PhyſicorumAreſtotelis.
Manifeſtū eſt autē ꝓpter qd̓ tardū et voloxnon dicit̉. Multū aūt et paucū. et breue et longum. Secūdū em̄ quidē ꝙ continuū eſt. ⁊ longum et breue. Secūdū aūt ꝙ nūerus multumet paucū. velox aūt tardū nō eſt. Neqꝫ em̄ numerus quo nūeramꝰ velox ⁊ tardꝰ vllus eſt.Hic ph̓s ponit ſcd̓am ꝓprietatē dicēs. ꝙ manifeſtū ē ꝙtp̄s nō d̓r velox neqꝫ tardū. ſꝫ d̓r longū et breue multuꝫet paucū. Primū ptꝫ. qm̄ velox ⁊ tardū determināturtꝑe. ſꝫ idem nō determinat̉ a ſeipſo. Etiā velox ⁊ tardūſunt paſſiones motus. ſꝫ tempus nō eſt motꝰ qͣꝫuis nōſit ſine motu. vt dictū eſt prius. ſcd̓m ptꝫ. ſcꝫ ꝙ tempusd̓r longū et breue multū et paucū. ẜm ꝙ ip̄m eſt ꝯtinuūqꝛ longitudo ⁊ breuitas paſſiones ſunt ꝯtinui. ẜm āt ꝙē ī gn̄e nūeri. ſic d̓r multū et paucū. qꝛ ml̓titudo ⁊ paucitas ſtꝭ paſſiōes diſcreti ſiue nūeri. velox āt ⁊ tardu n̄ d̓reo ꝙ velocitas ⁊ tarditas paſſiones motꝰ ſtꝭ. pͥus aūton̄ſuꝫ ē ꝙ tēpus nō eſt motꝰ Cū eī tp̄s ꝯpoſitū ſit ex natura diſcreti et continui. diſcretū quidē formale eſt ī ipſoet ab illo definit̉ ẜm ꝙ eſt tempus. ꝯtinuū tn̄ nō eſt intrīſecū. qꝛ in veritate nūc in tꝑe nō eſt diuidēs ip̄m niſi penes ītellectū noſtrū. vl̓ ꝑ ꝯꝑatōem ipſius ad aliū motūſꝫ de natura ip̄iꝰ nūc eſt. ꝙ ſit ꝯtinuas ipſum vt patebitlatius inferius.Et idē aūt vbiqꝫ ſimul et prius et poſteriusnō idem. qꝛ et mutatio pn̄s quidē vna facta ātet futura altera eſt. Tempus aūt nūerus ē nonquo nūeramus. ſed qd̓ nūerat̉. Huic āt acciditprius et poſterius ſꝑ alterū. Ip̄a em̄ nūc ſemꝑaltera Eſt aūt nūerus vnus quidē et idem qͥ eſtcentuꝫ equorū ⁊ qui eſt centū hoīm. Quoꝝ ātnūerus aliter eſt equi ab hoībus¶ Hic ponit ph̓s tertiā ꝓprietatē ip̄ius tp̄is inqͣꝫtū eſtnumerus nūeratꝰ q̄ differt a numero formali qͥ ſimplicit̓numerus eſt Et eſt iſta. ꝙ ſimpliciter eſt vnum ⁊ idemtempus vbiqꝫ hoc eſt reſpectu oīm. Cuius rōem aſſignat. qꝛ nō multiplicatur ꝑ multiplicatōem eoꝝ q̄mouēt̉ſꝫ ſic nō eſt de pͥori et poſteriori ſꝫ potius vnū fuit ⁊ alterum ē futuruꝫ adhuc. et hoc iō eſt. qꝛ tempꝰ ē numerꝰmotus ſꝫ in motu id qd̓ mouet̉ eſt vnū. ſed pͥus et poſterius ſunt diuerſa. ⁊ iō etiā nunc in toto motu eſt vnum.prius āt ⁊ poſteriꝰ drn̄t ẜm eē ad minꝰ licet ſubiecto ſintidē Et iſtud ex p̄habitis planū ē ītelligere. cū igit̉ tp̄s ſitſicut nūerus nūeratus ⁊ nō qͦ nūeramꝰ ſimpl̓r ſicut numerus formal̓. ⁊ ꝓpt̓ hͦ accidit pͥus ⁊ poſteriꝰ alera ⁊ altera habere. qꝛ ipſa nunc que ſunt diuidentia prius et poſteriꝰ ſunt altera et altera. ſꝫ nūerus formalis totus idēē apud oīa nūerata ⁊ ſil̓. qꝛ ideꝫ eſt nūerꝰ qͥ eſt cētuꝫ eqͦꝝet etiā cētuꝫ hoīm. ſꝫ ea quoꝝ eſt numerus ſicut materianumerabilis altera ſunt. qꝛ equi alij ſunt ab hoībusAmplius ſicut contingit motū eſſe eundē ⁊vnū iterū et iterū. ſic et tēpus ꝯtingit vt hyemēaut ver aut autumnum¶ Hic ph̓s ponit qͣrtā ꝓpͥetatē tꝑis q̄ ꝯſequit̉ ip̄m inqͣꝫtum eſt numerꝰ circulatōis ⁊ nō cuiuſlibet motus ⁊ eſtiſta. ꝙ tp̄s ē vnū ⁊ pͥmuꝫ ⁊ circulare. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ ſicut ꝯtingit motum ip̄m qͥ circulariter ē eē vnū. ꝑ hoc qd̓
