ꝯſecutione alicuius beneficij: non vt ꝯſulat ꝓprievtilitati: ſed vtilitati amici ſui. Rn̄. Archi. flor. demēte Pe. de palu. in. iiij ꝙ ſi hoc nō ex odio facit:ſed vt conſulat vtilitati amici: in nullo tenet̉. Idēdicit de eo qui volebat legare vni eccleſie: ⁊ aliquisnon ex odio: ſed vt conſuleret proprie vtilitati velamici prohibuit: in nullo tenet̉: quia nulli aufertius ſuum. Nam illi adhuc nullum ius erat acquiſitum. et iniuriam nulli facit: qui vtitur iure ſuo:licet frater Aluarus quo ad religioſos talia facientes: teneat ꝙ peccant mortaliter. et ꝙ teneant̉ adreſtitutionem per cle. religioſi. de priuile. que vultꝙ non retrahant teſtatores a legatis que facere volebant matricibꝰ eccleſijs. nec legata: vel male ablata procurent fieri illis vel eorum eccleſijs ⁊ cet̓a.Uide ſupra. Religio primo. Dico enim per p̄dicta. ꝙ quo reſtitutōnem hoc non eſt verum ſi hocfecerunt non ex odio: ſed cauſa conſulendi proprievtilitati vel monaſteriorum ſuorum. Si autē hocfacerent vt melius conſulerent ſaluti teſtatoris vl̓huiuſmodi. puta. quia forte volebat legare vni eccleſie que non indigebat. ⁊ in illa eccleſia erant clerici diſſoluti. ⁊ parum vel nil boni fiebat in illa ecQuo adcleſia. Conſuluerūt vt legaret alicui ex ſuis eccleſijs. per quod ſperabant multum prodeſſe animeſue. tūc hoc caſu nō eſt iudicandū de mortali: licettutius ſit a p̄dictis abſtinere.¶ Quid autem ſi quis non ſolum ex odio aliqueꝫimpediuit ⁊cͣ. ſed vt etiam conſuleret proprie vtilitati vel amici. An hoc caſu teneatur ad reſtitutionem. Dici poteſt ꝙ attendenda eſt intentio iſtiusNam ſi principaliter fecit vt cōſuleret proprie vtilitati vel amici: tamen ſecundario ex odio illiꝰ. al̓stamen omnino queſiturus dictum beneficiū proſe vel amico. etiam ſi non fuiſſet odium illius. Etunc dicendum ꝙ licet peccet mortaliter: nō tamētenetur ad reſtitutōnem: quia odium illius nō fuit cauſa ſine qua non. Si autem principalis cauſaad impediendum illum fuit odium illius. al̓s nōfacturus: tunc videtur teneri ad reſtitutionem eomodo quo dictum eſt ſupra. Gir. tamen Ol. circapredicta facit regulaꝫ generalē que faceret ad multa ſi vera eſſet. vicꝫ ꝙ damnificato in eo quod nōdum erat ſuum: aut ſui iuris: non eſt id ſibi neceſſario reſtituendum. Cuius ratio eſt: quia per hocnō abſtuli ſibi aliquid ſuū: nec feci auferri. Nō em̄teneor ei quem impediui ne ſibi prebenda eccleſiaſtica traderetur: aut cui eam abſqꝫ falſi crimīs impoſitōne feci iam datam auferri per eum ꝑ quemẜm iura canonica ⁊ diuina: inre ſibi potuit auferri: ſicut ꝑ papā: vel alios qui ſuꝑ hoc habent poteſtatem. Naꝫ ꝓ futuro temꝑe ꝓ quo ſibi auferturnondum ſic erat ſua vel etiam ſui iuris: quin ſaltēdiuino iure poſſet ſibi auferri. Preterea illud iuspotiꝰ eſt ſpūale atqꝫ cōe ⁊ a ſuperioris ptāte dependens qͣꝫ ſit corꝑale. ⁊ reſtituibile atqꝫ ꝓpriū poſſidētis. Si v̓o inſtet̉ ꝙ ruſticū detinens violēter ne ſuas oꝑas exequat̉ tenet̉ ad ſalariū qd̓ amittit. Et ſimiliter impediēs piſcatorē: ſeu aucupē a captionepiſciū ⁊ auiuꝫ q̄ ſunt cōis iuris: niſi rōne rippe velterre