Nreſtotelis
Folo lxxviij
quo mouens mouet. ⁊ illud quod mouetur. ſed mouensſubdiuidit̉. quia quoddā eſt mouens immobile. ⁊ aliqd̓eſt mouens qd̓ mouet̉. om̄ia ergo iſta ſunt inuenienda inmotu animalis. quia appetibile eſt mouens immobile. ⁊mouens mobile eſt ip̄e appetitus qui mouet̉ ab appetibili. mediū (quo motus fit) eſt potentia localiter motiuaet motum eſt aīal. Quid aūt ſit organū quo aliqͥd mouetur ꝯſiderandū eſt in libro de motu aīaliumQueritur. vtrum ſit ſimilitudo in motu animaliumet in motu vniuerſi Dicenduꝫ ꝙ ſic. qꝛ in vniuerſo aliquod eſt mouens immobile ſicut deus ⁊ aliquod eſt mouens motū qd̓ ſcꝫ mouet̉ a deo ⁊ vlterius mouet alia ficꝭſubſtantie ſeꝑate ſpeculatiue. Alia ſunt que mouentur ⁊mouent executiue ſicut anima nobilis cum celo. Sil̓r eſtin motu aīalium. quia appetibile mouet ⁊ nō mouetur.appetitus mouet potentiā local̓r motiuam ⁊ mouet̉ abappetibili. potentia autē local̓r motiua mouet executiuecor. ⁊ cor mouet alia membra q̄ mouent̉ ⁊ non mouentEſt tn̄ in iſtis drn̄tia. qꝛ appetibile mouet appetitū ſoluꝫfinaliter. ſed deus mouet intelligentiā final̓r ⁊ efficientervt ſupra dictum eſt.Nunc aūt vt in ſumma dicat̉ mouēs organice vbi principiū ⁊ finis illud om̄i glingiſmꝰhoc eſt gibboſum ⁊ ꝯcauū. hoc quidē finis. illud vero principiū. vn̄ aliud qͥdem quieſcit. aliud vero mouetur ratione quidem altera entiamagnitudine vero inſeꝑabilia. Om̄ia em̄ pulſu ⁊ tractu mouentur ꝓpter qd̓ oꝫ ſicut in circulo manere aliqͥd ⁊ hic incipere motumPoſtqͣꝫ Areſto. determinauit de potentia local̓r motiua imꝑatiua. hic ꝯn̄ter determinat de pͥncipio motuslocalis executiuo. Et vult ꝙ pͥncipiū motꝰ localis executiuū eſt quedā potētia que eſt in corde ẜm ꝙ ſibi ꝯiuigunt̉ alia mēbra. Et hoc p̄t ſic ꝓbari. qꝛ illud eſt pͥncipiūexecutiuū motus qd̓ eſt prīcipium ⁊ finis motus. ſed coreſt principiū ⁊ finis cuiuſlibet motus in aīali. gͦ potentialocal̓r motiua eſt in corde. Quor pꝫ. qꝛ cor hꝫ duplicemmotū .ſ. gibboſum .i. ꝯuexū ⁊ concauū. iō hꝫ motum ſicutglingiſmus .i. circularē. ⁊ ẜm vnū motū .ſ. concauū eſt finis. ⁊ ẜm alium motū eſt pͥncipiū. Un̄ quodāmō cor mouetur circulariter .i. hꝫ ſil̓itudinē motus circularis. ſicꝭ ergo illud (qd̓ circulariter mouetur) ẜm totum quieſcit etẜm ꝑtes mouetur. ita etiam eſt de motu cordisArguit̉. potentia local̓r motiua ꝯſiſtit in neruis adinuicē ꝯiungētibus organa q̄ ſunt pͥncipia motus localisExempli grā in cruribꝰ ſunt nerui quidā qui ad inuiceꝫꝯiungūt organa motus localis. Dd̓m ꝙ cor accipitdupl̓r. vno mō ẜm ſe. ⁊ ſic in corde nō eſt potentia motiua local̓r. Alio mō capit̉ cor ẜm ꝙ ſibi ꝯiunguntur aliamēbra q̄ recipiunt natural̓r influxuꝫ a corde. ⁊ ſic cor eſtſubiectū potentie motiue localis. Et ſic d̓t Areſto. in libro de aīalibus ꝙ aīa eſt in corde qd̓ non eſt verū de anima qualitercūqꝫ accepta. ſed de anima motiua. Iſta ergo potentia localit̓ motiua eſt realiter diſtincta ab alijspotentijs prius dictis. quia eſt vis quedam motiua queeſt in corde ẜm ꝙ ei alia mēbra coniunguntur
