Matrimoniū. iij. Impedimentū. xvij.
iſtis vltimis nō loquit̉. d. c. vnicū. qd̓ pꝫ in verboꝯſtiterit euidēter. nec glo. ibidē ſi bn̄ pōderet̉ qꝛ dicit ſe amplexabant̉ nō ſimpl̓r. ſꝫ addit vt cōiuges.10 ¶ Circa vero impedimētū naturale vel accidētale ē ſciēdū ẜm Pa. in. c. j. de frig. et male. ꝙ qn̄ nonpōt ꝑ aſpectū ꝓbari ſemꝑ dꝫ ad minus habitaretrienniū an̄qͣ mr̄imoniū diſſoluat̉. vt in. c. fi. eodeSecus in impedimēto qd̓ pōt ꝑ aſpectū ꝓbari: vtin. d. c. fraternitatis. Uel ꝑ iuramētū ꝓpriuꝫ cū ſeptima manu ꝓpinquorū. vt in. c. laudabilē eo. tit.I ¶ Quid de ſpadone vtroqꝫ teſticulo? ℟. quidaꝫqꝛ ſtatim pōt dirimi.tenēt ꝙ nō dirimit̉: qꝛ ẜm Auicēnam pōt erigerevirgam et ſemē emittere. licet nō poſſet generare.Sed ẜm Pa. in. c. qd̓ ſedem. de fri. et male. doc cōter tenent ꝙ nō pōt cōtrahere: ⁊ ſic nō tenet matrimoniū ⁊ dirimet̉: ſecus ſi eēt caſtratus tm̄ vno teſticulo. ⁊ ſic pōt intelligi tex. et glo. in. l. ſi ſerua. §. ſiſpadoni. ff. de iure. do. vide glo. in. c. hij qui. xxxij.q. vij. Sed ego teneo ꝙ exquo habet actū generādi ꝙ tenet matrimoniū licet nō habeat effectuꝫ. vtsͣ. dictū eſt. aliter ſteriles nō poſſent contrahere qd̓falſum eſt. et ẜm hoc limita gloſas p̄dictas.12 ¶ Circa vero maleficiatos. Aduerte ꝙ aliqn̄ qͥseſt maleficiatꝰ reſpectu oīm. ⁊ ſic cōtrahere nō p̄tet ſi cōtrahit poſt primū matrimoniū contractū etconiungit̉ cū ſcd̓a redire tenetur ad primā ꝙ ptꝫ:qꝛ impedimētū non erat ꝑpetuū. et ideo primummatrimoniū fuit firmū. Si aūt ſit maleficiatus reſpectu vniꝰ ꝑſone. ſic nō reſtituet̉ ꝙͣuis cognoſcatſcd̓am. qꝛ primū matrimoniū fuit nullū ⁊ ſcd̓m fu13 ¶ Sed nunquid iudicabitur īpedimētū ꝑpetuuꝫit validum.qd̓ remoueri poſſet ꝑ aliqd̓ maleficium? ℟. ẜm. s.Bona. in. iiij. di. xxxiiij. et. s. Tho. ea. diſt. ꝙ ſic. qꝛnō pōt homo ꝑ maleficium inuocare demones ꝓaliquo caſu.14 ¶ Si q̄rat̉ de abhoīatiōe. vtrū impedit matrimoniū tenet. s. Tho. vbi. sͣ. ꝙ eſt idē iudicium qd̓ demaleficio cū ſit cā extrinſeca et accidētalis. Et hocintellige qn̄ ex tali abhomīatōe in imagīatiua fantaſia aut extimatiua concipit̉ talis horror ꝙ nullomō pōt habere actū generandi cū tali.15 ¶ Sed quid ſi inueniat̉ aliquis qui vellet deſtruere maleficium cum alio maleficio. vide. jͣ. Suꝑſti16 ¶ Quero quid ſi dubium ſit. an tale impedimentio. §. xiij.tum impotentie coeundi p̄ceſſerit matrimoniumcontractum ꝑ verba de pn̄ti an̄ nō? ℟. Pa. in. dꝫc. fraternitatis. ꝙ p̄ſumet̉ p̄ceſſiſſe exquo nūqͣ potuit cognoſcere. facit in ar. l. iij. C. de edil̓. edict. Ethoc idem ſeqͥtur Ri. in. iiij. di. xxxiiij. ꝙ debemusp̄ſumere ꝙ ſicut p̄ceſſit cōſūmationē ita et contractionem. Nam ex futuro p̄ſumit̉ eſſe p̄teritum vtno. in. c. ſcribam eiſdē. d̓ p̄ſum. et ſic doc. magis vdent̉ in hanc opinionem inclinari. et placet mihilicet glo. in ſumma. xxxiij. q. j. dicat ꝙ p̄ſumēdū eſtſubſecutū. Nec ob. c. licet ex quadam in fi. d̓ teſti.vbi dr̄ ꝙ indubio ꝓ matrimonio eſt p̄ſumenduꝫqꝛ dicit Pa. vbi sͣ. ꝙ eſt verū qn̄ matrimoniū pōthabere ſuū effectum .ſ. euitationē fornicatōnis vel
