Areſtotelis

lFolio

color ⁊ magnitudo. Nūc aūt qm̄ ī aliquo ſenſibili cōmunia ſunt manifeſtum facit ꝙ aliudquidam vnūquodqꝫ ipſorum eſt.Hic ph̓s inqͥrit cām pluralitatis ſenſuum exterioꝝet dicit ꝙ pluralitas ſenſuuꝫ exterioꝝ eſt vtilis ad hocvt ſciāmꝰ diſtinctōem inter ſenſibilia ꝑ ſe cōia. ⁊ ꝑ ſe ꝓpria. Si em̄ eſſet tm̄ vnus ſenſus exterior. puta viſustūc nō cognoſceret̉ drn̄a inter colorē ⁊ magnitudinē. qͥaſꝑ vno ſenſu ſentirent̉. ſed nūc apparet nobis manifeſtadr̄a. qꝛ color ſolū ꝑcipit̉ a viſu. ſꝫ magnitudo etiā ꝑcipit̉a tactu. Ex quo ſtatim cognoſcit̉ ⁊ arguit̉ diſtinctio inter coloreꝫ ⁊ magnitudinē. ex quo etiā arguit̉ diſtinctōpredicamentoꝝ. Si em̄ color ⁊ magnitudo habent diuerſitatem qͣꝫtum ad cognitionem ſenſitiuā ſenſuū exteriorum. ergo etiam ex cognitōne ſenſitiua ſequitur cōtra modernos ꝙ predicamenta realiter diſtinguūtur.Querit̉. vtꝝ ſint quinqꝫ ſenſus exteriores. Dicendū ꝙ ſic. ⁊ ſufficientia p̄t ſic ſumi. Quia potentie diſtinguūt̉ ꝑ obiecta. vel ergo obiectū immutat potentiāper mediū cōiunctū vel ſeꝑatum. Si ꝑ mediū coniūctūhoc eſt dupl̓r. qꝛ vel ſenſus iudicat ⁊ cognoſcit illas qͣlitates ex quibus cōſiſtit aīal. ⁊ ſic eſt tactus. qꝛ animalcōſiſtit ex quattuor qualitatibꝰ tāgibilibꝰ. q̄ ſūt pͥncipliter obiecta tactꝰ. vel iudicat cōuenientiā alimēti exaīal cōſeruat̉. ⁊ ſic eſt ſenſus guſtus. Si aūt obiectū immutat ꝑ mediuꝫ extraneū. hoc eſt dupl̓r. qꝛ vel īmutatcum motu. vel ſine motu. ſi ſine motu ſic ē ſenſus viſusqꝛ color in inſtanti diffundit̉ ad viſum. Si cum motu.hoc eſt dupl̓r. quia vel cū motu locali. ⁊ ſic eſt auditus.vel cū motu alterationis. ⁊ ſic eſt olfactus. qꝛ olfactusalterat mediū ꝑ fumalem euaporatōnem ꝓcedentem acorpore c dorifero.☞ Arguit̉. nullus ē ſenſus exterior. qͥa ſenſus ſunt intra corpꝰ. ſicut viſus eſt intra oculū. ⁊ nō extra oculū.Dd̓m ꝙ eſſe aliquē ſenſum exteriorē p̄t dupl̓r ītelligi. Uno mō qꝛ eſt in exteriori ꝑte corꝑis. ⁊ ſic nullusſenſus eſt exterior. qꝛ ſenſatio pͥncipaliter attendit̉ penes iudiciū ſenſus. ſed hoc iudiciū fit infra exteriorē ꝑtem aīalis. vt iudiciū de viſibili non fit in exteriori ꝑteoculoꝝ. ſed fit in quodā neruo cōiungente duos oculosin capite. qui neruus d̓r opticus .i. iudicij. Simile eſt dealijs ſenſibus. Alio modo d̓r ſenſus exterior. qꝛ immediate cognoſcit ſenſibilia exteriora ſine media cognitōne. ⁊ ſic dicimꝰ aliqͦs ſenſus exteriores eē ad drn̄am ſenſuū interioꝝ. qꝛ ſenſus interiores nō cognoſcunt ſenſihilia. niſi mediante cognitione ſenſuum exteriorum.☞ Arguit̉. oīs drn̄a ꝑ ſe pōt diſtinguere ſpēm. ſed ſſibilia cōia ſunt ꝑ ſe ſenſibilia. ergo ꝑ ſenſibilia cōia poſſunt diſtingui ſenſus Dd̓m ꝙ eſt duplex drn̄a ꝑ ſe q̄dā ē generica. ⁊ illa nō p̄t diſtinguere ſpēm ſpēaliſſimſicut ſenſibile nō diſtinguit ſpēm ſed genꝰ. ſcꝫ genꝰ potentie ſenſitiue ab intellectiuo. Alia eſt drn̄a ꝑ ſe ꝓpria.talis cōſtituit ⁊ diſtinguit ſpēm. cuiuſmodi nō ſūt ſenſibilia cōia. qꝛ talia hn̄t ſe ſicut drn̄e generice. ſed ſenſibilia ꝑ ſe ꝓpria ſicut ſunt differētie ſpecifice.☞ Arguit̉. ſenſus eſt reſpectu accidentium. ſed ſuntplura genera accidentiū qͣꝫ quinqꝫ. ergo ſunt plures ſerſus qͣꝫ quinqꝫ. Dd̓m ꝙ ſenſus nō diſtinguūtur penes quecunqꝫ accidentia. ſed penes accidentia que ſūtſenſibilia ꝑ ſe ꝓpria. ſed ſunt ſolū quinqꝫ genera taliumſenſibiliū. que ſenſibilia ſūt de tercia ſpē qualitatis. ⁊ iō

