LiberPrimus

pͥncipium tranſmutationis rerum naturalium.Utrum bene Areſtoteles deſcribat materiā primam quam dicit eſſeingenerabilem et incorruptibilem:¶ Contra ſuppoſitum arguit̉ pͥmo ſic. illa deſcriptio nōeſt bona que ꝯuenit alteri a deſcripto. iſta auteꝫ eſt huiuſmodi. ergo non eſt bona. Minor ꝓbat̉. qꝛ ꝯuenit primeſubſtantie que eſt pͥmū ſubiectum omniū accidentium. vtpatꝫ in p̄dicamento ſubſtantie. ¶ Secūdo materia nō eſtſubiectum ſubſtantiaꝝ ſeparatarū. ergo nō eſt ſubiectuꝫvnicuiqꝫ pͥmū ¶ Contra queſitū arguit̉ pͥmo. ipſa eſtgenerabilis. vt patꝫ autoritate Auerrōis dicentis ꝙ materia eſt que in rei veritate generat̉. ¶ Secūdo. omne genitum eſt corruptibile. materia eſt genita. quoniaꝫ ꝓceſſitde non eſſe ad eſſe. cū non ſemꝑ fuit. igit̉ eſt genita ⁊ ꝑ ꝯſequens corruptibilis. ¶ Tercio ſic. ſicut ſe habet ſubiectūmotus ad motū. ita ſe habet ſubiectū generationis ad generationem. ſubiectū aut motus denoīatur mobile a motu. igit̉ materia cū ſit ſubiectū generationis erit generabilis ⁊ corruptibilis. ¶ Quarto. qn̄cunqꝫ forma ſubſtantialis acquirit̉ in materia ip̄a ducit̉ de nō eſſe ſub̓ali ad eēſubſtantiale. ⁊ qn̄ remouetur ab ea ducit̉ de eſſe ad nō eē.ergo generat̉ ⁊ corrumpitur. ¶ Quinto. ꝓpter vnūquodqꝫ tale ⁊ illud magis. entia aūc naturalia ſunt ꝓpter materiam corruptibilia. ergo ipſa eſt magis corruptibilis.¶ In oppoſitum tamen illorum eſt doctrina ph̓i in textuPro intellectu ponūtur duo diſcurſus. Quorum maiorprimi eſt iſta¶ Pura materie potentia eſt noſtri intellectusab eius cognitione impeditiua. MinorSicut intelligibilis eſt materia ex forme analogia. ita per eam eſt deſcribēda. ConcluſioIgitur deſcriptio materie prime eſt ꝯuenienter ab Areſtotele aſſignata. cum ſit expoſitionemoderata¶ Maior patꝫ. qꝛ quanto aliquid magis diſtat ab actutanto magis intellectus noſter impeditur ab eius cognitione. potentia aūt materie ab actu maxime diſtat. igit̉ eſtnoſtri intellectus ab eius cognitōe impeditiua. cū vnumquodqꝫ cognoſcit̉ ẜm ꝙ eſt in actu. ¶ Minor patꝫ. qꝛ deſcriptio datur cauſa notificādi ⁊ cognoſcendi ip̄m deſcriptum. ipſa aūt materia non eſt cognoſcibilis niſi ẜm analogiam ad formā. igitur ꝑ eam eſt deſcribenda. cū in ea dicitur materia eſt ſubiectū vnicuiqꝫ ſcꝫ forme. ¶ Concluſio pꝫ. qꝛ illa deſcriptio eſt bona que ſufficienter ⁊ ꝯuertibiliter ip̄m deſcriptū manifeſtat. iſta aūt eſt hmōi. gͦ. Etdeſcribit eam Areſto. in textu. Materia eſt ſubiectū vnicuiqꝫ pͥmū ex quo fit aliquid cū inſit. nō ẜm accn̄s. ⁊ ſi corrumpat̉ in hoc abibit vltimū. ¶ Pro cuius declaratōeeſt ſciendū. ꝙ in om̄i factione naturali neceſſe eſt aliqͥd ſubijci. illud aūt qd̓ ſubijcit̉ in tali factione eſt materia. ⁊ ideodicit̉ ſubiectū. Et d̓r vnicuiqꝫ ſcꝫ forme. non intelligendoẜm diſtributōem ſimpl̓r dictam. cū multa ſin̄t immaterialia. ſed capitur potius indefinite. aut ẜm diſtributōnemaccōmodatā. vt ſit ſenſus vnicuiqꝫ forme habenti ſubiectum. ipſa materia eſt illi ſubiectum. Et d̓r pͥmū. ad excludendū materiā ſecūdam. vel ad deſignandū pͥncipalitatē