q̄ ſunt ſpāliū dn̄oꝝ. ſeu cōitatuꝫ: tenet̉ eis adReſtitutio. xj. Fo. CCXVII.damnū datū. Dicendū ꝙ hec non ſunt ſil̓ia caſibꝰantedictis. qꝛ hic aufert̉ ruſtico. aucupi. ⁊ piſcatoriſuus ꝓprius vſus qui erat vtiqꝫ ſui iuris. Aufertureti ā fructꝰ in eorū vſu cāliter ⁊ qͣſi ſeminaliter ꝯtentus. Impediunt̉ etiā ab his q̄ eis ꝯpetunt de iurecōi. hec Girar. oldo. Huic etiā ſnīe cōcordare videt̉ .s. Ber. Opinio tn̄ Sco. ⁊ Ri. sͣ. poſita videt̉tutior. licet iſta videat̉ ꝓbabilis.¶ Pone. Quis volebat legare vel donare pupillotutor impediuit dicēs. lega vel dona mihi. Glo. inl. pupillorū. C. de admi. tu. et in. l. quicquid. C. arbi. tu. ponit hanc. q. ſꝫ nō ſoluit. ⁊ etiā Bar. ibi ſubſilentio ꝑtrāſit. Sed dici pōt ẜm quoſdā ꝙ aut tutor ꝓhibuit ne relinqueret̉ pupillo. ⁊ tunc teneturSi aūt ſuadendo teſtatori ⁊ blandis verbis hoc fecit. ⁊ vt cōſuleret ꝓprie vtilitati. ⁊ nō ex odio. nō videt̉ teneri. Idem Cy. in. d. l. quicquid.¶ Quid de illo qui ſemina alicuius agri effodit: vl̓qui dānificauit aliū. eo ꝙ tꝑe ſuo non ſoluit? Rn̄.ẜm. Ul. p̄dicti nō tenent̉ ad reſtitutionem totalisdāni. qꝛ dubiū eſt qualiter fructus agri ꝓfeciſſent.vel an mercator dānū vel lucrū in mercatōe habuiſſet. Sed reſtituent tantū quantū agri fructus inillo dubio vendi potuiſſent: vel quantū mercatorin illo dubio lucrū ſuū vendidiſſet. Con. Tho. dehoc. jͣ. Reſtitutio. xiij. Idē. s. Ber. de eo qui rapiit pecuniā vel equū: non tenet̉ reſtituere quicquiddn̄s ꝑ illa poſſꝫ eſſe lucratus. Sed ſolū tenet̉ ad idqd̓ ꝓbabiliter ꝑ hoc lucratus eſſet. ex eo qd̓ iā eratactualiter ad lucra hmōi ordinatus. Sicut de eo qͦtrūcauit manus alterius nō tenet̉ reſtituere id qd̓potuiſſet eſſe lucratus. ſed ſolū tenet̉ ad id qd̓ ꝓbabiliter omnibꝰ penſatis potuiſſet lucrari.¶ Qui aūt de illo qui eximit: vel corꝑaliter ſubtrahit vel arripit: vel aufugere facit debitorē detentūꝓ debito fiſci: vel priuati? Rn̄. Io. de pla. in. l. quotiens. de exac. tri. li. x. ꝙ tenet̉ ſoluere illud totū. qd̓ille debebat fiſco vel priuato: vt in. d. l. quotiens.¶ Quid de occultante officialē tꝑe ſindicatus: velhmōi? Rn̄. idē vbi sͣ. ꝙ tenet̉ ad reſtitutionē damni ẜm Bar. C. de aſſe. l. ſi poſt.Eſtitutio. xj. Quo adnegociorum geſtores. Utrū negociorūgeſtor teneat̉ reſtituere omna damnuꝫillius cuius negocia geſſit? Rn̄. tenetur reſtituereomne damnū qd̓ ꝓceſſit dolo ſuo vl̓ lata culpa: vl̓leui: vel etiā leuiſſima q̄ alius diligētior erat geſturus vt inſti. de ob. que ex quaſi cōtractu naſ. in prīcipio.¶ An aūt teneat̉ de caſu fortuito? Glo. ibi in ver.obligatum. enumerat ſex caſus in quibꝰ tenet̉. Etecōtra tenet̉ ad expenſas quas fecit negociorū geſtor ille cuius negocia geſta ſunt. Fallit in pluribꝰcaſibꝰ. Primo: qn̄ p̄ceſſit ꝓteſtatio. ꝙ nō gerat: vtin. l. nenſennius. ff. de ne. geſt. Scd̓o. quādo geſſitpaterna affectione: vt ſi vitricus preſtitit alimentapreuigno. vel in eum erudienduꝫ expendit. l. ſi paterno. C. de ne. geſt. Secus ſi alimenta preſtitit vtrepeteret. Quod ꝓbare dꝫ ẜm quoſdā ex ꝓteſtation: vel ẜm Bar. in. d. l. ſi paterno. qn̄ de eo quod