Druckschrift 
Copulata super tres libros De anima Aristotelis : Mit Text
Entstehung
Seite
XIXv
Einzelbild herunterladen
 

Queſtionesiecūdi de Anima

tres potentie .ſ. nutritiua. augmentatiua. ⁊ generatiua.Et manifeſtū eſt ꝙ ſi aliqͣ pars arboris vt ſurculꝰ diuidat̉ a tota arbore. tūc etiā ī tali ſūt oēs tres potētie qꝛ ſiilla ꝑs plantet̉ ad terrā. tūc in ip̄a ſūt nutritiua augmētatiua ⁊ generatiua. qꝛ illaꝝ potētiaꝝ oꝑatōnes apparent in ea ſucceſſu tꝑis. Ex quo ſeqͥtur ꝙ in tota plātaeſt vna aīa in actu. ſꝫ ſūt plures aīe in potētia. qꝛ ſi planta diuidat̉ in multas ꝑtes ẜm certā diuiſionē q̄ntitatiuā. tūc in qualibet ꝑte manet aīa cū oībus ſuis potentijs. Ex qͦ elici ſolet ꝙ aīa ē ī toto tota. ⁊ ī qͣlibet ꝑte eiꝰtota.ncipal̓r ꝓbat iin anīalibus entonijs deciſis a ſeinuicē. ſicut anguille ⁊ ſerpētes. ⁊ de illis manifeſtū eſt ꝙ in qualibet ꝑte ſūt multe potētie qd̓ ſic ꝓbatAreſto. qꝛ ī qͣlibet ꝑte ē ſenſus. gͦ ī qͣlibet ꝑte ē triſticiaet leticia. qꝛ cōiunctio diſcōueniētis cauſat triſticicōueniētis leticiā. ſꝫ vbicūqꝫ eſt triſticia ⁊ leticia ibi eſtappetitus. qꝛ appetitus eſt inclinatio ad bonū ex cuiuscōſecutione cauſat̉ leticia. Deinde ꝓbat de tertia ꝑtiꝙ difficile eſt videre an intellectus ⁊ ſenſus differat loco ⁊ ſubiecto. ⁊ hoc ſi dicat̉ ſenſus coincidere cū intellectu. ſicut dixerūt antiqͥ. qꝛ tūc ī eodē ſubiecto ⁊ loco ſūtintellectꝰ ⁊ ſenſus. Sꝫ addit ph̓s ꝙ intellectꝰ videt̉ totalit̓ diſtingui a ſenſu tāqꝫ aliud genus potētie. qꝛ ꝯtingit intellectuꝫ ſeꝑari a ſenſu. ſicut ꝑpetuū a corruptibiliqͣꝫuis ergo in iſtis difficile ſit videre ꝙ diſtinguant̉ locoet ſubiecto. In qͥbuſdā tn̄ manifeſtū eſt ꝙ ſeparant̉ loco et ſubiecto. ſicut in ꝑfectis anīalibꝰ. qꝛ in illis diuerſepotētie ſunt in alijs locis ⁊ in alijs ſubiectis. ſicut in homine pꝫ. qꝛ viſus hꝫ aliū locū ⁊ aliud ſubiectū qͣꝫ habetauditus. Un̄ p̄t dici ad vltimā ꝑtē q̄ſtionis ꝙ in quibuſdā aīalibus .ſ. ꝑfectis quedā potentie diſtinguūt̉ loco ⁊ ſubiecto. ſꝫ nō oēs. In hoīe em̄ appetitꝰ ⁊ ſenſus n̄diſtinguunt̉ loco ⁊ ſub̓iecto. ſicut infra patebit ī tertiolbro. In qͥbuſdā aūt vt in imꝑfectis aīalibꝰ ⁊ plātis nōdiſtinguunt̉ loco ⁊ ſubiecto. qꝛ ꝑfectiora aīalia hn̄t corpus ꝑfectiꝰ organiſatū. iō ī diuerſis organis ſubiectātur diuerſe potentie. ſic aūt nō ē in imꝑfectis aīalibꝰ. iōnon poſſunt ibi diſtingui loco ⁊ ſubiecto.