qꝛ pͥncipalius ſubijcit̉ formis materialibꝰ qͣꝫ alijs. Et additur ex quo aliquid fit cū inſit. ad excludendū pͥuatōemqꝛ licet ex ea aliquid fit ſicut pͥus dictū eſt. ipſa tn̄ nō ineſtrei facte. cū in rei factione abijcit̉ ꝓpter aliam formā de nouo aduenientem Et d̓r non ẜm accidens. ad excludendūqualitates in materia exiſtentes. qꝛ licet remaneant in toto ꝯpoſito. ip̄m tamen nō fit ex ipſis per ſe. ſed ſolum ẜmaccidens. inqͣꝫtum accidūt pͥncipio ꝑ ſe quod eſt materia.et qꝛ materia eſt pͥmum in ꝯpoſitione ⁊ vltimū in reſolutione. ideo apponit̉ illa pars. ⁊ ſi corrumpit̉ in hoc abibitvltimū. per quam etiam particulā excludit̉ forma que eſtpͥma in reſolutione ⁊ nō vltima. ¶ Notandū tamen eſtꝙ materia ẜm diuerſos eius reſpectꝰ vario modo eſt deſcriptibilis. qꝛ vel ipſa accipitur vt eſt forme ꝯiūcta. et ſicdeſcribit̉. xij. metaphyſice. ꝙ materia eſt hoc aliquid ensſenſibile ⁊ apparens. ſi aūt accipiat̉ vt eſt ad formā ordinata. hoc ꝯtingit dupl̓r. aut ad mutatiōem que eſt ordinata vt via ad formā. ⁊ ſic deſcribit̉ pͥmo de generatiōe. ſcꝫꝙ materia ſiue yle eſt maxime ꝓpriū ſubiectū generatiōiset corruptionis ⁊ mō quodā alio aliarū mutationū. Ueleſt ordinata ad formaꝫ ipſam pͥncipaliter. ⁊ hoc duobusmodis ꝯtingit. Uno modo ẜm ordinem ꝯtingenteꝫ adformā. ⁊ ſic deſcribitur hic. ꝙ eſt ſubiectū vnicuiqꝫ pͥmū ⁊c̄Secūdo mō ẜm ordinē nō ꝯtingentē ⁊ mobilē. inqͣꝫtumſtat ſub pͥuatione que a forma diſtare facit. ⁊ ſic deſcribit̉viij. metaphyſice. ꝙ nec eſt quid nec quale vel ꝙ non eſt hͨin actu. ſed in potentia. Maior alterius diſcurſus¶ Omne quod generatur ex materia generat̉.et quod corrumpitur in eam reſoluitur Minor Ante ſubiectum vnicuiqꝫ primū nō eſtdare prius. nec poſt vltimū corruptionis terminū aliquod poſterius Concluſio Igitur ipſa materia eſt ingenerabilis et incorruptibilis ẜm ſe accepta¶ Maior pꝫ quo ad pͥmā eius partem ex differentia generationis ⁊ alioꝝ motuū. quoniaꝫ ſicut alij motus habētſubiectū exiſtens ens in actu. ita generatio pro eius ſubiecto habet ens in potentia. Secūda pars ptꝫ. qꝛ eadē ſuntpͥncipia ꝯſtitutionis ⁊ reſolutionis. vnūquodqꝫ aūt ꝯponit̉ ex materia. igit̉ in eam reſoluit̉. ¶ Minor pꝫ. qꝛ antepͥmū nihil eſt pͥus. ⁊ poſt vltimū nihil eſt. vt patꝫ rōne nominū. ¶ Concluſio pꝫ. nam ſi eſſet generabilis tūc in eiꝰgeneratione ſubijceret̉ aliqua materia. igit̉ ante materiaꝫoporteret ponere aliā materiā quod eſt incōueniens. cuꝫſic eſſet ꝓceſſus in infinitū. Neqꝫ etiam eſt corruptibilis.qm̄ quicqͥd corrūpitur in materiā corrūpitur. ſi igit̉ ipſacorrumperet̉ in aliam materiā corrūperet̉. ⁊ ſic poſt vltimam materiā eſſet alia materia. Et d̓r notanter ẜm ſe accepta. qꝛ materia priuationi immixta eſt generabilis etcorruptibilis. qm̄ tale eſſe ꝯtinue acquirit̉ a materia. ⁊ etiam abijcit̉. Etiam materia eſt pͥuationi immixta. pͥuatioautē corrūpitur ⁊ generat̉ adueniente forma. igit̉ materiafaciens vnū numero cū pͥuatione corrumpit̉ ⁊ generaturqͣꝫuis per accidensAd obiecta in oppoſitūAd pͥmū qd̓ eſt ꝯtra ſuppoſitū dd̓m eſt. ꝙ pͥma ſubſtantia bene eſt pͥmū ſubiectū ꝯpletum reſpectu accidentiumquare d̓r ab Areſto. pͥmo pͥncipaliter ⁊ maxime ſubſtare