Druckschrift 
Copulata super tres libros De anima Aristotelis : Mit Text
Entstehung
Seite
IXr
Einzelbild herunterladen
 

Areſtōtelis

FALIC IX

Unoº in termīs ꝯuertibilibꝰ. ſic indrn̄ter p̄t argui a poſitōe vel deſtructōe an̄tis vel ꝯn̄tis. qꝛ in ꝯuertibilibꝰ poſito vno ponit̉ reliquū. deſtructo vno deſtruit̉ reliquūet ſic arguit̉ hic. qꝛ aīam hr̄e potētiā oꝑatōem ꝓpriāſeꝑabile a corꝑe ꝯuertunt̉. licꝫ ſic arguere a deſtructōne an̄tis ad deſtructōeꝫ ꝯn̄tis Alioº arguit̉ in termīsꝯuertibilibꝰ. ſic ncc̄e ē arguere a poſitōe an̄tis ad pōemꝯn̄tis. vel a deſtructōe ꝯn̄tis ad deſtructiōem an̄tisArguit̉. videt̉ exēplū textꝰ ſit incōueniēs. qꝛ ſi corpꝰſpericū tāgeret lineā rectā ẜm pūcta īdiuiſibilia. tūc lineaeēt ex īdiuiſibilibꝰ. Pro ītellcri argumēti eſt ſciēdū. ſenea ſpera moueat̉ ſuꝑ aliquā ſuꝑficiē durā tūc nccē ē talſuꝑficiē tāgere eneā ſperā ẜm pucta. qꝛ ſi tāgeret ẜm aliquā ꝑuaꝫ qͣntitatē. tūc eneā ſpera eſſꝫ ꝑfecte ſperica. qꝛhrēt aliquā ſuꝑficiē ẜm quā tāgeret durā. hoc repugnat ſpere. Scd̓o ſciēdū. qꝛ inter duo corꝑa dura eſt aliqd̓ mediū. opꝫ ymaginari enea ſpera ponat̉ ſuꝑ ſuꝑficiē aq̄. aqͣ cedat. Iſtis ꝯſideratis ad argumētūdd̓m. duplex eſt tactꝰ .ſ. metaphoricꝰ tactꝰ ſiue mathematicus phiſicꝰ Dd̓m phiſice loq̄ndo. eneā ſpera tāgeret ſuꝑficiē ẜm mīmas ſuꝑficies. ẜm pūcta.nec ſequit̉ ſi tāgeret ẜm pūcta ꝯtinuū ꝯponeret̉ ex induiſibilibꝰ. qꝛ illa pūcta tāgit corpꝰ ſpericū ſtꝭ in actuſed in potētia. ex eis ꝯponit̉ linea. qꝛ ſolū ꝯponit̉ exhis ſunt in actu. Et ad argumētū dd̓m. mima vel incōſiderabil̓ rectitudo in corꝑe ſperico impedit ſpericitate. qͣꝫuis in corꝑe ſint inconſiderabiles ſuꝑficies exhoc tn̄ impedit̉ eius ſpericitas ſiue figurā ſperica.Querit̉. vtrū aīa ſit ſeꝑabilis a corꝑe. Dd̓m capiedo aīam aīa vegetatīa ſenſitīa. ſic ille aīe (qꝛ ſtꝭ īmerſemat̉ie) pn̄t a corꝑe ſeꝑari. Sꝫ capiēdo aīaꝫ aīa rōnali tūc ē ſeꝑabilis a corꝑe. qꝛ ē forma potēs ſe ſubſiſtere. ſicut ptꝫ tercio huiꝰ. vbi d̓r anima eſt id qd̓ vere ē.Arguit̉. aīa depēdet a corꝑe. eſt a corꝑe ſeꝑabil̓.Dd̓m aīa rōnalis capit̉ dupl̓r. vnoº ad fieri. ſic depedet a corꝑe. qꝛ p̄t fieri