Preceptum
īcludit̉ ī pͥncipali. ⁊ de hͦ p̄cepto videsͣ. filiꝰ. §. xxx.L ¶ Circa. v. p̄ceptū aduerte ꝙ hoc p̄cepto expliciteꝓhibet̉ homicidiū. Implicite v̓o oīs motꝰ ire. ſicutmōſtrat dn̄s Mat. v. In hoc gͦ precepto ꝓhibeturoīs leſio q̄ fit ī ꝑſona ꝓximi ⁊ iō peccat mortalit̓ qͥſquis eū occidit. trūcat. mutulat. v̓berat. ledit notabilit̓: vl̓ animū deliberatū ledēdi hꝫ: niſi in caſibusa lege cōceſſis. de quibꝰ sͣ. Homicidiū. j. ⁊. iij. et sͣ.Percutere. et. sͣ. Defenſio. Idem dic de incarceratione. de quo sͣ. Carcer. §. iij. ꝓhibetur duellum. dequo sͣ. Duellū. Itē torneamentū. de qͦ. jͣ. Torneamentū. Itē bellu. de quo. sͣ. Bellū. Item Alex. deal̓. in. iij. parte ſumme. ī expoſitiōe huiꝰ precepti dicit. Nota ꝙ īterp̄tatiue in hoc precepto ꝓhibet̉ occiſio ſpūalis qͣ qͥs eſt alteri occaſio ruine in peccatomortali et ſpūalis mortis. ſicut perſuaſio mali et factū minꝰ rectū prebēs occaſionē alteri ruine. vel ꝙmoriatur ī ꝯſcīa ꝓpria: vt per odiū. vl̓ in aliena: vtper detractionē. de qͦ dic vt sͣ. Detractio ſcandaluꝫodium. et alijs locis ſuis.0 ¶ Circa .vj. preceptū nota ꝙ lꝫ mechari ideꝫ ſit ꝙadulterari: et ſic videat̉ ſolū adulteriū ꝓhiberi: tn̄ẜm Aug. in hoc precepto ꝓhibetur oīs illicitꝰ cōitus ⁊ illorum membrorū omnis illicitꝰ vſus. xxxij.q. iiij. Meretrices. Oīs aūt illicitus vſus detetminatur. per. viij. dr̄ias .ſ. ꝑ fornicationē. de qͦ sͣ. Fornicatio. per meretriciū qd̓ fit duobꝰ modis .ſ. per vagam inſectationē libidinis ⁊ mulieꝝ ſolutarū. ⁊ ſidifferta fornicatōne q̄ eſt cū certa et vna ſola perſona. Itē meretriciū eſt ſolūtaꝝ mulieꝝ venalis ⁊ piblicus ꝯcubitus. d. c. meretrices per adulteriū desͣ. Adulteriū per ſtuprū. vide. jͣ. Stupꝝ per ſacrilegū cōcubitū qͥ eſt inordinatꝰ ꝯcūbitus. in qͦ ꝯtinentia deo ſacrata leditur ſiue violat̉. ſacrata dico perordinē ſacrū aūt religionē: ſeu votū ꝯtinētie. per inceſtū qͥ eſt inordinatus cōitus qͦ vinculū cōſanguinitatis vel affinitatis vel paternitatis violat̉. Perpctm̄ ſodomiticū qd̓ eſt inordinatus coitꝰ qͦ naturalis vſus ī illū peruertit̉ qͥ ē ꝯͣ naturā. ⁊ .viij. per libidinoſū coitū ꝯiugalē. de qͦ sͣ. Debitū. Prefataruꝫdr̄iaꝝ. vij. pͥme ſꝑ ſunt pctm̄ mortale. viij. v̓o aliqn̄ſic. aliqn̄ nō. vt sͣ. Debitū ptꝫ. et sͣ. Luxuria.1 ¶ Circa .vij. p̄ceptū. nota ꝙ furtū dr̄ tripl̓r .ſ. ꝓpriede qͦ s. Furtū ī pͥn. ⁊ cōiter. ⁊ ſic oīs illicita vſurpatio rei aliene ẜm Aug. in. li. q. Exodi. xxij. et ſic ꝯp̄hendit rapinā vſurā ⁊ oēm illicitā vſurpationē rerū alienaꝝ: vt ī. d. c. meretrices. Interpretatine v̓odr̄ oīs illicita poſſeſſio rerū. Et totū hoc ꝓhibetuī prefato precepto. et iō hn̄tes ſuꝑflua reſpectu ſtatus ſui et familie ſi nō ſubueniūt indigentibꝰ ꝓ loco et tēpore mortal̓r peccāt: multo magis ſi indigētes ſunt in extrema neceſſitate. et de hoc habes s.Elemoſynā. §. j. Item cōmittūt furtū prelati qͥ reseccleſie dant meretricibꝰ cōſanguineis potentibusnon indigentibꝰ et hmōi. Sil̓r indebite ſeruando.Item cōmittunt furtū qui res accipiūt ab eis quialienare nō pn̄t et hmōi. de hoc habes sͣ. Furtū. rapina. vſura. reſtitutio ⁊cͣ.2 ¶ Circa. viij. no. ẜm Alex. in. iij. ꝑte ſum. de iſto p̄cepto ꝙ ꝓhibet̉ in hoc p̄cepto omne genus mēdacij. qd̓ eſt pctm̄ mortale: nō an̄t illud qd̓ eſt veniale
