¶ Quid ſi liber contraxit cum ancilla ignoranter:⁊ illa durante ignorantia contraxit cum alio nonignorante conditionem eius. Rn̄. ẜm. v̓v̓. tenetmatrimonium cum ſecundo. cum nullum fueritprimum.¶ Quid ſi libera contraxit ignoranter cum ſeruo⁊ poſtea ſcita ſeruitute nihilominus vult eſſe cumeo. ⁊ ille vult diſcedere. Rn̄. Dire. ẜm Io. ⁊ Ber.ꝙ nō eſt matrimoniū. tn̄ ipſe dꝫ ꝯpelli: exquo ipſacum eo vult eſſe.¶ Quid ſiquis contraxit ignoranter cum ancillaſꝫ poſtꝙͣ ſciuit exigit ab ea debitum. nunquid poſtea poterit ab ea ſeparari. Rn̄. ẜm. v̓v̓. Si ex hisq̄ prius audiuit: habuit ꝓbabilem opi. de ẜuituteeius. ⁊ nihilominus exigit debitum non pōt eamrelinquere. Si v̓o habuit opinionem leuem ⁊ temeriam: tunc non obſtante ꝙ exigat debituꝫ: poterit: cum veritatem certius ſciuerit: ſeparationeꝫpetere. ar. capituli inquiſitioni. de ſentē. ex. Namdubitans ꝓ ignorante habendus eſt. C. de condi.inde. l. fi.¶ Quid de illo qui mouit queſtionem conditionis contra vxorem: ⁊ illa lite pendente: petit debitum? Ri. in. iiij. diſtin .xxxvj. dicit. ꝙ ſi copula ſelquis habeat res fllos: ⁊quit̉ certam cognitionem in libero de ẜuitute altenſit in maiorem. poſter p̄ſentat̉ mirius: tunc ẜm omnes: ſiue commiſceatur cum eaper compulſionem eccleſie: ſiue non. Illa copulaſemper ratificat matrimonium in conſpectu dei.Ia qyron xpx. q j. F hiain. Iij.ſi illa commixtio fit affectu matrimoniali. Si autem affectu fornicario qͣꝫuis non ratificet in conmnpedimentum terſpectu dei: ratificat tamen in cōſpectu eccleſie. Siautem copula ſequit̉ ꝓbabilem p̄ſumptionem ſiis ſ. fulis. Tusne fiat ad p̄ceptuꝫ eccleſie ſiue non. ſemꝑ ratificatmatrimoniū: ſi facta ſit affectu matrimoniali. niſialiter coniux: qui eſt conditiōis ẜuilis: prius a ſuoꝯſenſu priſtino receſſiſſet. Si autem facta ſit affectu fornicario. matrimonium non ratificat̉ in cōſpectu dei: qͣꝫuis ratum preſumeret̉ ẜm iudiciumeccleſie. Si autem copula ſequit̉ leuem ſuſpitionē⁊ temerariam: cui credi non debet: tunc ẜm omnes ei non preiudicat etiam ad mandatum eccleſie. titubans enim ꝓ ignorante habendus eſt. hecſcat. tenet mr̄imanūRic. Sed Ber. in dicto. c. ꝓpoſuit. ⁊ Ho. in ſum.dicūt ꝙ ad mādatū eccl̓ie: in p̄dicto ſecūdo caſu.poteſt cognoſcere ſine p̄iudicio. vt ex primo conpad xiij. jjjpt letptiiſenſu ei coniungat̉: qͣꝫdiu conſtat per ſententiamIirtuliruuꝰde impedimento conditionis. Et ſi queratur quoaffectu. Hoſtien̄. dicit. ꝙ coniugali non tanqͣꝫ liberam. nec tanqͣꝫ ẜuam: ſꝫ tanꝙͣ illam cui mouet̉queſtio ẜuitutis. Et ſic euentus iudicij declarabitvtrum cogatur eam retinere vel ne. Sed Panormitanus in dicto ca. ꝓpoſuit: videt̉ tenere opinionem Ri. quia exquo credit illam eſſe ſeruam. mouendo ſibi litem. non debet eam aliquo modo cognoſcere carnaliter. quia oportet neceſſario ꝙ exaliquo affectu eam cognoſcat. Si vxorio: confirmat matrimonium. Si fornicario. peccat mortaſiter. Nec ꝓpter preceptum eccleſie debet venire cōtra ſuam conſcientiam iuſte informatam. vt in. c.literas. de reſti. ſpō. Et dicit Panormitanꝰ ꝙ huſus opinio. eſt Inno. Io. an. Tan. ⁊ multi alij. licꝫImpedimentū. iiij. Fo. CXXVI.Hoſtien̄. ſequat̉ vltimam opi. glo. ſ. Ber. Aſten̄.tn̄ li. viij. dicit. ꝙ Ho. in. d. c. ꝓpoſuit. corrigit ſuūprimuꝫ dictū. Et ſic vr̄ ſeqͥ opi. Inno. ⁊ ſe. que. vr̄communis.Mpedimētum quarto .