niſi in corꝑe. qꝛ ſi fierꝫ extra corpus. tūc eēt ſuba ſeꝑata aīa. Et qͣꝫuis aīa fit in corꝑe a corꝑe recipiat ſuā indiuiduatōeꝫ. tn̄ p̄t ſeꝑari a corꝑe retinēdo illā indiuiduatōem quā recipit a corꝑe. Alio capit̉ aīa rōnal̓ ad ipſiꝰ. ſic dupl̓r aliqͥd depēdeta corꝑe. Unoº ſubiectiue. ſic potētie ſenſitiue depedēt acorꝑe. potētie aīe rōnalis. qꝛ intellectꝰ ſubiectatur in aliqͦ organo corꝑali. ſꝫ eſt īmaterial̓ vt ptꝫ tercio hAlioº aliqͥd depēdet a corꝑe obiectiue. qꝛ corpꝰ eſt obiectu eius. ſic etiā aīa rōnalis depēdet a corꝑe etiā qͣꝫtū adintellectū. qꝛ intellcūs ſtatu hꝰ vite p̄t intelligere īmateriale ſicut obiectu. intellcūs obiectīe depēdet a rebꝰ materialibꝰ. īpedit eiꝰ ſeꝑabilitatē. qꝛ intellectꝰetiā actu a corꝑe ſeꝑatꝰ. ſic̄ intellectꝰ angelicꝰ p̄t intelligere corpꝰ obſtāte eiꝰ ſeꝑatōe immaterialitateUidēt̉ āt aīe paſſiōes oēs cuꝫ corꝑe. iramāſuetudo. tīor. miſcd̓ia. ꝯfidētia. ad hec gaudiū amare odire. ſil̓ patit̉ aliqͥd corpꝰ. Indicat āt aliqn̄ qͥdē a durꝭ maīfeſtis paſſiōibꝰꝯcidētibꝰ nihil exacerbari aūt timere Aliqn̄ aꝑuis debilibꝰ moueri. accēdat̉ corpꝰ. ſicſe hēat ſic̄ iraſcit̉ Ad hec āt magꝭ maīfeſtū

Nullo em̄ terribili imminēte in paſſionibfiunt his aliqui timentes MaNōēsHic maīfeſtat Arꝭ. qd̓ pͥus p̄ſuppoſuit .ſ. q̄dā ſtꝭpaſſiōes cōes aīe corꝑi qd̓ ꝓbat tribꝰ rōibꝰ Prīa ſtatein. qꝛ ille paſſiōes ſtꝭ cōes aīe corꝑi. qͥbꝰ corpus aliqͥdpatit̉. qꝛ ſi corpꝰ aliqͥd patiat̉. etiā ſtꝭ in corꝑe. ſꝫ multeſtꝭ paſſiōes aīe qͥbꝰ corpꝰ aliqͥd patit̉. ſic̄ ſtꝭ ira. gaudiuꝫmaſuetudo. timor. ⁊c̄. qꝛ in ira fit ebulitio ſanguīs circacor. ille paſſiōes ſtꝭ cōes aīe corꝑi Scd̓a ro. ille paſſiones ſtꝭ cōes aīe corꝑi diuerſificāt̉ ex diſpōne corꝑisẜm diuerſa corꝑa tꝑa. ſed qn̄qꝫ ꝯtingit magnis paſſionibꝰ occurrētibꝰ iraſcitur. ꝯtingit etꝭ ex alio tꝑemīore paſſiōe occurrēte plus ꝑturbat̉. facit ad hocdiſpō aeris. qn̄qꝫ plus vl̓ minꝰ iraſcitur. qꝛ d̓t Arꝭ.mo metheoroꝝ. qn̄ cometa regnat tūc ſtꝭ multa bellainter pͥncipes. Tercia ſtat in. ille paſſiōnes ſtꝭ cōesaīe corꝑi variātur ẜm diuerſas ꝯplexiōēs. qꝛ ꝯplexioreſpicit corpꝰ. ſꝫ iſte paſſiōes ſtꝭ diuerſimōe ī