Illegitimusquam communiter habent homines qui ſūt eiuſdem profeſſionis. Et dicitur. incircūſpecta. ad differentiam doli veri ⁊ p̄ſumpti. hoc eſt ad differentiam culpe latiſſime et latioris: que veniunt ex animo manifeſte et p̄ſumptiue. Et ex hoc patet quiddicendū. An lata culpa ſit dolus ſaltem p̄ſumptꝰEt concludit Bar. ꝙ non: quia diffinitōnes doliveri ⁊ preſumpti ⁊ late culpe ſunt diſtincte. ergo ⁊diffinita erunt diſtincta ⁊ diſꝑata. Et ſic vnuꝫ nōpredicabitur de alio. Item hoc patet ex alia diffinitione late culpe: que ponitur in. l. late. de verbo.ſigni. vbi ſic diffinit̉. ꝙ lata culpa eſt nō intelligereqd̓ om̄es intelligunt. Et ſi ſic ergo lata culpa venitex ignorantia. ergo neceſſario ſequitur ꝙ lata culpa non eſt fraus preſumpta ſeu dolus p̄ſumptusqui prouenit ex animo. tercia ratō ẜm Bar. Nullum ſimile eſt idem. et allegat ph̓m ad hoc ſed lataculpa equiperatur dolo p̄ſumpto. gͦ nō eſt dolusp̄ſumptus.¶ An autē hoc verum ſit ꝙ lata culpa equiperat̉dolo. Glo. in. l. in actōnibus. ff. de in lit. iu. facit regulam. ꝙ regulariter lata culpa equiperatur dolo.Fallit vbi pena corꝑaliter afflictiua eſſet imponēda. Item Bar. in. d. l. in actōnibꝰ. dicit ꝙ vbi reqͥritur verus dolus nunqͣꝫ lata culpa equiperat̉ dolo. Idem vult Bal. in. l. ſi quis. ff. de iu. om. iudi.vbi dicit. ꝙ qn̄ delictū circumſcribit̉ ꝑ dolum: nōſufficit culpa. Secus in his vbi venit culpa punienda.¶ Sed dices tu: quando ſtatutum vel lex requiritdolum? Reſpondit panor. in. c. cognoſcentes. deconſti. ꝙ aliquando lex vel ſtatutum requirit dolum expreſſe. Aliquando tacite. Dicitur requireredolum expreſſe: quando verba ſtatuti hoc important: vt in. c. ſiquis ſuadente dyabolo. xvij. q. iiij.Nota verba ſuadente dyabolo. Ecce dolus exp̄ſſus. Tacite v̓o lex requirit dolum: quando punitactum qui ſit in perſona alterius. Exemplum dicit ſtatutum ſi quis percutit clericum vel aliuꝫ: puniatur pena tali. Nam iniuria non poterit eſſe ſine dolo. Idem eſt dicenduꝫ in caſibus in quibuslata culpa non equiperat̉ dolo .ſ. quando pena corporaliter eſt afflictiua: vt dictum eſt. Si v̓o ſumꝰextra caſus predictos: tunc ignorās lata culpa punit̉: ſicut ſi doloſe feciſſet. quia regulariter lata culpa equiperatur dolo. hec Panormita. Similiterdici poſſet ꝙ lex requireret dolum etiam expreſſuꝫquando in lege poneretur hoc verbum p̄ſumuntvt in cle. religioſi. de priuileg. Et ibi zab. dicit ꝙ illud verbum. preſumunt. dolum et temeritatem ſignat. Idem de hoc verbo: proprie temeritatis audacia. ⁊ hmōi. vt in cle. j. de ſepul.¶ Et per predicta patet ſo. ad aliam. q. quotidianam. An quis poſſit incidere in ſententiam excōmunicationis ſine dolo. Et patet ſol̓. ex predictisꝙ ſic. vt patꝫ in dicto. c. vt animarum. Naꝫ ibi regulariter igͦrantia excuſat: niſi ſit ſuppina vel craſſa: que eſt lata culpa. Cum ergo lata culpa ẜm bartholum non ſit dolus verus nec preſumptus. ergo ⁊ cetera. Et Bar. in. d. l. qd̓ nerua. dicit ꝙ huiꝰopinionis eſt Pe.