ſꝑ reuoluit̉ in ſeip̄m iterū ⁊ iteꝝ. ſic ꝯuenit etiā tꝑi ipſuꝫetiā eē vnū ꝑ hoc ꝙ reuoluit̉ in ſeip̄m. Et iſtud oſtendunt qͣlitates tēpoꝝ q̄ ſꝑ reueniūt eodē mō ſicut hiemset ver autumnus ⁊ eſtas q̄ qͦlibet anno reiterant̉. et ī iſtaꝓpͥetate etiā differt tp̄s a nūero formali qͥ ē qͦ nūeramꝰtm̄. qꝛ ille numerꝰ nō reuoluit̉ in ſeip̄m ſꝫ ꝓcedit ī īfinitūNō ſolū aūt motū tꝑe metimur. ſꝫ motu tēpus ꝓpter definiri adinuicē. Tempus quideꝫem̄ determinat motū cū ſit nūerus ipſius. motus aūt tempus. Et dicimus multū aut paucum eſſe tēpus motu menſurātes ſicut ⁊ in numerabili nūerū. Numero quidē equorū multitudinē ꝯgnoſcimus Iterū aūt vno equo equoruꝫ nūeꝝ ip̄m Sil̓r at ⁊ in tꝑe ⁊ ī motu ē Tꝑeqͥdeꝫ eī motū. motu āt tempus menſuramus¶ Hic ph̓s ponit qͥntā ꝓpͥetate tꝑis in qͣ ꝯuenit cuꝫ numero formali ⁊ eſt iſta. ꝙ nō ſolum metimur. hoc eſt nōſolum mēſuramꝰ motuꝫ tꝑe. ſed ecōtra tp̄s mēſuramꝰaliqn̄ motū. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ q̄cunqꝫ eiſdē ꝓprietatibꝰ det̉minātur ⁊ certificant̉ ad inuicē quātum ad ſuā qͣꝫtitatēilla mēſurant̉ ad īuicē. ſꝫ motus ⁊ tp̄s mutua vice ſic terminant̉ ad inuicē. cum d̓r tp̄s magnuꝫ. qꝛ motꝰ eſt magnus. et ecōuerſo motꝰ magnus qꝛ tp̄s eſt magnuꝫ. ergoiſta mutua vice ſe mēſurāt ad inuicē. ſed tn̄ tꝑs mēſuratmotū per ſe. qꝛ tēpus formaliter eſt nūerus motꝰ Motus āt mēſurat tꝑs ꝑ accn̄s. ſicut mēſuratū quo ad nosaliqn̄ certiꝰ eſt ⁊ notius qͣꝫ qͣꝫtitas mēſure. ⁊ ſic aliqn̄ dicimꝰ tp̄s ē ml̓tū et paucū meſurādo ꝑ motū. ſicut dicereꝯſueuimꝰ. ꝙ multū trāſſiuit de die. qꝛ ſol eleuatꝰ videt̉ad mediū hemiſperij. vel qꝛ aliqͥs ꝑfecit viā longā q̄ nōniſi longo tꝑe ꝑfici ꝯſueuit. Et huiꝰ ſil̓e ē in nūero formali. qꝛ licet nūerabilia mēſuramꝰ nūero ꝑ ſe ⁊ eēntial̓rtn̄ nobis aliqn̄ dubitatio fit de nūero formali. ⁊ tūc certificamꝰ ip̄m ꝑ nūerabilia. tūc āt vno eqͦ ꝯgnoſcimꝰ e qͦruꝫ multitudinē formalē ſiue nūerū ſi nūeramꝰ ꝑ vnitatē vniꝰ alios equos menſuratos ⁊ in ip̄is ꝯgnitōem accipientes diſcrete multitudinis q̄ eſt nūerꝰ formalis ip̄oruꝫ ſiue ec̄ eqͦꝝ in ml̓titudine materiali ꝯgnoſcimꝰ multitudinē formalē. ſicut faciūt illi qͥ multitudinē nūeri formalis qn̄ venit in dubiū nūero digitoꝝ aut articuloꝝ rimant̉. ſicut faciūt illi qͥ ꝯputāt ratiocinia. illi articulis vl̓lapillis rimant̉ ſumma nūeri quā q̄rūt. tn̄ ꝑ ſe ⁊ ſubſtantialit̓ ꝯuenit nūero formali certificare nūerabilia. Tn̄ ꝑaccn̄s ⁊ qͦ ad nos aliqn̄ ⁊ raro fit ecōuerſo ꝓpt̓ cām ſuꝑius tactā. Sil̓r āt eſt in tꝑe ⁊ in motu. tꝑe qͥdē motū. motu aūt etiā ecōuerſo aliqn̄ mēſuramꝰ tp̄s vt dictū eſtEt hoc accidit rōnabiliter. imitat̉ em̄ magnitudinē qͥdē motus. Hūc āt tēpus. eo ꝙ qͣꝫtaet ꝯtinua ſunt diuiſibilia. ꝓpter quidē eī magnitudinē eē hmōi motus hoc ſuſtinet. ꝓpter ātmotū tempus. et mēſuramus magnitudinemmotu. et motū magnitudine Multā eī dicimꝰeſſe viā ſi proceſſus multus. Et hūc multum ſivia multa. Sic igit̉ tp̄s ſi motꝰ ⁊ motū ſi tp̄s¶ Hic ph̓s oſtendit ideꝫ ex ꝯparatione motus ad magnitudineꝫ dicens ꝙ rōnabiliter accidit hoc. qꝛ tempꝰ
Uij