ſ. de impedimento voti. Utrum votum de ꝯtinentia impediat matrimonium. Rn̄. duplex eſt votum. Quoddaꝫ eſt ſolēne:qd̓ fit ꝑ ſuſceptionem ſacri ordinis. aut ꝓfeſſiōemexp̄ſſam vel tacitam facta alicui de regilionibꝰ approbatis. ⁊ tale votum impedit matrimonium ꝯͣhendum. ⁊ dirimit ꝯͣctum. Quoddaꝫ eſt votū nōſolenne ſꝫ ſimplex. ⁊ hoc ſi fiat de non ꝯͣhendo. vl̓de caſtitate ⁊ hmōi: impedit mr̄imoniū ꝯͣhendū.⁊ qͣnto manifeſtiꝰ eſt emiſſum: tanto maior pnīadebet̉ tranſgreſſori: tn̄ nō dirimit mr̄imonium ꝯͣctum. exͣ eo. qd̓ votum. li. vj.¶ Quare aūt votū ſolēne dirimat mr̄imoniū: nōaūt ſimplex. cū apud deū non minꝰ obliget vnumꝙͣ aliud: qꝛ violatio vtriuſqꝫ inducit pctm̄ mortale. vt in. c. rurſus. qͥ cle. vel vo. Dic ẜm Panor. indi. c. rurſus. ꝙ hoc facit ꝯſtō eccl̓ie. Et iō ibi dicitglo. ꝙ ſi ꝯſtō eccl̓ie nō eēt: teneret mr̄imoniū ꝯͣctūa religioſo vel p̄ſbytero ſeculari. Et cōit̓ doct. hocſequunt̉. Naꝫ vt Ho. dicit de iure diuino q̄damꝑſone ꝓhibent̉ ad ꝯͣhēdū mr̄imoniū. vt in. c. lr̄asde reſti. ſpo. int̓ qͣs vouens ꝓhibitꝰ nō reꝑit̉. Un̄oꝫ dicere. ꝙ aut eccl̓ia errat in ẜuando mr̄imoniūpoſt votum ſimplex. Aut ꝙ etiaꝫ hodie. poſſit ſtatuere: vt mr̄imoniū ꝯͣctum poſt ſolēne votum teneat. naꝫ ſi vtrūqꝫ eqͣlit̓ obligat apud deū. ſicut ẜuat̉ in ſimplici ita poſſet ẜuari in ſolēni. nec ē dd̓mꝙ eccl̓ia erret. qꝛ nō longe eſſet ab hereſi. xxiiij. q. j.hec eſt fides.¶ Quō dꝫ intelligi ꝙ votū ſimplex impedit mr̄imoniū ꝯͣhendum. Rn̄. ẜm Ray. Intantū impedit ꝙ ſi iſte qͥ fecit tale votū: poſtea ꝑſtiterit iuramentū alicui ꝙ eam duceret: dꝫ votum implere. ⁊agere pnīaꝫ de iuramento illicito. d. c. rurſus. IdēHo. ꝙ ſi pͥmo iurauit: ⁊ poſtea vouit ẜm Hoſt.⁊ Goff. in hoc caſu p̄ualet iuramentum. Poteſttn̄ intrare religionem. exͣ de ſpon. ꝯmiſſum. nec tenet̉ prius exequi iuramentum ẜm Panor. in. d. c.ꝯmiſſum. qꝛ in ꝯͣhendo matrimouium: intelligitur ſi res in eodem ſtatu ꝑmanſerit. vt in. c. quēadmodum. de iureiur̄. Sed hic non ꝑmāſit in eodem ſtatu. Nam ſi poſt matrimonium ꝯͣctum ꝑverba de pn̄ti: licet intrare religionem: ſponſa inuita. vt ī. c. ij. ⁊. c. ex publico. d̓ ꝯuer. ꝯiu. Fortiꝰ hocfieri poterit ꝑ ſponſalia de futuro. qꝛ turpius eijcitur: qͣꝫ non admittit̉ hoſpes di. c. quēadmodum.Non ob. dictum. c. ꝯmiſſum. qd̓ vult ꝙ qͥ primoiurauit cum aliqua ꝯͣhere: ſi vult religione ingredi. dꝫ primo ꝯͣhere vt iuramentum ẜuet. quia ẜmPanor. contrahere eſt de conſilio: ⁊ non de neceſſitate. ⁊ ꝯſilium fit ne notet̉ ꝑiurus quo ad vuigiopinionem. ꝙ ſi poſt tale votum contrahat ꝑ verba de preſenti: non pōt vxorem cognoſcere ſinepeccato mortali. quia adhuc poteſt iurare religionem.