itrulbin explicat. Exl.dilecta facit inſi-uræ exiſtēs oīboret. Exierius laruſqꝫ adeo glvilent d alio
PRIMVSxiii jiubenſqꝫ ne leuiter quibuſcunqꝫ fidem adhibeamus: & cauſas pluribus reddens: propter quas haudita nobis fides præſtanda quibuſuis ſit. Sicuti de Ponto: & de Adria: ipſe tamen neſcio quibus credi-dit. lgitur Iſſicum ſinum longe magis ad Orientem expoſitum ꝗͣ mare noſtrum putauit. Signum cū Iſſicus ſiorienti uicinior tribus ferme ſtadiorum milibus ſit: ꝗͣ Dyoſcuriade quæ in ſeceſſu Ponti eſt. Et ſecū nusdum ipſum ex ſtadiorum menſura: quam de adria dicit & ſeptentrionalia & alia nominatim loca ex Dyoſcuriatrema exponens a nulla temperat fabulatione: fidem quoqꝫ præterea habuit de exterioribus colum dinis Herculis pluribus fabulamentis: & inſulam Cernen: & alia nominans loca: quæ hiſce tēporibusnuſquam monſtrantur: de quibus memoriam poſtea faciemus. Vetuſtiſſimos inquit aut piraticamaut mercaturam exercentes eo nauigaſſe: non in pelagus quidem egreſſos: ſed laſonis modo præterlittora permeaſſe. Quem quidē in Mediam uſqꝫ & Armeniam & Colchos nauibus omiſſis bellumintuliſſe. Poſtremo dictitat antiquis temporibus neminem ant mare euxinum: aut præter LibyamCiriam Ciliciam nauigiis adire auſum. ꝙ ſi antiquos eos dicit qui noſtrā ante fuere memoriam deillis ſeu nauigarint ſeu non: nulla mihi ſane cura eſt. Sin eos inquit qui memoriæ produntur nulluseloqui ſane torpeſceret aut uereretur: quod ueteres & maritima: & terreſtria longinquius emēſi fuerint itinera ꝗͣ poſteriores uideantur: ſi animos ad ea quæ de illis poſteritati ſcriptis cōmendata ſuntadhibuerimus. Sicuti Liber pater Hercules: & laſon ipſe quidem. Illi etiam de quibus poeta cecinit.Vlyſſes Menelaus Theſeus Perithous: qui longinquas ſubiere militias: ut fama fert: ut immortaliade ſe monumenta relinquerent: ut etiam ad inferos uſqꝫ penetrarent. Caſtorem & Pollucem maris Caſtorcuram ſuſcepiſſe: & nauigantium ſaluti præeſſe. Minoem maris imperium tenuiſſe. Phœnicū item Polluꝫnauigationem: qui etiam extra columnas herculeas egreſſi fuere: & ibi urbes condidere: & ad medi-terranea Africæ orāqꝫ maritimā paulopoſt Troiana tempora. Aeneam & Anthenorem & Henotos:& ſimpliciter omnes quie Troiano bello in uniuerſum terrarum orbem pererrarūt: dignum eſt nequaqͣ inter uetuſtos homines recenſeri. Cum autem græci ſimiliter & barbari ob longiora militiætempora domeſtica bona & facultates bello partas amiſiſſent: obuenit utriſqꝫ ut euerſo ilio uicto-res per egeſtatem ad latrocinandum uerterentur. Et uicti bello ſuperſtites multo magis: a quibus &oppida plurima condita per omnia littora extra Græciam feruntur: & ad nōnullos mediterraneæ locos. Ipſe autem æloquutus quouſqꝫ habitabilis ad cognitionem poſt Alexandrum: & eius ætatemperlata ſit ad faciendum iam de forma ſermonem tranſiit: non tantum de ipſa dico habitabili: quodquidem de illa ſermoni proprium magis eſſet: ſed uniuerſa de terra. Huius autem faciēda quoqꝫ eſtmemoria. Modo ne præter ordinem. Profatus itaqꝫ ꝙ tota rotunda exiſtat: non quidem ut tornati-lis: cum inæqualitates quaſdam habeat: inducit ꝙ globi illius particulares ſint tranſfiguratiōes: quæaquis & igne & terræmotibus: & exhalationibus: & alijs generis eiuſdem cōtingunt. Neqꝫ hac in parte rerum ſeruans ordinem. Nanqꝫ rotunditas totam terram ab ipſa totius uertigine prouenit: talesuero tranſformationes totā minime terram permutant. Etenim in magnis quæ ſic parua ſunt eua-neſcunt. alias uero atqꝫ alias terræ diſpoſitiones efficiunt. Aliaſqꝫ ac alias propinquas habent cauſas.Præcipuam uero quæſtionem præbuiſſe dicit: quonam modo fiat ut duobus tribuſqꝫ ſtadiorū mi-libus longe a mari intra mediterraneam frequentibus in locis concharū & Oſtreorum & Cherāy-dum magna cernatur multitudo & falſi lacus: ſicut circa templum Ammonis: & uiam qua itur ad ilIud trium milium ſtadiorum eſſe dicunt. Per multam enim oſtreorum effuſionem extare. Non pa-rum etiam hac tempeſtate ſalis inueniri. Maris præterea exhalationes in ſublime reiici. Prope ipſumetiam maritimarum fragmenta nauium oſtentari: quæ hiantibus terris eſcaturiuiſſe tradunt. Supercōlumellas incubare delphinas hanc inſcriptionem habentes Cyrenenſium ſpectatorum. Hæc effa-tus ſtratonis Phyſici commendat opinionem: & Xanthi Lydi qui regnante Artaxerxe ingentē adeofuiſſe ſiccitatem ait: ut flumina lacus putei defecerint. Eumqꝫ ipſum multis in locis a mari longin Siccitas in-quius uidiſſe lapidibus inhærentes conchulas: pectines & teſtarum formas. Salſumqꝫ lacum in Ar-memiis & in Mattienis: & in inferiore Phrygia: quas ob cauſas perſuaſum habere campos illos marealiquando fuiſſe. Strato autem cauſas & rationes magis attingit: quoniam exiſtimare ſe dixit. Euxi-num initio ad Byzantium os nequaꝗͣ habere. Flumina uero in ipſum irrumpentia uiolenter aperuiſe. Deinde aquas in Propontidem & Helleſpontum excidiſſe. Idēqꝫ in noſtrū eueniſſe mare. Ibi enimad columnas cum mare amnibus impleretur effractū eſſe tranſitum. E quorum effluentia quæ coeCreticumnoſa prius fuerant: patefacta ſunt loca. Cauſam uero affert. Primum quidem quod exterioris & in-mareterioris maris aliud fundum & alia ſedes ima eſt. Deinde quia uitta quædam ſub aquis ex Europa Siculū ma-in Africam protenditur: quaſi antea interius & exterius mare unum eſſet: & fundum eſſe in Ponto rebreuiſſimum. Creticum uero & Siculum & Sardoum pelagus profundum eſſe uehementer. Amni Sardoū mabus enim plurimis & maximis a ſeptentrione & oriente labentibus: illa limo repleri: & alia profun-da manere. Quocirca Ponticum mare dulciſſimum eſſe: fluere uero ad locos: ubi magis fundū in Pōticū ma-clinatur. Videri & Pontum ipſum humum altiorem tollere poſſe poſterius: ſi tales permaneant innuentiæ. Nā & ſiniſtras ponti partes nunc oceano increſcere. Salmydeſſum uidelicet: & ea quæ nau Salmydeſ-ſæ uocant pectora ad Iſtrū & Scytharū deſerta. Vtiqꝫ & ipſum Ammonis templū ſuperioribus anmis mari propinquum: ob effluentiam hoc tempore in mediterraneam iacere. Ipſum etiam oracu-Ammonisſum cum mare uicinum eſſet eo celebritatis & notitiæ perueniſſe iure quidem ſuſpicatur. Tantāctemplū