☞ Arguit̉ aīalia entonia ſūt imꝑfectiora alijs aīalibus. ſed in ꝑfectis aīalibus ꝑtes deciſe nō viuūt. gͦ necin entonijs. ꝓbatur qꝛ ꝑs hoīs deciſa nō viuit. gͦ ⁊ ipſanō viuūt. Dd̓m ꝙ talia anīalia ſūt imꝑfectiora alijsaīalibꝰ. ⁊ ex hoc ꝙ deciſa viuūt manifeſtat̉ eoꝝ imperfectio. qꝛ illa aīalia ſūt ꝑfectiora q̄ hn̄t ꝑfectiores ⁊ pluresoꝑatōnes. ſꝫ ad diuerſitatē oꝑationū reqͥrit̉ diuerſitasorganoꝝ. ⁊ tāto aīal eſt ꝑfectius qͣꝫto hꝫ maiorē diuerſitatē aꝑatōnū ad qͣs reqͥrit̉ diuerſitas organorū. et iōhomo e ꝑfectiſſimū aīalium. qꝛ hꝫ diuerſitatē maioremin ꝑtibus corꝑis. qꝛ gͦ talia aīalia deciſa hn̄t paruā diuerſitatē. iō ſunt imꝑfectiora alijs aīalibꝰ. Et etiam exalio ꝓbari p̄t. ꝙ illa aīalia deciſa habent maximā ſil̓itudinē cū plātis. nā etiā in qualibet ꝑte plante reperiunt̉om̄es potētie. Cū ergo plāte ſūt aīalibꝰ imꝑfectōres.ſequitur ꝙ iſta animalia deciſa ſunt imperfecta. Querit̉. vtrū ꝑ deciſa ab aīali ſit animal vel non.Dd̓m ꝙ in entonijs aīalibꝰ eſt ꝯſiderare ꝑtes ante diuiſionem aīalis. ⁊ tūc eſt vnū aīal. Alioº p̄t ꝯſiderariaīal poſt diuiſionē ꝑtiū. ⁊ tūc ī illis eſt vna aīa ẜm ſpēmet ꝑ ꝯn̄s ē aīal vnū ẜm ſpēm. ſed in diuetſis ꝑtibꝰ ē aliaaīa ẜm numeꝝ. ⁊ iō etiā eſt aliud aīal ẜm numeruꝫ. Exquo ptꝫ ſolutio cū querit̉. an ꝑtes anguille deciſe a totaanguilla ſint anguilla. Dd̓m eſt ꝙ ſunt anguilla imper

fecte ⁊ eius imꝑfectionem teſtat̉ facilis corruptio facitem̄ corrūpit̉ ꝑs anguille ⁊ nō p̄t diu viuere. qꝛ illa anīahꝫ ſil̓itudinē cū plātis. gͦ eodē mō iudicandū eſt de iſſicut de plantis. ſicut ergo planta eſt vna ante diuiſionem ſpē ⁊ numero. ſic etiā aīal entoniū. ſed poſt diuiſionē plante q̄libet ꝑs eſt diſtincta ab alia numero. Et ſiquerat̉. vn̄ ꝯtingit iſta diuerſitas vel diſtinctio numeralis in plātis ⁊ entonijs. Qd̓m ꝙ ex diuiſione cōtinui. qꝛ ex tali diuiſione reſultat diuerſitas numeralis☞ Arguit̉. in diuerſis ꝑtibus aīalis deciſis nō p̄t eēfantaſia. qꝛ fantaſia eſt p̄teriti. q̄ nō eſt in ꝑtibꝰ anīalisdeciſis. Dd̓m ꝙ duplex eſt fantaſia. q̄dam eſt fantaſia determinata q̄ ē pn̄tis ⁊ p̄teriti. ⁊ talis fantaſia ẜcatactuꝫ ſenſuū interioꝝ. qͥ etiā ſūt reſpectu p̄teriti. ⁊ ſic fātaſia nō reꝑit̉ in aīalibꝰ imꝑfectis. Alia eſt fantaſia indetermīata q̄ eſt tm̄ reſpectu pn̄tis. ⁊ talis