Druckschrift 
Geographia
Seite
XXr
Einzelbild herunterladen
 

arallelū dicēs aPinc autē ad

SECVNDVSpuratum eſt paulo pluribus nouē millibus: patet Babylon multoplus ꝗͣ ſtadis mille ad oriētē eſteypoſita: ꝗͣ trāſitus Thapſaci. Dicemus autē ſiꝗdē in eadē meridionali recta exactæ Caſpiæ por-a caperent̉: & Carmaniæ ac Perſidis fines in rectaſqꝫ decurreret̉ a prædicta meridionali recta: &dThapſacū & ad Babylonē eſt hoc accideret. eiicit̉ par etiā foret ad ſenſum ei Babylo ducit̉ uſqꝫ ad meridianā rectā ad Thapſacū. Suꝑ uero quæ eſt a Caſpiis portis ad Thapſacū excēdit̉: adeo ut exceſſum babylon ad oriētē īclinatior ē: ꝗͣ Thapſacus: ꝗͣto excedit illa: ē de Caſpiisporris ad Thapſacū: ꝗͣ illa de Carmaniis mōtibus ad babylonē: ſed lineā occiduū latus diſtermi-gat Arianæ ad meridianū iacēs minime cōmemorauit Eratoſthenes. Neqꝫ illā quæ a Caſpiis portisad thapſacū ad rectas ei Caſpias portas meridianā: ſed potius quæ & mōte deſcribit̉. Ad quāilla ad Thapſacū ab eodē ſigno deducta a quo & mōtis linea angulū efficit. Neqꝫ alia Babylonem aCarmania ducta parallela cōmemorata eſt ea quæ ad Thapſacū ducit̉. Nec ſi parallela ſit: non directā uero caſpias portas meridianā: nihil amplius ad cōputationē efficeret̉. Is aūt hæc ex appara-ru capiēs: oſtēdēſqꝫ ut exiſtimat Babylonē ſecūdū Eratoſthenē magis ꝗͣ Thapſacū ad ortū expoſitāpaulo plus ꝗͣ ſtadiis mille. Rurſus alio pacto fingit ſibiipſi ſuppoſitū ad reliꝗ demōſtrationē: & ait.ſi ītelligat̉ recta a Thapſaco ad meridie ducta: & a Babylone ad hāc ꝑpendiculā triangulum angulisrectis fore cōſtitutū ab linea ex Thapſaco in Babylone extēto latere: & ex ꝑpēdiculo a Babylone adlineā meridianā in Thapſacū ducta ipſam thapſacū meridiana. Huius autē trianguli extentā recteaThapſaco in Babylonē locat quā quattuor milliū octingentoꝝ eſſe dicit. Meridianā uero e BabyIone thapſacū lineā ꝑpendicularē paulo plus ꝗͣ mille. Quot erat exceſſus illius: quæ ad thapſacūad eandē uſqꝫ Babylonē procedēdo. At uero ex his & reliquā cōputat eaꝝ: quæ ad rectā prominetquæ lōge amplior exiſtit: ꝗͣ quæ ad ꝑpendiculū dicta eſt. Huic autē addit illā quæ a Thapſaco ad uiſam eiicit̉ ad Armenios uſqꝫ montes: cuius mēſuratā eſſe partē inꝗt Eratoſthenes: & eſſe mille &tum. Quod uero mēſuratu eſt prorſus omittit. Iſte aūt ad minus mille ſupponit: adeo ut ab am-bobus ſimul duo millia ac centū efficiant̉. Quod adiiciēs ad latus in rectā triāguli uſqꝫ ad ꝑpēdicu- Babylonis multa millia diſtantiā cōputat: ab Armeniis mōtibus parallelo Athenas: uſqꝫ adBabylonis ꝑpendiculū: quod in babylonis parallelo cōſtituit̉. A parallelo aūt Athenas ad Babylone minus ſtadiis duobus millibus & qͣdringētis totū meridianū ſupponat̉ tot ſtadiis quot ī-quit Eratoſthenes. Quod ſi hoc ita eſt neqͣꝗͣ forēt Armeniæ mōtes & Tauri in parallelo Athenasut cenſet Eratoſthenes. Sed multis ſtad millibus ſeptētrioni uiciniores ſecundū eundē illū. Hīc aduſurpādū ſuppoſitiōis apparationē ad rectū anguli in triāgulo ordinē: & hoc capit ad id quod noncōcedit̉: ut a Thapſaco linea ad rectū angulū extēta