Querit̉ qͥd ſit pͥncipiū motus localis in aīalibꝰ. Dicendum ꝙ aliud eſt querere de pͥncipio motus localis etde potētia localiter motiua. Unde ſi q̄ratur de principioDd̓m ē ꝙ duplex eſt pͥncipiū motꝰ localis. ſcꝫ īmobile ⁊mobile. Immobile eſt appetibile. qꝛ hoc mouet appetitūex cuius motu ſequitur motus aīalis. Principiū mobile eſt duplex. ſcꝫ imperatiuū ⁊ eſt appetitus ⁊ fantaſia. veleſt appetitus ⁊ intellectus ſicut pͥus dictū eſt. Sed executiuū eſt potētia que eſt in corde ⁊ in alijs membris ſibiꝯiūctis Si aūt querat̉ de potētia localiter motiua tūc excludet̉ appetibile. qꝛ qͣꝫuis appetibile ſit pͥncipiū motꝰ localis tn̄ nō eſt potentia motiua localiter. gͦ eſt tūc dicēdūꝙ duplex eſt potētia motiua. Quedam eſt imperatiua eteſt appetitus cū fantaſia vel appetitus cū intellectu. Aliaeſt executiua que eſt pͥncipaliter in corde ẜm ꝙ alia membra ſibi ꝯiūgūtur. Et per hoc ſoluit̉ q̄ſtio ſuꝑius mota.ſcꝫ an potentia localiter motiua ſit vna diſtincta potētiaDicendum ꝙ ſic. et hoc loquendo de potentia executiua et nō imperatiuaOmnino qͥdē igit̉ ſicut p̄dcm̄ eſt inqͣꝫtuꝫ appetitiuū aīal. ſic ipſius motiuū eſt. appetitiuūaūt nō ſine fātaſia. fātaſia āt oīs rōalis aut ſenſibilis eſt. hac qͥdē igit̉ ⁊ alia aīalia ꝑticipantPoſtqͣꝫ Areſto. determinauit de pͥncipio motus localis in ꝯmuni. Hic ꝯſequenter determinat de ipſo ꝑ cōparationē ad diuerſa aīalia. Et pͥmo dicit qͥd ſit ꝯmuneoībꝰ aīalibꝰ participantibꝰ motum. Et vult ꝙ omne aīainqͣꝫtum appetitiuū eſt ſuijpſius motiuū. qꝛ appetitus eſtꝓpria cā motus. Cuius rō eſt. qꝛ qͣꝫuis pͥncipiuꝫ motulocalis eſt ab aliqua cognitiōe. tamen cognitio nō eſt ſufficiens pͥncipiū motus localis niſi cognitiōi addatur appetitus. qꝛ cognitio de ſe eſt ad oppoſita. ſed appetitꝰ determinat potentiā ad vnū. poſt quā determinatiōem ſequitur motus. Et hoc eſt qd̓ dicit Areſto. ꝙ appetitusqui mouet non eſt ſine fantaſia rōnali vel ſenſibili. quaſidiceret ꝙ talis appetitus neceſſario preſupponit cognitionē rōnalem vel ſenſibilem.Arguit̉ nulla fantaſia eſt rōnalis. gͦ male d̓r ꝙ appetitus nō mouet ſine fantaſia rōnali vel ſenſibili. Dd̓mdupliciter. Primo ꝙ fantaſia dicit̉ rōnalis ꝑ participationem licet nō per eſſentiā. et tamen qꝛ Areſto. hic extendit fantaſiam ad rōnem. ergo dicendū eſt ꝙ illa pn̄t habere vnū ꝯmune nomen que habent vnā ꝯmune ꝓprietateꝫcū ergo cognitio ſit ꝯmunis fantaſie ⁊ intellectui. ſic etiaꝫpoteſt fantaſia extendi ad intelectum. qꝛ notitia in fantaſia eſt nobis notior qͣꝫ in intellectuCōſiderādū aūt ⁊ de īꝑfectis qͥd mouēs eſtqͥbꝰ tactꝰ ſolū īeſt ſenſus. vtꝝ ꝯtīgat fātaſiā ī eēhis aūt nō. aūt ⁊ ꝯcupiſcētia. Uidet̉ eī letitia ⁊triſticia īeſſe. ſi aūt hec ⁊ ꝯcupiſcētiā ncc̄e. fātaſia aūt qūo vtiqꝫ īerit. aut ſicut mouent̉ indeterminate. ⁊ hec īſunt qͥdē. īdet̓minate aūt inſuntHic Areſto. inquirit quid ſit principiū motus in aīalibꝰ imperfectis qͥbus ſoluꝫ ineſt ſenſus tactus. Et vultꝙ fantaſia indeterminata ⁊ ꝯcupiſcentia indeterminata
9 i