Areſtōtelis
FALIC IX
Unoº in termīs ꝯuertibilibꝰ. ⁊ ſic indrn̄ter p̄t argui a poſitōe vel deſtructōe an̄tis vel ꝯn̄tis. qꝛ in ꝯuertibilibꝰ poſito vno ponit̉ ⁊ reliquū. ⁊ deſtructo vno deſtruit̉ ⁊ reliquūet ſic arguit̉ hic. qꝛ aīam hr̄e potētiā ⁊ oꝑatōem ꝓpriā ⁊ cēſeꝑabile a corꝑe ꝯuertunt̉. ⁊ iō licꝫ ſic arguere a deſtructōne an̄tis ad deſtructōeꝫ ꝯn̄tis Alioº arguit̉ in termīs nōꝯuertibilibꝰ. ⁊ ſic ncc̄e ē arguere a poſitōe an̄tis ad pōemꝯn̄tis. vel a deſtructōe ꝯn̄tis ad deſtructiōem an̄tisArguit̉. videt̉ ꝙ exēplū textꝰ ſit incōueniēs. qꝛ ſi corpꝰſpericū tāgeret lineā rectā ẜm pūcta īdiuiſibilia. tūc lineaeēt ex īdiuiſibilibꝰ. Pro ītellcri argumēti eſt ſciēdū. ꝙ ſenea ſpera moueat̉ ſuꝑ aliquā ſuꝑficiē durā tūc nccē ē talſuꝑficiē tāgere eneā ſperā ẜm pucta. qꝛ ſi tāgeret ẜm aliquā ꝑuaꝫ qͣntitatē. tūc eneā ſpera nō eſſꝫ ꝑfecte ſperica. qꝛhrēt aliquā ſuꝑficiē ẜm quā tāgeret rē durā. ⁊ hoc repugnat ſpere. Scd̓o ſciēdū. ꝙ qꝛ inter duo corꝑa dura eſt aliqd̓ mediū. gͦ opꝫ ymaginari ꝙ enea ſpera ponat̉ ſuꝑ ſuꝑficiē aq̄. ⁊ ꝙ aqͣ nō cedat. Iſtis ꝯſideratis ad argumētūdd̓m. ꝙ duplex eſt tactꝰ .ſ. metaphoricꝰ tactꝰ ſiue mathematicus ⁊ phiſicꝰ Dd̓m gͦ phiſice loq̄ndo. ꝙ eneā ſpera tāgeret ſuꝑficiē ẜm mīmas ſuꝑficies. ⁊ nō ẜm pūcta.nec ſequit̉ ſi tāgeret ẜm pūcta ꝙ ꝯtinuū ꝯponeret̉ ex induiſibilibꝰ. qꝛ illa pūcta q̄ tāgit corpꝰ ſpericū nō ſtꝭ in actuſed in potētia. gͦ ex eis nō ꝯponit̉ linea. qꝛ ſolū ꝯponit̉ exhis q̄ ſunt in actu. Et ad argumētū dd̓m. ꝙ mima vel incōſiderabil̓ rectitudo in corꝑe ſperico nō impedit ſpericitate. ⁊ iō qͣꝫuis in corꝑe ſint inconſiderabiles ſuꝑficies exhoc tn̄ nō impedit̉ eius ſpericitas ſiue figurā ſperica.Querit̉. vtrū aīa ſit ſeꝑabilis a corꝑe. Dd̓m ꝙ capiedo aīam ꝓ aīa vegetatīa ⁊ ſenſitīa. ſic ille aīe (qꝛ ſtꝭ īmerſemat̉ie) nō pn̄t a corꝑe ſeꝑari. Sꝫ capiēdo aīaꝫ ꝓ aīa rōnali tūc ē ſeꝑabilis a corꝑe. qꝛ ē forma potēs ꝑ ſe ſubſiſtere. ſicut ptꝫ tercio huiꝰ. vbi d̓r ꝙ anima eſt id qd̓ vere ē.Arguit̉. aīa depēdet a corꝑe. gͦ nō eſt a corꝑe ſeꝑabil̓.Dd̓m ꝙ aīa rōnalis capit̉ dupl̓r. vnoº qͦ ad fieri. ⁊ ſic depedet a corꝑe. qꝛ nō p̄t fieri niſi in corꝑe. qꝛ ſi fierꝫ extra corpus. tūc eēt ſuba ſeꝑata ⁊ nō aīa. Et qͣꝫuis