et hoc large. ſꝫ ſtricte ſolū mendaciū in iudicio. prohibet̉ etiā falſitas aꝑte dicentis ⁊ taciturnitas veritatis. Qn̄ aūt peccet mortal̓r quis mentiēdo: vides. Mendaciū: vel tacendo veritarē. habes sͣ. Confeſſio. j. §. vij. et. jͣ. Teſtis. §. xxvj.¶ Circa. ix. ⁊. x. p̄ceptū. vbi no. ẜm Alex. in expoſi 13tione hoꝝ preceptorum ꝙ tripl̓r pōt cōcupiſcentiaſumi. Uno mō ꝓ appetitu vegetabili. ⁊ talis concupiſcētia ꝓut eſt inordinata eſt a fomite mouente.i. a corruptione originalis culpe. Aliomō pōt diciappetitus ſenſibilis. ⁊ hoc ꝓut eſt inordinata a mouēte ſenſualitate cū fomite. Tercio mō cōcupīa eſtappetitus rōnalis. ⁊ ſic eſt a liberi arbitrij volūtateꝯcupīa. primo mō eſt in ſuggeſtiōe. ſcd̓o in delectatione. tercio in ꝯſenſu. ꝑ hec ergo p̄cepta nō ꝓhibetur motus primus ⁊ ſcd̓s ꝯcupīe. qui cōſiſtit infralimites ſenſualitatis. ſed ex ꝓhibitione huius precepti ꝓhibet̉ ꝯſenſus volūtatis in opꝰ vel delectationem. ⁊ hoc ſub pena mortalis peccati.¶ Utrum mala voluntas ⁊ opus ſint duo pecca 14ta? ℟. ẜm Alex. vbi s. ꝙ qn̄ volūtas ⁊ opus exterius cōſiderat̉ in radice .ſ. libidine ⁊ intentatōe ſuntidē pctm̄ formaliter. Intellige ſi ſunt ꝯiūcta. vt cā ⁊effectus. Si v̓o cōſiderat̉ volūtas in ſe et opus inſe: ſic ſunt diuerſa pct̄a. qꝛ alie ſunt circūſtantie boni debite actui exteriori ꝙͣ volūtati. qꝛ diuerſificant̉modus. locus. et tp̄s. ⁊ quedā alie. lꝫ circūſtantia finis ſit eadē. Si ergo vt dicit Augu. pctm̄ eſt actusincidēs ex defectu boni. alius aūt defectus eſt hincalius inde. ergo ẜm hoc aliud pctm̄ intellige materialiter. Sil̓r eſſet aliud qn̄ ſunt ẜm aliud et aliudtp̄s. ita ꝙ intermedio cadat aliquid aliud. qꝛ diuerſe auerſiones. et ſic formaliter diuerſa peccata.¶ Quare magis ꝓhibet̉ ſeorſum volūtas et opus 15in mechia ⁊ furto ꝙͣ in alijs? ℟. Alex. vbi s. qꝛ delectatio mechie et vtilitas diuitiarum ſunt ꝓpter ſeappetibilia inꝙͣtum habēt rōnem delectabilis velvtilis. et iō debent in eis ꝓhiberi opus et cōcupīaSed homicidiū ⁊ falſitas habēt in ſe horribilia. etẜm ſe ita ſunt. ergo ſufficit eoꝝ ꝓhibitio.¶ Quare magis ꝓhibent̉ in ſpāli auaricia ⁊ luxu 16ria ꝙͣ alia peccata mortalia? ℟. qꝛ ꝓpter improbitatem libidinis citius ꝓgrediunt̉ in opus exterius.nihilominus alia capitalia ꝓhibent̉ implicite. Suꝑbia ꝓhibet̉ in adoratione dei ⁊ honorificatōe ꝓximi. Inuidia ⁊ ira in ꝓhibitōe homicidij. Accidiain ſanctificatōe ſabbati. Auaricia in ꝓhibitōe furti. Luxuria ⁊ Gula et delectatio inordinata carnalis ſibinuicem cōiuncta ꝓhibent̉ in ꝓhibitōe mechie et adulterij.¶ Quot ſunt genera preceptoꝝ euangelicorū? ℟. 12ẜm Aſtē. li. j. ti. xliiij. ꝙ quedā ſunt ſpālia reſpectuꝑſonaꝝ preſidentiū: vt illa q̄ ſpāliter dant̉ apoſtol̓.Math̓. x. q̄ omitto. Quedam ſunt generalia reſpectu oīm. de quibꝰ math̓. vj. et. vij. et Luce. vj. q̄ ſicordinant̉ ab euangeliſta. primū ꝓhibet iram: cumdr̄. audiſtis qꝛ dictū eſt antiquis. Non occides. etde hoc hēs s. Homicidiū et Ira. Scd̓m p̄cipit recōciliationē reſpectu eius que leſimꝰ: cū dr̄: Si offers munus ⁊cͣ. vade corꝑaliter ſi ſit pn̄s: vel ſpūaliter ſi ſit abſens. ſcꝫ motu cordis reconciliari fratri
LI
12
ꝯ