PhyſicorumAreſtotelis

cipium motus cum priuatione. nec ſine ipſa nūquam pͥncipium eſſe poteſt. Ꝙꝭ autē quidam dicūt. ꝙ ideo diciturvna numero cum priuatione. quia nihil addit ei. abuſioeſt ⁊ falſum. quia ẜm ꝙ pͥuatio etiam ſpecie non differt amateria. Aliud autem eſt de forma. quia illa per ſe habetrationem pͥncipij. cum ipſa ſit in quam dirigitur intentiomouentis ⁊ appetitus materie que immixta eſt priuationi. ⁊ non ꝯfert materie rationem principij ad motum. ⁊hoc modo materia eſt vnū principium cum priuatione. etnon vna numero eſſentia. ¶ Secūda pars minoris patꝫquia materia eſt per ſe ens ⁊ per accidens non ens. per ſeens. quia eſt per ſe altera pars compoſiti. per accidens nōens inquātum priuationi immiſcetur. ſed priuatio eſt perſe non ens. ⁊ ens per accidens ⁊ ꝑ ſe non ens. quia de formali ſuo negationem forme importat ⁊ nihil ponit ip̄iusforme licet relinquat aptitudineꝫ ad eam ⁊ ens ꝑ accidēsratione ſui materialis. quod eſt aptitudo ad formā. Secunda differentia eſt. nam materia eſt per ſe cauſa illoruꝫque fiunt. vt mater cauſa filiorum. pͥuatio autem machinatur in maleficium forme ſiue illius in quo eſt. cum ipſaſit cauſa corruptionis in re aliqua. ⁊ multe alie differentiepoſſunt colligi ex dictis precedentibꝰ. Concluſio ſequitur ex premiſſis.Ad obiecta in oppolitum. Ad primum dicendū eſt ꝙ appetitus ſenſitiuus etintellectiuus ſunt bene potentie anime. non autem appetitus naturalis qui eſt quedam naturalis impreſſio pͥmipͥncipij omnia mouentis ad ſuas naturales perfectionesſed p̄ter illum eſt in quibuſdam alius appetitus. vt in animalibꝰ. ⁊ ille etiam eſt in appetitu intellectiuo ⁊ ſenſitiuo.ita ſcꝫ ꝙ non inueniūtur ſine appetitu naturali. licet vtiqꝫecontra. Et ad ꝯfirmationem ptꝫ ſolutio ex dictis. quoniam licet in materia non ſit cognitio. appetitus tamē p̄ſupponit cognitionem non quidem materie. ſed ipſam dirigentis ⁊ hoc ſufficit. quia non oportꝫ ſemper appetituꝫſequi cognitionem illius in quo eſt appetitus. ſed ſufficitꝙ ſequatur cognitionem. aut illius in quo eſt. vel alicuiusalterius. ¶ Ad ſecūdum dicendum eſt. ꝙ ſicut duplexeſt perfectio. ita etiā eſt duplex appetitus naturalis. Naꝫquedam eſt perfectio pͥma que eſt eſſe vel forma. Alia eſtꝑfectio ſecūda. que eſt operatio. ita ſimiliter eſt quidā appetitus in ordine ad primam perfectionem. ⁊ illa non conſequitur formam ſed precedit. ⁊ talis appetitus eſt materie. Alius eſt appetitus in ordine ad ꝑfectionem ſecūdāet talis ꝯſequitur aliquam formam. ¶ Ad terciū eſt dicendum. ꝙ materia appetit formam quam habet ⁊ illamquam non habet. hoc aūt diuerſimode. appetit em̄ eā quāhabet appetitu complacentie. qui eſt reſpectu rei que habtur. illam vero quam non habet appetitu deſiderij qui fitper reſpectum rei abſentis. ¶ Et ſi diceres. ꝙ omnis appetitus eſt ratione indigentie. Ad hoc dicitur. ꝙ verumeſt de apperitu deſiderij. non de appetitu complacentie. etſic materia ſimul habet appetitum ad omnes formas. licꝫſolūmodo poteſt eas acquirere ſucceſſiue. ¶ Et eſt notādum ꝙ materia in corporibꝰ celeſtibꝰ ẜm ſuaꝫ ſubſtantiāappetit formā appetitū ꝯplacētie. nō aūt materia ſubceleſtium. qꝛ materia in celeſtibꝰ non eſt pͥus producta qͣꝫ ſuaforma. ⁊ ſic in illis potentia ⁊ actus nō diſtant. In ſubceleſtibꝰ autē materia ē ante formā quodāmodo productaet ideo neceſſariū eſt in ea ponere ſeminariū pͥncipium ſu-