recta ſit: uſqꝫ Babylonē in ſtad̓ qͣttuor millibusoctingētis. Penes Euphratē enī hāc uiā inꝗt Eratoſthenes: & ad Meſopotamiā Babylonia īgēti circulo cōtineri dicēs ſub Euphrate ac Tigride. Maiorē autē ambitionis partē de Euphrate diciteuenire. Recta igit̉ a Thapſaco ad Babylone penes Euphratē exiſtat: nequaꝗͣ tot ſtadioꝝ exiſte-ret: neqꝫ ꝓpe. Subuertit̉ itaqꝫ Sillogiſmus: ſiue ratiocinatio. Atꝗ dictū eſt duabus datis lineis fieripoſſe ut a Caſpiis portis deducant̉: una ꝗdē ad Thapſacū: altera uero ad mōtes armenios inuicē di-ſtantes a Thapſaco abſūt a thapſaco ſaltē (ut inꝗt Hipparchus ipſe) duobus millibus & centū ſtad̓utrāqꝫ parallelā eſſe. & īter ſe: & ea quæ Babylonē: Quā latus auſtrale appellauit Eratoſthenes.Ille quidē ad montes uiā menſuratā dicere neꝗret: tamē quæ eſt a Thapſaco ad portas Caſpiasaſſeruit: adiecitqꝫ id quandā formæ rationē dixiſſe. Alioquin ſiꝗs Iōgitudine dicere uelit eius loci:poſt Arianā uſqꝫ ad Euphratē exiſtit: multū refert. hāc ne an illā dimetiat̉. Qui uero ut paralle-ſas. i. mutuo diſtātes dici audiat: puerilē penitus hoīs imperitiā cogniturus damnaturuſqꝫ uideret̉.Fſæc autē perīde ac puerilia ſunt omittēda. Quæ uero quiſpiā: ab Eratoſthene dicta caperet: huiusgeneris ſunt. Per mēbra cōcidas an partes alioquin intereſt. Quippe quæ partes eſt facta cōciſiocircūſcriptionē accipit: naturale habeat directione quadā formaqꝫ ſignatā: unde & hoc dictū eſtIllu mēbra cōcidit. Illa uero tale nihil habet: ꝓprie uero utimur utriuſqꝫ tp̄s neceſſitatēqꝫ cōſide-rantes. hoc pacto in terræ deſcriptione partiū ꝗdē cōciſiones facere oportet ad ſingula pertinētes.ſmitari uero cōciſiones: mēbra fiūt potius ꝗͣ obtingētes prout ſors tulit. Id enī cui adſunt ſignafrequētia: ꝗdqꝫ facile terminabile ē: ēt ex eo ſuſcipe ē: cuius neceſſitatē Geographus. i. orbis deſcri-ptor het. Terminatū uero facile fluuiis uel mōtibus aut mari poſſibile ē. Gēte uero aut gētibus& magnitudine aliquāta & forma: ubi hoc fieri neq̄at. Quaqͣuerſū aūt geome trica doctrina ſim-pficiter & ꝑfecte ſufficiēs. Magnitudo ꝗdē igit̉ ſufficiēs ē: ſi maximā lōgitudinē latitudinēqꝫ dixerisqueadmodū ſi orbis lōgitudo ſeptuagīta milliū obtigerit latitudo autē paulo minor ꝗͣ lōgitudinismedietas: figurā uero cuidā geometricaꝝ figuraꝝ cōparares: forte Siciliā triāgulo: uel alteri cogni­ Sicilia cuipiā aſſimilās: ſicut Corio Hiſpaniā: & Pelopōneſū platani folio. Quāto uero maius eſt quod Hiſpaniacocidet̉: tāto ampliores fieri portiōes decet. Terra igit̉ habitabilis dupliciter diuidit̉: & Tauro & eo Peloponnequod eſt ad columnas mari bene: & Auſtrali de parte. & indic a ꝗdē a multis quaquauerſum termi­ ſusnat̉. Na ex monte & fluuio & freto & noīę uno: ut gentis unius gens. Vnde & qͣdrilatera & Rhom-bo aūt turbini recte ſimilis appellat̉. Ariana uero minorē circūſcribēdi facultatē habet: occidentale latus cōfuſum ſit. Tamē tribus lateribus ut rectis definit̉: & noīe ꝑinde ac gētis unius. Tertiumaut ligillū oīo circūſ criptū ē: necdū determinatū. Latus enī cōe: & ipſi & Arianæ (ut p̄dictū eſt.d ij