hoībꝰ ẜꝫ diuerſas ꝯplexiē es. qꝛ ſtꝭ aliqͥ ita ꝯplexionati ꝑuis t̓ribilibꝰ vl̓ null̓ īminētibꝰ ml̓tū timet ſic̄ melācolici ex ſola fantaſia ꝑiculoꝝ timēt Alij ſtꝭ ꝯplexionati ſic magnis t̓roribꝰ īminētibꝰ oīo nihil timet. ſic̄ ſtꝭ colerici tīor eſtpaſſio aīe maīfeſtū ē aliq̄ ſt̓ paſſiōes cōes aīe corꝑi ſil̓Si āt ſic ſe hꝫ. maīfeſtū qm̄ paſſionū rōnesin mat̓ia ſt Quare t̓mī tl̓es vt iraſci. motꝰ qͥdētal̓ corꝑis aūt ptis. aut pon̄e ob. grā huiHic infert ꝯcl̓oꝫ pͥncipal̓r intentā correlarie .ſ. iſtāſcꝫ dcm̄ ē ſi paſſiō es ſtꝭ cōes aīe corꝑi. etiā dn̄t dfiniri aīaꝫ corpꝰ. qꝛ vnū qd̓qꝫ hꝫ diffiniri ſic̄ hꝫ.iſte paſſiōes hn̄t eſſe in corꝑe. hn̄t diffiniri corpꝰ Un̄Arę. diffiniēdo irā ſic d̓t. Irae qͥdā motiis corꝑis auttis autob grā hmōi. Et hꝫ iſta diffinitio qͣtuor cās. in hem (d̓r motus) tangit̉ for̄alis. qꝛ oīs paſſio appetitus ē motus ẜm motꝰ capit̉ exitu pon̄e adactū. Diffinit em̄ Euſtachius ſic paſſione tercio ethico. Qaſſio ē motus appetitꝰ ſub fantaſia boni vel mali.Un̄ motus in diffinitōe ire p̄t ẜcare formā fluenteꝫſed actū appetitus. ſicut etiā in alijs diffinitionibꝰ paſſio. qꝛ formal̓r loq̄ndo. paſſio ē actus ſiue oꝑatio ipſiꝰ appetitus ſenſitiui fcūs alteratōe corꝑali. Et qꝛ fit cuꝫalteratione corꝑali. vocat̉ paſſio imponimꝰ em̄ noīa anotioribꝰ nobis. qꝛ talis motus ſiue alteratio eſt nobisnotior. imponimꝰ noīa actionū a tali paſſiōe. Ponit̉vlterius in diffinitōe ire (corꝑis aut ꝑtis) vbi tāgiturmaterialis. qꝛ iſte motus ſiue iſta oꝑatio fit materiaꝫ eſt corpus. Dem̄ ponitur (aut pone) in tagitur pͥncipiū efficiens. qꝛ pona iraſcibil̓ eſt pͥnciᵐ iſtius motꝰ ſiue paſſionis. Additur (grāhmō i) vbi tangitur final̓.quia propter appetitum vindicte.Et ꝓpter hoc igit̉ phiſici eſt cōſiderare deanima. aut om̄i. aut hmōi. ConcluditHic ꝯcludit ex dcīs (qꝛ dcm̄ eſt aliqͥs paſſiō eacōes aīe corꝑi) āt ad ph̓icuꝫ ſpectat determīare deaīa .ſ. in ordine ad tales paſſiōes. vl̓ de omī aīa. vl̓ ad minus de aīa hn̄te tales paſſiōes. Et eſt. qꝛ ſicut pꝫ ſcd̓oph̓icoꝝ. ph̓icus hꝫ det̓mīare for̄as ẜm ſtꝭ in mat̓ia. ſꝫaīa ad minus ẜm iſtas paſſiōes p̄dcās eſt for̄a in mat̓ia