IſthmosThebæ
PharosMenelaiexrores
LIBERdini illud adeſt: iſtius ſinus ſeceſſum a Peluſiaco mari tribus uel quattuor diebus diſtare: ꝙ terra ip̄ainteriacens ideſt Iſthmos continet. Sicut igitur qui eruditiores Aſiam ab Africa diuidunt: hunc eunatura cōmodiorem arbitrant̉ terminū: utriuſqꝫ terræ ſinum ſiue Nilum. Illum nāqꝫ omniformiterfere a mari ad mare peruenire. Nilū autē multipliciter ab oceano diſtare: ita ut minime aſiā omnemab africa diuidat. Hunc in modū & ego poetam ipſum puto oīs meridianas partes hoc ipſo ſinu pertotū terrarū orbē biꝑtire iure cogitaſſe. Quonam .n. modo terram ipſam intermediā. i. Iſthmō ien-raret? quā ad ægyptiū pelagus ipſe facit. Et enī penitus abſurdum ē: ſi ægyptias Thebas plane nouitquæ a noſtro mari paulominus ſtadiis quinqꝫ milibus diſtāt: receſſum aūt ſinus arabici minime nouerit: nec mediā ipſius latitudinis tellurem: quæ nō pluſꝗͣ mille ſtadiorū latitudinem habet. Multoaūt abſurdius uidetur: ſi ab eodem cognito Nilo: qui tantæ regionis idē aſſecutus eſt nomē: eius quidē cauſam non inſpiciebat. Præcipue uero illud ab Herodoto dictum incidit. Cur regio donū eratfluminis: & ob eā cauſam merito idē aſſequebat̉ nomen. Alioquin ex iis: quæ apud oēs gentes ꝓpri-habentur: ea notiſſima ſunt: quæ admirationem quādam habent: & in aperto cūctis extant. Tale &Nili incrementum eſt: & exaggeratio pelagi. Sicut & ad ægyptum delati: nihil prius de regione ipſeperſcrutantur: ꝗͣ Nili naturam. Cum indigenæ nihil hiſce maioris nouitatis ad hoſpites narrandumhabeant. Nec ullas rerum ſuaꝝ illuſtriores. Nam ſcrutanti de flumine manifeſta fit regio qualis to-ta ſit. Ita & qui longe audiunt nihil antiquius habent: ꝗͣ ut hoc ipſum inquirant: ad hoc & illud adcitur: quanto & ipſe poeta diſcendi ſtudio: & peregrinandi cupiditate teneretur. Quarum rerū teſti-monio ſunt: tum uitæ ſuæ ſcriptores: tum exempla plurima ſuis de poematibus deſumpta. Hic igex multis potiſſimū arguitur: & cōprobatur: cū dicenda eloquenter exponat. Et admodū uulgata ſilentio prætereat: ut per Epitheta .i. adiectiua dicat. Aegyptios aūt & ſyros ad quos noſter nūc ſermeeſt mirari oportet: ꝙ eo diſſerente: ne ſuæ quidē gentis: & agri res intelligant. Sed & inſcitiā hoīs incuſent: cui obnoxios illos eſſe ratio ipſa demonſtrat. Simpliciter autē non iccirco ignorantiæ ſigeſt: qua non æloquat̉ aliquis. Nec enim Euripi mutationes: nec Termopylas: nec alia cōplura inteGræcos celeberrima cōmemorat: haud tamen ignoraſſe dixeris. Quod iis minime uidetur: qui ſpō-te ſua ſurdas occludant aures. Qui quidē uehementer accuſandi ueniunt. Poeta ſane perrapida & incita flumina nūcupat: non torretes ſolum: uerū omnia cōmuniter: quoniā hymbribus aquæ pluuiaoīa cōplentur: at (quod cōmune eſt) excellentioribus peculiare fit. Aliter .n. torrentē: aliter perpetuifluentū a Ioue incitatū audires: hic nāqꝫ aliquo modo conduplicatur exceſſus. Et ſicut nonnulli ſiexceſſibus exceſſus ſunt: ut illud. Leuiorē ſubire umbrā. Et illud: formidoloſiorē lepore: Phrygē. Eillud. Agerminorē tellurē habet: ꝗͣ epiſtola laconica. Sic exceſſus ſuper exceſſum concurrit. cur incitus a Ioue Nilus dicitur. nā rapiditas torrentis cætera ſuperat flumina: uſqꝫ adeo incitus præcipitatAt Nilus ipſe etiā torrentes excellit in tantā uim magnitudinis: tꝑibuſqꝫ repletus. Itaqꝫ quando ippoetæ cognitus illius erat euētus: ut fabulati ſumus: etiā de illo tale uſurpauit adiectiuū. Quod necalio ꝗͣ diximus pacto accipiendū eſt. Pluribus aūt erūpere oſtiis: quia etiā cōmune pluriū eſt: ꝓptereamentione dignū nequaꝗͣ ſuſpicatus eſt. Et eo magis quia ad ſcientes loquebatur. Sicut & Alcæusſe in ægyptū perueniſſe profatus. Exaggerationes aūt & incrementa: & ex iis facile poſſunt intelliquæ de Pharo tradidit. Is. n. de Pharo ſua tēpora poſteritati cōmendās: magis ꝗͣ fama cōmunis dixitQuippe quod a continenti tantū abeſſet: quantū per diē nauis curſus eſt: haud ſane falſo uulgaturerat: incrementa & exaggerationes tales extitiſſe. Cōmuniter illū audiſſe crediderim. Ex quibus poſta in unū conferens: Inſulā plus a terra continenti diſtētiſſe: quom Menelaus aderat: ꝗͣ tunc ſuo tempore fabulamenti gratia: longe maius adiecit interuallum. Fabuloſæ uero fictiones non ignoratiacauſa fiunt. Signa enim profecto ſunt: neqꝫ de proteo ſcripta ſiue Pygmæis: neqꝫ ipſe ueneficioꝝ/teſtates: neqꝫ ſiquid huius generis tale fingitur a poetis. Haud. n. per locorū ignorantiā: ſed per obſectamenta & lætitiam dicuntur.Quonam igitur pacto aquarum exꝑtem: aquas habere dicit?Commodus eſt portus bene ſtructas unde carinasPoſt hauſtas lymphas ponto induxere natantes.Sed neqꝫ Scaturiginē defeciſſe impoſſibile: neqꝫ aquationē ex inſula fuiſſe inquit: ſed adductionenſolā propter portus ipſius uirtute. Aquam uero ex ulteriore continente haurire facultas erat proitente quodāmodo per inſinuationē poeta: quod non ad ueritatem: ſed ad exceſſum figmentumq:poeticum pelago dixit ambitam. Quando quidem de Menelai errore dicta: locoꝝ illorū ignoratiaadiumentum uidentur afferre. Forte ſatius: ut in uerſibus quæſita exponētes hæc ipſa præcidamū:& de poeta clariorem ſuſcipiamus deſenſionem. Telemachum regiorum tectorum ornamenta nirantem ſic Menelaus alloquitur.Multa quidem paſſus: multiſqꝫ erroribus actus:Nauibus octauo ueni peruectus in anno.Cyprum & Phœnicen ægyptia pulſus ad arua.Aethiopaſqꝫ uagans: & ſidonios & erembosEt libyen adii.Quærunt autem quoſnam ad æthiopas nauigans ab ægypto profectus fuerit: quoniā maria noſua
enim & broteum