j.bonum ꝓlis. Et hanc mirabilem limitationem tenet etiā do. An. in. c. lr̄e veſtre. de frigi. qd̓ bene notabis.Impedimētum. xvij. ẜm alquos dicitur conſuetudinis vel ſtatuti pro cuiusintelligentia querirur.¶ Utrum cōſuetudo poſſit contra matrimoniū?℟. ẜm Pa. in. c. ſuꝑ eo. de cognatiōe ſpūali. ꝙ autcōſuetudo habilitat. al̓s inhabiles ꝑ ius canonicūvtputa ꝙ cōtrahat̉ in ſcd̓o vel tercio gradu cōſanguinitatis: ⁊ hmōi. et ſic nō valet. vt ꝓbat̉ in. d. c.ſuꝑ eo ẜm verā ſignificatōꝫ iuncto. c. qd̓ ſuꝑ his. d̓ꝯſan. et af. et hoc tenet Ho. qͣſi ſit irrōnabilis. Exquo infero ꝙ cōſuetudo nō approbata a papa nōpōt tollere impedimentū publice honeſtatis cumconſuetudo non valeat contra honeſtateꝫ eccleſie.c. cum decorem. de vi. et ho. cle. Aut cōſuetudo ſolum inhabilitat alias habiles. vt in filijs duorumcompatrū ꝑ quorū neutrū ventum eſt ad cognationem ſpūalem. ⁊ tunc valet vt non cōtrahatur.Facit ver. itaqꝫ. ⁊ verb. ceterum. d. c. ſuꝑ eo. et. d. c.olim. de cle. cōiug. Aut cōſuetudo nō ſolum inhabilitat vt nō cōtrahat̉. ſꝫ etiā habet vt diſſoluaturad tp̄s: ⁊ ſic valet: vt voluit Inno. qꝛ peccauerumcontēnendo cōſuetudinem patrie. xxx. q. v. aliter.Aut taliter inhabilitat. ꝙ ſi fuerit contractū habetvt diſſoluat̉ imꝑpetuū. ⁊ tunc ſi eſt approbata perpapā ſaltem tacite ſic valet: vt ꝓbat̉ in. d. c. ſuꝑ eo.ẜm lecturā Hoſt. Sed ſi nō apparet de approbatione pape. tūc nō valet ẜm Hoſti. in. d. c. ſuꝑ eo.et ꝓpterea dicit caſum prefati. c. nō extēdendū. SꝫPa. tenet cōtrariū. vbi cum de conſuetudine concurrit ſcādalū: qꝛ ſicut papa pōt ius diuinū interp̄tari ⁊ addere et diminuere: vt no. Inn. in. c. quein eccleſiarum. de conſti. Ita et ꝯſuetudo: vt tenetidem Inno. in. c. fi. de cōſue. et hoc etiā ſentit glo.magna. in. d. c. ſuꝑ eo. q̄ vult ꝙ vbi eſſet conſuetudo ꝙ nō ꝯtraheretur in quintū gradū ſi ex contractu generaret̉ ſcādalū nō valet matrimoniū. qꝛ vtdictū eſt. Conſuetudo cōtinēs in ſe ſcandalū ex p̄teritione pōt inhabilitare alias habiles. ſecus ſi apͥncipio nullum fuiſſet impedimentū. qꝛ tunc ſcādalū ſuꝑueniens non pōt diſſoluere qꝛ ꝓpter ſcādalum nō eſt recedendū a veritate iuris diuini. c.ij. de no. ope. nun. et in regula. qui ſcādalizauerit.d̓ re. iur̄. Sed. d. An. d. Butri. d. c. ſuꝑ eo. limitatſic. Qd̓ aut cōſuetudo habet cōcurſum iuris antiqui. et tunc dirimet imꝑpetuū. interueniēte ſcādalo. niſi ita dirimatur. Si v̓o nō habet cōcurſuꝫ iuris. ⁊ tunc ſi a nouo iure approbetur vel a papa ſimilit̓ dirimet. ꝙ ſi nō hꝫ cōcurſum iuris antiqͥ velnoui vel approbationē pape tūc nō pōt creare nouum impedimentū ad dirimēdū imꝑpetuuꝫ. ⁊ hͦeſt veriſſimū. et dictū Pa. intellige de cōſuetudinegenerali quā papa ſcit et approbat nō de particuiari. niſi ẜm dictū. d. Anto.¶ Quid ſi cōſuetudo mariti ⁊ vxoris ſit diuerſa? 2℟. Pa. in. c. j. de ſpon. Aut conſuetudo diſponitſuꝑ ſolennitate contrahendi. ⁊ debet obſeruari cōſuetudo patrie vbi matrimoniū ꝯtrahitur. etiam
16
I