret̉? Quod ꝗdē enī a Thapſaco ad Babylonē tantū intereſt: ille inꝗt.Quod aūt utriuſqꝫ parallelū ad alterutrū nequaꝗͣ dixit: neqꝫ in eodē meridiano ſint Thapſacus& Babylon: cōtraria enī Hipparchus ipſe demonſtrauit ſecūdū Eratoſthenē pluſꝗͣ ſtad duobus mi-libus ad orientē Babylonē: ꝗͣ Thapſacū cōtingere eſſe ꝓpinꝗorē. Nos aūt demōſtratiōes Eratoſthenis opponimus: in ꝗbus Tigrin & Euphratē Meſopotamiā & Babyloniā ambire: & maiorē ambituspartē Euphratē efficere. Qui quidē ad ſeptētrionē fluat in meridiē: ad orientē flectit̉. In meridiēautē excidit. A ſeptētrione igit eius in meridiē curſus cuiuſdā quaſi meridiani eſt. Ipſa uero ad ortiinflexio & ad Babylonē inclinatio a meridiano eſt. Nec directā ob iam dictū circuitū. Viā aūt aitmillibus quattuor & octingētis ſtadiis ad Babylonē a Thapſaco præter Euphratē adiiciēs: qͣſi dedita opera nullā rectā ipſam ſuſcipere: ac mēſura interualli duorū paralleloꝝ. hoc autē dato inanoeſt & quod demonſtrare uidet̉: quoniā cōſtante rectis angulis triāgulo penes Peluſiū & Thapſacum& lectioni paralleli per Thapſacū & meridiani per peluſiū. Vna earū quæ eſt circa rectā meridianomaior erit ea quæ circa rectā a thapſaco in peluſiū. Inane autē quod huic adiūgit̉ a cōceſſo præ-ſuppoſito comꝑatū: haud enī dat̉ a Babylone ad Caſpiarū portarū meridianum interuallū eſſe ſtadmilliū quattuor octingentoꝝ. A nobis enim argutū eſt a cōceſſis ab Eratoſthene: hoc ꝗdē Hip-parchum cōfirmaſſe: ut uero ſit inualidū quod datur ab illo: capiat plus nouē millibus eſſe lineāſic ductā a Babylone ad portas caſpias (ut inꝗt ille) ad Carmaniæ cōfinia idē oſtendebat. Hoc igiturin Eratoſthene minime dicendū: ſed quod magnitudinū & formarū: quæ in latitudinē dicunt aliqͣoportet eſſe menſurā: & quod alicubi amplius: alicubi minus cōcedendū eſt. Capta enim latitudinefiniū ad æquinoctiales ortus extentoꝝ: triū milliū ſtad̓: & ſimiliter itē maris uſqꝫ ad colūnas: ſpiāmagis cōcederet: ut in una linea inꝗrat̉ quæ ſunt ad illā parallelæ in eadem latitudine conductæ: ꝗͣquæ coincidāt: in illa ipſa latitudine coincidentiā habentiū: uel quæ exterius eodē modo & diſtātesuſqꝫ ad exeuntes de latitudine: & exeuntes: & quæ in maiori longitudine magis ꝗͣ quæ in mino-ri. Etenim inæqualitas longitudinum magis occultaret̉: & formarū diſſimilitudo: uelut in totiusIauri latitudine: & maris uſqꝫ ad columnas ſubiectis ſtad tribus millibus. Intelligitur locus etiā li-neas habēs parallelas circūſcriptus: atqꝫ modos uniuerſus & mare prædictum. Si igitur in pluris in-uicem parallelas partes partias longitudinē: & diametrū huius totius capias & ꝑtiū facile totius diametri eadē cōputaret̉ parallela & æqualis ad ipſum lōgitudinis latus: quæ in ꝑtibus. Et quanto ꝗdēminus ſit quod īuicē parallelā habet lineā: quod in parte capit̉: tāto magis hoc cōtingeret. & dia-metri obſiꝗtas minus arguit̉: & longitudinis inæqͣlitas in magnis. Itaqꝫ in ipſis formæ longitudinisUametrū appellare ne utiqꝫ dubitaueris. Si igit̉ diametrū amplius obliquaueris: ut extra latera uelutrūqꝫ uel alterū durum excidat ſane eodē modo etiā hæc euenirēt. Tale equidem aliquid dico.ipiam .ſ. eorū quæ in latitudine dicuntur menſuram. Is autē a portis Caſpiis: unā quidem per ipſosd i i i