Druckschrift 
Vocabularius utriusque iuris
Einzelbild herunterladen
 

cE

Iure ꝓprio dicit̉ aliqua res vendi in inſtrumēto venditiōis qn̄ ꝓprietas trāſfertur inementē.Iurgiū d̓r qͣſi iuris garriū eo hi dicuntiure cām diſceptāt. c. forꝰ. de verb. ſig. ar.iurgia ꝑtinēt ad p̄ſbyteros. qꝛ tenentur eſſe iuriſperiti. xxxviij. diſ. qꝛ ipſi. Necpoſſunt aduocare niſi in certis caſibꝰ. de poſtu. c. fina.Iuſticia eſt ꝯſtās ꝑpetua volūtas ius ſuūvnicuiqꝫ tribuēs. qͣꝫtū ad actū ſꝫ qͣꝫtū adaffectu. inſti. de iuſti. iu. ī rub. nigro. Iuſticia em̄ eſt animi diſpoſitio mētꝭ affectꝰqua qͥs d̓r iuſtꝰ. vt a grāmatica grāmaticꝰ. ſine ꝑſonaꝝ acceptōe vl̓ diſtinctiōe velit cuilibet qͣꝫtū in ſe eſt ius ſuū tribuere. Etquot modis dicat̉ iuſticia no. Archi. xxiiij.q. j. c. vbi ſana fides. dicit ibi. Iuſticiaeſt eqͥtas tolerādi inopiā tēperantiā habere in abundantia. Itē eſt patriā ſociosdefendere. qꝛ vera iuſticia cōpaſſionē hꝫ. et ex odio ſꝫ bono zelo exercēda ⁊c̄. vt ibi. Itē iuſticia ſic deſcribit̉. eſt habitꝰ bonꝰtribuēs cuiqꝫ ſuā dignitatē. deo religioneꝫparētibꝰ obedientiā. maioribꝰ reuerētiā. paribꝰ ꝯcordiā. minoribꝰ diſciplinā. ſibijp̄i caſtimoniā. pauꝑibꝰ ſeu miſeris cōpaſſionēoꝑoſam. Dicit Tulliꝰ. iuſticia eſt habitus animi cōi vtilitate ẜuata. ſuā vnicuiqꝫtribuēs dignitatē. Itē ſic. Eſt animi ꝯgruadiſpoſitio ī ſingul̓ rebꝰ recte dijudicas cauſas. vide glo. inſti. vbi ſupͣ.Ius habet ml̓ta ſignificata. Primo .i. rigor.l. j. C. de legi. Et talis rigor iuris in eccl̓iaſticis negocijs eſt ſeruādꝰ. ſꝫ ſola eqͥtasc. interpoſita. appel. Scd̓o .i. ꝟboꝝ conceptio. vt dicimꝰ in ſtipulatiōibꝰ ꝟſaturius. vt. l. ſi vnꝰ. §. pactꝰ ne peteret. ff. de pac.Tertio .i. rectū vl̓ iuſtū. qd̓ deriuat̉ a iuſticia. Quarto .i. aqͣ pinguis. Quinto capit̉toto corꝑe iuris. Alia pl̓a ẜcata ponit Io.an. de reg. iur̄. ī pͥn. li. vj. Breuiter ius ẜcatqd̓ ſubiecta materia vl̓ vſus cōmunis id recipiēdi in tali loco in ꝓfert̉ ſignificare declarat. Un̄ ius eſt nomē generale. lex iurꝭſpecies. Et d̓r ius qͣſi iuſtu.. diſ. ius autemEt ẜm Iſi. li. v. ethi. Om̄e aūt ius legibꝰ etmoribꝰ ꝯſtat ẜm Iſi. vbi ſupͣ. c. ij. Et diffinitur ſic. Ius eſt ars boni equi. cuiꝰ meritoquis nos ſacerdotes appellat .i. ſua iure cuilibet miniſtrātes. ff. iuſti. iur. l. j. ij. rn̄ſo.

Hoc eſt dicere iuſticia eſt collectio legitimoꝝ p̄ceptoꝝ que artāt nos ad obſeruādūbonū equū .i. vtilitatē equitatē ſeu veritatē. Quāuis em̄ vſucapio ꝯtra eqͥtatē videatur introducta. tamē ſubtili ꝯſideratiōemaxīe innitit̉ equitati. p̄cipue equum ſitqd̓ publice vtilitati deſeruit. Uel d̓r invſucapione vel p̄ſcriptione ex cauſa bono publico inducit̉ qn̄qꝫ rigor ꝯtra naturalē equitatē. vt d̓r in glo. j. diſt.. ius auteꝫ.vbi dat̉ qn̄qꝫ ius qd̓ eſt iuſtū vel equū.vt ibi exēpla plura. Dicit̉ aūt ius a iuſticia.Et aliter ſic diffinit̉. Ius eſt p̄ceptū ſeu ordinatio principātis ſeu dn̄i circa ſubditosqͣꝫtū ad ea pn̄t ſubeſſe ptāti ſubditorum.Talis aūt vel eſt deꝰ. tūc dicit̉ ius diuinūvel eſt natura. tūc aūt d̓r ius naturale. Ueleſt. tūc d̓r ius humanū qd̓ regit̉ duobꝰvt in prin. decre. Et ſic ẜm triplice gradumſummoꝝ diſtinctū eſt triplex ius .ſ. diuinuꝫqd̓ eſt p̄ceptū ſeu ordinatio diuīa. ius naturale. et ciuile.Ius naturale eſt qd̓ eſt cōe omni nationi eo vbiqꝫ inſtinctu nature habet̉. aliqͣſtitutiōe facta ab hoīe ſed ab ip̄o natureditore. vt maris femīe ꝯiūctio. liberorumſucceſſio .ſ. in bonis parentū. vel etiā carnis ꝓpagationē hereditatē. qꝛ illa ſucceſſio eſt natural̓. vt eſt glo. ſuꝑ ver. ſucceſſio. di. j. c. ius autē. vbi ponit̉ hec diffinitio pueroꝝ educatio. cōis oīm poſſeſſio. qꝛiure naturali oīa ſunt cōia .i. cōicanda tēpore neceſſitatis. c. ſicut. xlvij. diſ. et oīm vnalibertas acquiſitio eoruꝫ que in celo. terra.mari capiunt̉. glo. dicit. Hec em̄ et alia īnullius bonis ſunt cedunt occupāti .i. concedunt̉. vt eſt rei depoſite vl̓ pecunie cōmodate reſtitutio. violentie per vim repulſio. hec ſi quid huic ſimile eſt nunqͣꝫ iniuſtum ſed naturale equūqꝫ habet̉. ẜm Iſi. li.v. ca. iiij. Et eſt tex. totius ca. ius autē. di. j.et ibi vide glo. huiꝰ diffinitiōis. Item iusnaturale eſt qd̓ in lege euāgelio continet̉quo quis iubet̉ alteri facere qd̓ ſibi vult fieri. et prohibetur alteri inferre qd̓ ſibi nolitfieri. diſt.. in prin. et. l. diſt. ponderet aliascōſideret. in prin. in auten. cuꝫ de ap. cog..§. ceterum. c. dilecti. de maio. et obe. vnde.Qd̓ tibi vis fieri mihi fac̄. qd̓ tibi noli.Sic potes in terris viuere iure poli. Uelaliter. Ius naturale d̓r vno motus ex