aīa fit in corꝑe ⁊ a corꝑe recipiat ſuā indiuiduatōeꝫ. tn̄ p̄t ſeꝑari a corꝑe retinēdo illā indiuiduatōem quā recipit a corꝑe. Aliomō capit̉ aīa rōnal̓ qͦ ad eē ipſiꝰ. ⁊ ſic dupl̓r aliqͥd depēdeta corꝑe. Unoº ſubiectiue. ⁊ ſic potētie ſenſitiue depedēt acorꝑe. ⁊ nō potētie aīe rōnalis. qꝛ intellectꝰ nō ſubiectatur in aliqͦ organo corꝑali. ſꝫ eſt īmaterial̓ vt ptꝫ tercio hAlioº aliqͥd depēdet a corꝑe obiectiue. qꝛ corpꝰ eſt obiectu eius. ⁊ ſic etiā aīa rōnalis depēdet a corꝑe etiā qͣꝫtū adintellectū. qꝛ intellcūs ꝓ ſtatu hꝰ vite nō p̄t intelligere īmateriale ſicut obiectu. gͦ intellcūs obiectīe depēdet a rebꝰ materialibꝰ. ⁊ hͦ nō īpedit eiꝰ ſeꝑabilitatē. qꝛ intellectꝰetiā actu a corꝑe ſeꝑatꝰ. ſic̄ intellectꝰ angelicꝰ p̄t intelligere corpꝰ nō obſtāte eiꝰ ſeꝑatōe ⁊ immaterialitateUidēt̉ āt ⁊ aīe paſſiōes oēs eē cuꝫ corꝑe. iramāſuetudo. tīor. miſcd̓ia. ꝯfidētia. ad hec gaudiū ⁊ amare ⁊ odire. ſil̓ eī patit̉ aliqͥd corpꝰ. Indicat āt hͦ aliqn̄ qͥdē a durꝭ ⁊ maīfeſtis paſſiōibꝰꝯcidētibꝰ nihil exacerbari aūt timere Aliqn̄ ⁊ aꝑuis ⁊ debilibꝰ moueri. cū accēdat̉ corpꝰ. ⁊ ſicſe hēat ſic̄ cū iraſcit̉ Ad hec āt magꝭ hͦ maīfeſtū
Nullo em̄ terribili imminēte in paſſionibfiunt his aliqui timentes MaNōēs ⁊Hic maīfeſtat Arꝭ. qd̓ pͥus p̄ſuppoſuit .ſ. ꝙ q̄dā ſtꝭpaſſiōes cōes aīe ⁊ corꝑi qd̓ ꝓbat tribꝰ rōibꝰ Prīa rō ſtatein hͦ. qꝛ ille paſſiōes ſtꝭ cōes aīe ⁊ corꝑi. qͥbꝰ corpus aliqͥdpatit̉. qꝛ ſi corpꝰ aliqͥd patiat̉. gͦ etiā ſtꝭ in corꝑe. ſꝫ multeſtꝭ paſſiōes aīe qͥbꝰ corpꝰ aliqͥd patit̉. ſic̄ ſtꝭ ira. gaudiuꝫmaſuetudo. timor. ⁊c̄. qꝛ in ira fit ebulitio ſanguīs circacor. gͦ ille paſſiōes ſtꝭ cōes aīe ⁊ corꝑi Scd̓a ro. ille paſſiones ſtꝭ cōes aīe ⁊ corꝑi q̄ diuerſificāt̉ ex diſpōne corꝑisẜm diuerſa corꝑa tꝑa. ſed qn̄qꝫ ꝯtingit ꝙ magnis paſſionibꝰ occurrētibꝰ hō nō iraſcitur. ꝯtingit etꝭ ex alio tꝑe ꝙmīore paſſiōe occurrēte hō plus ꝑturbat̉. facit gͦ ad hocdiſpō aeris. ꝙ qn̄qꝫ plus vl̓ minꝰ iraſcitur. qꝛ d̓t Arꝭ. pͥmo metheoroꝝ. ꝙ qn̄ cometa regnat tūc ſtꝭ multa bellainter pͥncipes. Tercia rō ſtat in hͦ. ille paſſiōnes ſtꝭ cōesaīe ⁊ corꝑi q̄ variātur ẜm diuerſas ꝯplexiōēs. qꝛ ꝯplexioreſpicit corpꝰ. ſꝫ iſte paſſiōes ſtꝭ diuerſimōe ī hoībꝰ ẜꝫ diuerſas ꝯplexiē