per quo fundetur actio particularium agentiū educentiūformas de materia. cum ex nihilo nihil educitur. ⁊ ſic materia celeſtium non appetit formam ꝓpter tranſmutatōeꝫaut pͥuationem ſicut materia ſubceleſtiū formam appetitfemina em̄ habet in ſe aptitudinem ad partum quam adactum ducit ⁊ actuat virtus actiua maſculi ⁊ turpe eſt pͥuatum pulcro. quod idem eſt cū bono. habet tn̄ aptitudinem ad bonum ⁊ ordinem ad ipſum. vnde appetit bonuꝫfieri ⁊ a ſua turpitudine remoueri Ponit em̄ ph̓us hecduo exempla. quia materia habet appetitum ad duo. ſcilꝫad tranſmutatōem. vt ſcꝫ tranſmutetur ⁊ ad formā moueatur. ⁊ talis appetit formam ipſam que eſt tranſmutationis terminus. ⁊ eſt eius bonū in cuius adeptō ne ceſſatmotus ⁊ materia quieſcit. ſicut femina quieſcit in proleproducta. appetitus em̄ femine appetitui tranſmutatōisaſſimilatur. ⁊ appetitui forme appetitus turpis. ⁊ quoniātranſmutatio eſt ad formam ⁊ vbi vnū ꝓpter alteruꝫ ibinon eſt niſi vnū. igitur non eſt niſi vnus appetitus materie quo appetit formam ⁊ tranſmutari ad eam ¶ Adquartum dicendū eſt. non eſt appetitus materie ad vnaꝫformam ꝑfectiſſimam. ſed ad formā in ꝯmunỉ. ita ſcilꝫ ꝙnon plus appetitus extenditur ad formam ꝑfectioreꝫ vthuiuſmodi qͣꝫ ad imꝑfectiorem. Et ꝙ ad iſtam vel illamformam naturaliter extendatur materia nō ex materie natura prouenit. ſed ex impreſſione agentis ſua virtute materiam mouentis. ẜm em̄ ꝙ materia ſubſternitur poteſtati ꝑfectioris agentis. ẜm hoc etiam accipit ꝑfectiorem formam. Unde in materia eſt omniū formarū naturaliū inchoatio ꝯmunis per quam materia non plus appetit illāformā qͣꝫ illam. ſed ꝙ ad illam vel illā ſpecialiter trahatureſt virtute particularis agentis. Et ex illo patꝫ ꝙ in celeſtibꝰ corporibꝰ ex perfectione forme materia manet intrāſmutabiliter ſub vna forma. hoc tamen eſt ex inſtitutionepͥmaria ipſius vniuerſi. qua ita ꝯiuncta fuit forma ip̄i materie ꝙ ſeparari non poſſet¶ Et ad argumnenta que fuerūt ꝯtra ſecūdam partemqueſtionis dicendū eſt ad pͥmū. ꝙ forma non dicitur ſimpliciter diuinū ⁊ optimū ⁊ appetibile. ſed quoddā diuinūAut dicendū eſt ꝙ tripliciter accipit̉ diuinū. Uno modoeſſentialiter ẜm ꝙ illud d̓r diuinū quod eſt deus. ⁊ ſic nulla res creata poſſet dici diuina. ⁊ ſic ſunt tres res diuine.ſcꝫ patet filius ⁊ ſpūſſanctus. que ſunt ipſe deus Alio mōaccipitur diuinū ẜm participatōem. qꝛ ſcꝫ participat deūẜm aliquam ſil̓itudinem. Et hoc contingit dupl̓r. vel qꝛparticipat aliquid de diuina natura ꝑ ſimilitudineꝫ. ⁊ ſicforma dicitur quoddā diuinū. qꝛ natura diuina eſt purꝰactus. cum igit̉ forma ſit actus poteſt dici quoddā diuinum. Alio modo dicit̉ aliquid diuinū. quia participat aliquod diuinū ẜm cognitōem ⁊ amorem. ⁊ ſic dūtaxat creatura intellectualis poteſt dici diuina. qꝛ illa poteſt participare deum ẜm cognitōem ſuam ⁊ volūtatem. ¶ Ad ſecundum patꝫ ſolutio ex maioris declaratione. Aut dicen̄dum eſt ẜm alios. ꝙ ille particule dupl̓r capiuntur. Unomodo ẜm ꝙ referūtur ad idem. ⁊ ſic nō ponūtur in definitione forme. Alio modo inquātum referūtur ad diuerſa.et ſic forma dicit̉ eſſe quoddam diuinū ꝑ comparatiōemad cauſam efficientem. cuius eſt quedam ſimilitudo. Sꝫdicitur optimū ⁊ appetibile ꝑ ꝯparatiōem ad materiam.appetit em̄ materia ſuam ꝑfectionem ſcꝫ formam. ⁊ ſic forma nō dicitur ſimpliciter optimum. ſed in ordine ad aliaduo principia rerum naturalium ¶ Ad tercium eſt dicēdum. ꝙ hic non definit̉ forma ẜm ꝙ eſt cauſa. ſed ẜm ꝙ eſt

G ij.