penes alia accidentia nō diſtinguuntur ſenſus.☞ Arguit̉. omne per accidens reducitur ad per ſe. ſꝫſunt aliqua ſenſibilia ꝑ accidens. ergo illa debent reduci ad aliquē ſenſum a quo per ſe cognoſcuntur. Dicendū ꝙ eſt duplex reductio alicuiꝰ ad alterū. quedameſt reductio per idēptitatē. ⁊ ſic non reducitur per accidens ad per ſe quaſi fieret idem cum per ſe. Alia eſt reductio per coniunctionem. quia per accidens coniūgit̉illi quod eſt per ſe. ⁊ hoc eſt verum de ſenſibili per accidens. quia non dicitur ſenſibile per accidens. niſi coniūzatur ſenſibili per ſe.☞ Arguit̉. ſunt duo oculi in homīe. ergo ſunt duo viſus. Cōſequentia ꝓbatur. quia potentie diſtinguunt̉ ꝑorgana. ſed duo ſunt organa viſus. ergo ſunt duo viſusDicendū ꝙ oculi accipiunt̉ dupliciter. Uno modoẜm ꝙ applent in exteriori parte corꝑis. ⁊ ſic ſūt duo etnō ſunt organa viſus. Alio modo accipiunt̉ vt cōiungunt̉ in vno neruo optico. ⁊ ſic ſunt organū viſus. ⁊ ſtꝭaliquod vnum. Sil̓e eſt de auditu. qͥa due miringe cōtinentes aerē ꝯnaturalē coniungūtur in aliquo tercioin quo habent vnitatem.Quonla autem ſentimus quod videmꝰ etaudimus neceſſe eſt aut iſum ſentire qꝛ videtaut altero. ſi aūt altero aut ip̄o erit qꝛ videt. autaltero. Sꝫ idem erit viſus et ſubiecti colorisquare aut duo eiuſdem erunt. autideꝫ eiuſdē.Hic Areſto. ꝓſequit̉ aliam partem concluſionis prius poſite dicens. ꝙ preter ſenſus exteriores ſunt aliqͥſenſus interiores. Et hoc ꝓbatur ex duabꝰ oꝑationibꝰſenſuum. que non poſſunt attribui ſenſibus exterioribꝰet ſic neceſſe eſt ꝙ dicantur actus ſenſuum interiorum.Prima oꝑatio eſt cognoſcere actus ſenſuum exteriorūEt pͥmo mouet ph̓s queſtionem. vtrū cognoſcere actus ſenſuū extetioꝝ pertineat ad ſeuſum exteriorem vl̓ad aliquē ſenſum interiorem Et arguit pͥmo duabꝰ rōnibꝰ ad vnā ꝑtem. ſcꝫ ꝙ viſus videat ſe videre. ⁊ ſic cognoſcere actum ſenſus exterioris ꝑtinebit ad ſenſum exteriorem. Et ſtat prima rō in hoc. manifeſtū eſt ꝙ hōſentit ſe videre. Sed hoc nō poteſt alio ſenſu eſſe qͣꝫ ſenſu viſus. ergo hoc fit ſenſu viſus. Minorem ꝓbat. qͥaſi alius ſenſus ſentit ſe videre. gͦ duo ſenſus hn̄t vnumobiectū. quia quicunqꝫ ſentit ſe videre percipit coloreꝫquia videre eſt colorem ſentire. ergo ille ſenſus alius cognoſcit colorem. ſicut viſus exterior.Amplius auteꝫ ſi alterſit viſus ſenſus. autin infinitū ꝓcedet. aut aliqͥs ip̄e ſuijp̄ius erit iudex. quare in primo hoc faciendum eſtNic ponit ſcd̓am rōnem. ⁊ ſtat in hoc. ſi viſus nō videt ſe videre. ſed alius ſenſus. tunc eſſet proceſſus ī infinitū. quia ſemꝑ ſuꝑior ſenſus cognoſceret actū inferioris. ſed talis proceſſus eſt impoſſibilis. ergo erit aliqͥsſenſus qui cognoſcit ſuum actum. ⁊ ſi ſic pari rōe viſuscognoſceret ſuum actum.Habet auteꝫ dubitatōem. Si em̄ viſu ſentire videre eſt. videtur autē color. aut habens

i iij