es. qꝛ ſtꝭ aliqͥ ita ꝯplexionati ꝙ ꝑuis t̓ribilibꝰ vl̓ null̓ īminētibꝰ ml̓tū timet ſic̄ melācolici ex ſola fantaſia ꝑiculoꝝ timēt Alij ſtꝭ ꝯplexionati ſic ꝙ magnis t̓roribꝰ īminētibꝰ oīo nihil timet. ſic̄ ſtꝭ colerici Cū gͦ tīor eſtpaſſio aīe maīfeſtū ē ꝙ aliq̄ ſt̓ paſſiōes cōes aīe ⁊ corꝑi ſil̓Si āt ſic ſe hꝫ. maīfeſtū qm̄ paſſionū rōnesin mat̓ia ſt Quare t̓mī tl̓es vt iraſci. motꝰ qͥdētal̓ corꝑis aūt ptis. aut pon̄e ob hͦ. ⁊ grā huiHic infert ꝯcl̓oꝫ pͥncipal̓r intentā correlarie .ſ. iſtāſcꝫ dcm̄ ē ꝙ ſi paſſiō es ſtꝭ cōes aīe ⁊ corꝑi. gͦ etiā dn̄t dfiniri ꝑ aīaꝫ ⁊ corpꝰ. qꝛ vnū qd̓qꝫ hꝫ diffiniri ſic̄ hꝫ eē. ꝙiſte paſſiōes hn̄t eſſe in corꝑe. gͦ hn̄t diffiniri ꝑ corpꝰ Un̄Arę. diffiniēdo irā ſic d̓t. Irae qͥdā motiis corꝑis aut ꝑtis autob hͦ ⁊ grā hmōi. Et hꝫ iſta diffinitio qͣtuor cās. in hem ꝙ (d̓r motus) tangit̉ cā for̄alis. qꝛ oīs paſſio appetitus ē motus ẜm ꝙ motꝰ capit̉ ꝓ exitu pon̄e adactū. Diffinit em̄ Euſtachius ſic paſſione tercio ethicorū. Qaſſio ē motus appetitꝰ ſub fantaſia boni vel mali.Un̄ motus in diffinitōe ire nō p̄t ẜcare formā fluenteꝫſed actū appetitus. ſicut etiā in alijs diffinitionibꝰ paſſionū. qꝛ formal̓r loq̄ndo. paſſio ē actus ſiue oꝑatio ipſiꝰ appetitus ſenſitiui fcūs cū alteratōe corꝑali. Et qꝛ fit cuꝫalteratione corꝑali. iō vocat̉ paſſio imponimꝰ em̄ noīa anotioribꝰ nobis. qꝛ gͦ talis motus ſiue alteratio eſt nobisnotior. iō imponimꝰ noīa actionū a tali paſſiōe. Ponit̉vlterius in diffinitōe ire (corꝑis aut ꝑtis) vbi tāgitur cāmaterialis. qꝛ iſte motus ſiue iſta oꝑatio fit ꝑ materiaꝫq̄ eſt corpus. Dem̄ ponitur (aut pone) in qͦ tagitur pͥncipiū efficiens. qꝛ pona iraſcibil̓ eſt pͥnciᵐ iſtius motꝰ ſiue paſſionis. Additur (grāhmō i) vbi tangitur cā final̓.quia propter appetitum vindicte.Et ꝓpter hoc igit̉ iā phiſici eſt cōſiderare deanima. aut om̄i. aut hmōi. ConcluditHic ꝯcludit ex dcīs (qꝛ iā dcm̄ eſt aliqͥs eē paſſiō eacōes aīe ⁊ corꝑi) ꝙ āt ad ph̓icuꝫ ſpectat determīare deaīa .ſ. in ordine ad tales paſſiōes. vl̓ de omī aīa. vl̓ ad minus de aīa hn̄te tales paſſiōes. Et rō eſt. qꝛ ſicut pꝫ ſcd̓oph̓icoꝝ. ph̓icus hꝫ det̓mīare for̄as ẜm ꝙ ſtꝭ in mat̓ia. ſꝫaīa ad minus ẜm iſtas paſſiōes p̄dcās eſt for̄a in mat̓ia