¶ Sed queritur de alia queſtione notabili. An id̓rare iura communia ſit late culpe. Reſpon. Bar.in dicta. l. quod nerua. et Panormitanꝰ in. c. conſiderauimus. de elect̓. dicunt ꝙ ſic. Ubi ergo iusrequireret doluꝫ expreſſe vel tacite: poſſet dici ſinepreiudicio veritatis ꝙ talis ignorans non incideret in penam legis: niſi quis incideret in factū al̓sdamnatum. Et hoc videtur veriſſimum vt notatglo. ſingularis in. c. a nobis. el primo. de ſenten. excom. quam ſequitur do. An. Idem videtur ſentire Bart. in. l. cunctos populos. C. de ſumma tri.Idem Panormitanus in dicto. c. a nobis. Et licꝫIo. an. in dicto. c. vt animaꝝ. reprobet dictaꝫ glo.in caſu. d. c. vt animarum. ſcilicet reſpectu ſtatutorum ordinariorum: vel iurium municipaliū. Secus tamen ẜm eum reſpectu iurium communiuꝫIIdidiq̄ ſic ettet canonum generalium. Immo etiā ẜm eum veniens ꝯtra dictos canones generales incurrēt dictas ſententias: etiam ſi ibi nō eſſet factū damnatum: vt dictū eſt ſupra. in glo. ſua. Et panor. in. d.c. a nobis. dicit ꝙ talis non poteſt licite allegare igͦrantiam cum ſcire debebat factum eſſe damnatu.vbi aūt ſtatutum puniret factum al̓s nō damnatum: tunc probabiliter ignorantes non ligantur.prr ibi in. verhec Panor. Et ſic a contrario ſenſu: ſi lex punit fahturet in vxoremctum al̓s damnatū: tūc nulla eſt excuſatio ignorātie: preſertim in lege vniuerſali ſeu communi. Ethoc videtur indubitatum. licet Panormitanꝰ ibietiam loquatur in ſtatuto ordinarioꝝ: vt etiaꝫ voluit glo. ibi.¶ Et per predicta patere poteſt reſponſio. Quidnedet?. Rn̄. Dir. vbi sͣ. ẜm Haſuccedet titide pirratis et alijs qui veniunt contra proceſſumuima eſt ſua cumannualem. Nam dici poteſt ꝙ licet dictus ꝓceſcoram teſtibꝰſus curie non ſit incluſus in corpore iuris: tamenquia dictus proceſſus omni anno in curia ter publicatur et notorius videtur per totū mundū: nōexcuſant̉. Exquo faciūt factū al̓s damnatū.Tle Gitimus. Illegitime nati multipliciter dicuntur. Nam aliꝰ dicitur manſer: qui proprie natus eſt deſcorto. Alius ſpurius vel notus: qui de adultera.Et ẜm glo. Ray. Spuriꝰ dr̄ natꝰ ex ꝯcubina proſpurcicia incōtinentie. Notus v̓o natus de adultera. videt̉ em̄ filius eſſe de mr̄imonio cum nō ſit.Sicut et notas febres dicimꝰ: que vere quartane⁊ hmōi vident̉: ⁊ non ſunt. Sed veritas eſt ꝙ deadulterio natus dicit̉ etiam ſpuriꝰ: vt in. c. tanta.qui fi. ſint le. Alius naturalis qͥ de ſoluto ⁊ ſoluta.Et tales om̄es ꝓhibent̉ ordinari: quia ꝑ antiquālegem manſeres ꝓhibiti ſunt intrare templū deiꝯ gan. in ſuisvſqꝫ in decimā generatōeꝫ Deute. xxiij. c. de elect.innotuit. extra qui fi. ſint le. ꝑ venerabileꝫ. Cauſaaūt ꝓhibitiōis triplex eſt .ſ. dignitas clericalis quehmōi vilibꝰ ꝯferri non dꝫ: extra de ex. p̄. inter dilectos. Item deteſtatio pr̄ni crimīs. extra de heret.vergentis. Item qꝛ tales filij ſolent eſſe imitatorespr̄ni ſceleris. vj. q. j. ſi quis cū militibꝰ. In ſecularibus tn̄ dignitatibꝰ tales non ſemꝑ ꝓhibent̉. ff. dꝫ