Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCXIIr
Einzelbild herunterladen
 

re eſſet peccatum. et talis ignorantia non excuſat:nec etiam excuſat ignorantia facti craſſa et ſupinavtputa cum quis tempore belli emit a quodaꝫ ſtipendiario calicem. miſſale. ꝑamenta huiuſmodiIdeo omnes tales in conſcientia reſtituere obligātur. Tercio caſu ſi de hoc nihil cogitabat: hocpropter fatuam ſimplicitatē in foro conſciētie etiāſatiſfacere obligatur ẜm Hoſti. Raymū. Idemquoqꝫ dicenduꝫ ſi de hoc dubitabat: quia ſecuriorpars eligenda eſt. Secūdo autē caſu principali .ſ.quādo emptor emit bona fide. Et tunc eſt diſtinguēdum: aut predam emit vt eam domino redderet: aut ſcꝫ vt pro cōmodo ſuo haberet. Si pͥmoſcꝫ vt eam domino redderet. ſcꝫ recepto precio: etintereſſe ſuo: cum al̓s dominus rei eam nullorecuꝑare poſſet. vel tam faciliter rehabere: tūccum vtiliter geſſerit negocium domini rei totumhoc tanentpoterit recuꝑare preciū intereſſe ſuū. Hoc quidam dicunt verum bene: quādo res redemptafuit paruo precio. al̓s ceſſat ratio huius redemptionis: cōſequēter effectus. Et vbi quis illam rememit paruo precio: et expoliatus veriſimilit̓ illamrem erat rehabiturus. tunc poteſt cōſequi precium rei cetera vt dictum eſt. In foro tamē contentioſo non creditur tali emptori illā rem emerit illa intentiōe: niſi publice hoc proteſtet̉: et tuncſi res ſine culpa ſua amittatur: vel ꝑire contingat: tenetur. Et breuiter quicquid ſibi adeſt exillare: vt penſio. merces. fructus vel ſimile reſtituereobligatur. Et quicquid ſibi abeſt: vt precium. moderate expenſe repetere poteſt vel cum eo quod exip̄a re ſibi aduenit vſqꝫ ad concurrentē quātitateꝫpoterit cōpenſare. Si autē talis emptor poſtqͣꝫ fecit diligenter queri: non potuit reperire cuius reserat: tunc quicqͥd res ip̄a valet vltra id quod emptori ip̄i debetur pro anima illius cuius extiterat:pauperibus erogandum eſt. Conſulendū tameneſt ei ẜm Ray. hoc publice fiat vt omnis ſuſpitio euitetur. ſic liberatus erit: quia in hoc vtiliterilliꝰ negociū geſſit. Con. Ho.Quid autē dicendū ſi poſt denūciationem publice factam de huiuſmodi re empta: aut inuenta non inuēto domino data eſt pauperibus. poſtmodū reꝑitur dominꝰ illius rei qui petit rem ſuā.An ille qui dedit huiuſmodi rem pauperibus teneatur refundere de ſuo. Dici poteſt ſi fecit publice denūciari bis et ter. fecit diligentiam ſuamad inquirendū verum dominū non inuenit: etillam rem cum conſilio alicuius boni viri pauperibus dedit: in nullo tenetur eidem. Et hoc quaſiin ꝓprijs terminis videt̉ ſentire Fede. ꝓut allegatLau. de ridol. in tractatu vſuraruꝫ. vbi querit qͥdiurꝭ. Premiſſo generali edicto. quicūqꝫ dederitvſurarū nomīe aliquid veniat infra tot dies. et ſinemo venit: nec etiā vſurariꝰ aliquas certas perſonas aſſignauit infra terminū ſibi ad id ſtatutuꝫfaciendū. Statimqꝫ lata eſt ſententia epiſcopuꝫelapſo termino declarās illas fore incertas. vtruꝫvſurarius ſit tutus: ſi poſtea appareāt certe ꝑſonequibꝰ eſt reſtitutio facienda. Et ſentit ſic: etiamquo ad illos tūc erāt exͣ dioceſim. Fatet̉ tamēReſtitutio. vij. Fo. CCXII.talibꝰ ꝯpetit remedium ꝯͣ ep̄m vel pauꝑes. Et plꝰdicit. ſi vſurarius cautōꝫ faciens. fuit ꝯfeſſus ſehr̄e mille in vſuris reſtituenda ꝑſonis deſcriptꝭ inquodam libro quē ep̄o aſſignauit: tractu tꝑis vultcōgere vſurarium ad dandū ſibi illam pecuniam:tanꝙͣ incertam. vſurariꝰ dicit. on̄datis libꝝ: qꝛ volo ſoluere illis: qͦꝝ ſum debitor. in libro deſcripti ſunt: ne bis ſoluam: ſi deinde veniant petantvt certas. vel dic̄. Ego iam reſtitui ꝑſonis deſcriptis in illo libro. ecce plura inſtrumēta remiſſionum. Dicit ep̄us: libꝝ ꝑdidi: ſic paratus ſum iurare. Quid iuris. Soluet ne illa vt incerta. Feder.finaliter inclinat ad ꝑtem ſoluat illa vt incerta.Secundo aūt caſu .ſ. qn̄ rapinam emit. vt comodo ſuo hrēt. tunc ſi ꝓbabiliter non credebat illaꝫrem fuiſſe raptam. puta. qꝛ omnes vicini vel maior ꝑs ita credebant. nec aliud veriſimilit̓ extimari debebat. tunc hec bona fides qͣtuor ſibi confert.Primo. qꝛ durante bona fide: rem illam reſtituerenon tenet̉. Sed ſi poſtea nouerit rem illam fuiſſeraptam. qꝛ bellum credebat̉ iuſtum reperit̉ iniuſtum: tunc reſtituere obligat̉. C. de fur. l. alienumnec pōt petere a dn̄o p̄cium ipſiꝰ rei. C. de fur. l. inciuitem. Tenet̉ etiam exn̄tes reſtituere fructꝰ. Deꝯſumptis aūt tenet̉ ꝓpter bonam fidem. vt. l.fructus.. l. ex diuerſo. ff. de rei ven. Scd̓o pōt reꝫvendere alienare: bona fide durante. ſꝫ ſi aliqd̓ lucrum ex rei venditione ꝯſecutus eſt. dꝫ illud reſtituere dn̄o venienti. ff. de ꝯdi. inde. l. nam hoc naturā. Tercio qꝛ tenet̉ reſtituere in caſu fortuitodurāte bona fide. Si em̄ res interim ꝑeat ſine culpa ſua: nullo tenebit̉ dn̄o reſtituere. Quarto.qꝛ poſt reſtitutōꝫ rei: ſi eam fecit iudice ſnīante dep̄cio qd̓ dedit ꝯͣ venditorem agere pōt: vt ip̄muet indemnem. xij. q. ij. vulterane. Al̓r aūt minime pōt. vnde dicat emptor dn̄o rei illum ad iudicium trahat. poſtqͣꝫ citatus fuerit denūcietditori ꝯpareat atꝫ defendat ipſaꝫ. Et ſi res tc̄ab eo deuincit̉. venditor tenet̉ de euictione. niſipore date ſnīe: emptor ꝯtumaciam fuiſſet abn̄s.vel niſi iniuriā iudicis fuiſſet ſnīa lata. exͣ emp. ven. c. fi. Si aūt ad ſacerdotis p̄ceptum hoc fecerit in foro ꝯſcīe: venditor inducēdus eſt vt ip̄mẜuet indēnem. ar. d. c. fi. Et qd̓ dictum eſt de euictione: idem dicendū eſt ſi plures emptores ſucceſſiue res tranſierit. qꝛ vnus pōt agere ꝯͣ aliuꝫ. ff.de mino. l. ſꝫ vbi. Quo tn̄ ad fructus ꝑceptos anpoſſit bonefidei poſſeſſor illos retinere. clarius dicendum eſt ẜm Io. de pla. inſti. de re. di. §. ſi qͥs a dn̄o. vbi dicit. nullus poſſeſſor .ſ. nec bonefidei. nec male. facit fructus ſuos naturales ex re aliena. l. fructus. ff. de vſur. Ideo eos extantes dn̄svendicat a quocūqꝫ: ſꝫ de ꝯſumptis nōͣ tenet̉ poſſeſſor bonefidei niſi inqͣꝫtum factꝰ ē locupletior. ꝙꝛtunc tenet̉ ex eqͥtate. l. ſi me ticum. ff. ſi cer. pe. ſꝫfructus induſtriales exigunt induſtriam miniſterium hominis. vt ſegetes. lac. lana. ſimilia.bonefidei poſſeſſor cum titulo ſine titulo facit ſuos. Et eos lucrat̉ ꝓpter induſtriam culturam vt poſſint ab eo aduocari .ſ. poſtqͣꝫ ſunt ꝯſumpti.nec ad eoꝝ p̄cium tenet̉. d. §. ſi qͥs a non dn̄o.. l.