cōiungit̉ ſenſui exteriori. que eſt reſpectu pn̄tis. Et ſil̓r dd̓m eſt deappetitu. qꝛ appetitus in talibꝰ nō eſt determīatus neqꝫperfectus. ſed in talibus eſt appetitus imperfectus.Rōne autem ꝙ altere manifeſtū eſt. Senſitiuo em̄ eſſe et opinatiuo alterū. Siquidē etſentire ab ip̄o opinari. ſil̓r autē ⁊ alioꝝ vnumquodqꝫ que dicta ſunt.Hic ſoluit pͥmā partē ſecūde queſtionis .ſ. an potentie aīe diſtinguant̉ ab inuicē rōe. Et d̓t ſimpl̓r ꝙ ſic. ethoc ꝓbat. qꝛ eodē mō diſtinguunt̉ ab inuicē potentie qͦmō ab inuicē diſtinguūt̉ actus. qꝛ potētie diſtinguūturꝑ actus. ſꝫ manifeſtū ē ꝙ actꝰ oīm potētiaꝝ diſtinguuntur ab inuicē rōe. gͦ etiā q̄libet potētia ab alia. Ex qͦ ſumit̉ ꝙ potētie diſtinguūt̉ ꝑ oꝑatōes ſiue actꝰ. Un̄ patꝫꝙ licꝫ diuerſe potētie qn̄qꝫ habeāt idē ſubiectū ſiue organū. tn̄ adhuc diſtinguunt̉ ab inuicē ſpē ⁊ realiter. qͥaſcꝫ habent diuerſas oꝑationes et actus. Arguit̉. potētie aīe diſtinguūtur real̓r. gͦ non tm̄rōe Dd̓m ꝙ dupl̓r aliqͣ dicunt̉ diſtingui rōe. Unoex diuerſa ꝯꝑatōe rōnis vel ꝯſideratōne. ⁊ ſic genꝰ etſpēs dicunt̉ diſtingui rōe. qꝛ in gn̄e denotat̉ alia ꝯꝑatōad inferiora qͣꝫ in ſpē ⁊ ecōtra. ⁊ aīal (qd̓ eſt genus) hꝫaliā intentōem ſibi attributā qͣꝫ hō qui eſt ſpēs. Alioºdicunt̉ diſtingui rōe .i. eēntiali diffinitōe. vt hō ⁊ aſinꝰdiſtinguūt̉ rōe. Per hoc gͣ dd̓m ē ꝙ potentie aīe diſtinguūt̉ nōpͥmo mō ſed etiā ſcd̓o mō. ⁊ ſic nō valet argumentū. illa diſtinguūt̉ rōne. gͦ nō realiter. īmo ſequioppoſitū. qꝛ etiam quecūqꝫ diſtinguūt̉ rōne ſcd̓o mō diſtinguunt̉ realiter .i. eſſentialiter. qͣꝫuis ab inuicē realiternō ſeparent̉. quā ſeꝑatōnem moderni dicunt diſtinctōnem realem. que diſtīctio potius eſt laycorum qͣꝫ philoſophorum. Querit̉. vtꝝ aīa ſit in toto corꝑe tota. ⁊ in qͣlibet̉ eiꝰꝑte tota. Qd̓m ꝑ diſtinctōem. qꝛ vel queſtio intelligitur de aīabus aīalium ꝑfectoꝝ. ſicut hominū et brutoꝝ. ⁊ ſic aīa eſt in toto tota ⁊ ī qualibet parte tota ẜmeēntiam. ſed non ẜm totam virtutē. vel intelligit̉ de animalibus imperfectis. vt de animatis anima vegetatiua. Et ſic ē dd̓m ꝙ anima eſt in toto corpore tota. ⁊ inqͣlibet eius parte tota ẜm eēntiā. ⁊ ſimiliter eſt in qualibet ꝑte ẜm virtutē totam. loquēdo de ꝑte ẜm certā diuiſionē. qd̓ notanter d̓r. qꝛ poſſet tā ꝑua pars animatiaut animalis imꝑfecti accipi ꝙ nec maneret ibi anima