Ico
in. c. ij. de libel. obla. Itē iudiciū triplex reperit̉. primū inter ſanguinem. ſcd̓m inter lepram. tertiū inter cauſam. vt in. c. ꝑ venerabilē. qui fil̓. ſint legi. Et iudiciū humanumquattuor ꝑuertere ſolēt. ſcꝫ fauor. odiū. premiū. timor. vt. c. j. de re iudi. li. vj. ⁊. xj. q. iij.c. quattuor.Iuram̄tū eſt affirmatio vl̓ negatio ſacre reiaſſertiōe vl̓ atteſtatiōe firmata ẜm Gof. veladhibita religiōe ẜm Placen.Iuram̄tū aſſertoriū eſt cū iurat̉ de pn̄ti vl̓ d̓p̄terito ſic eſſe vl̓ nō eſſe. fuiſſe vl̓ nō fuiſſe.Sꝫ iuram̄tū ꝓmiſſoriū eſt qn̄ iurat̉ d̓ futuro aliqͥd datuꝝ vl̓ factuꝝ. Aliqn̄ etiā iurat̉ꝑ execratōꝫ. vt ſi hͦ nō fecero hͦ accidat mihivl̓ filijs meis aut hmōi. Ponit̉ gͦ triplex iuramentū .ſ. ꝓmiſſoriū. aſſertoriū. et cōfirmatoriū ẜm Hoſti. in ſum. de iureiur̄. ⁊ Bar.in. l. ſi quis eo. ff. de fideiuſ. ⁊. xxij. q. ij. ꝑ totum. Et habet̉. li. iij. ſen. diſ. xxxix. De pͥmoin. c. debitores. ⁊. c. quītauallis. ⁊. c. veniēsde iureiur. De ſcd̓o in. c. fi. eo. ti. De tertio īc. cū ꝯtingat. eo. ti. Et iuramentū vergit ſexmodis in peiorē exitū. vt no. Archi. xxij. q.iij. ſi aliquē. Et debet iuramētū habere trescomites .ſ. veritatē. iudicium. ⁊ iuſticiā. c. ⁊ſi xp̄s. de iureiur̄. ⁊. c. animaduertendū. xxijq. ij. Et Hiere. iiij. vbi d̓r. Et iurabūt in veritate iuſticia ⁊ iudicio. Et iuramentū nō extendit̉ ad illicitū mādatū. c. quintauallis. etc. veniēs. eo. ti. īmo p̄ſtans ⁊ recipiēs iuramentū ꝯͣ canones punit̉. vt no. in. glo. ꝟ. pena. c. grauis. de cēſi. al̓s iuramentū eſt ſeruandū niſi fiat in diſpēdiū anime vel ꝑ ſuperiorē abſoluat̉. c. ſi ꝟo. eo. ti.Iuramētū calūnie eſt cū qͥs iurat ſe bona fide ⁊ nō aīo calūniādi agere vel rn̄dere. necegiſſe vel rn̄diſſe. vn̄. Illud iuretur qd̓ ſibi ꝰlis iuſta videt̉. Et ſi q̄ret̉ veꝝ nō inficietur.Nil ꝓmittet̉ nec falſa ꝓbatio detur. Vt listardet̉ dilatio nll̓a petet̉. c. j. de iura. calū. inglo. iiij. Iuſiurādū qd̓ cōpetētiꝰ poſſet dicifactū iuramētū vel factū iuratū. eo ꝙ ſuꝑ facto iurat̉ vl̓ iuſiurādū eo qd̓ ſuꝑ iure qd̓ iuranti cōpetit iurat̉ qͣꝫuis iuranduꝫ placuit.Tn̄ vt factū dicat̉ ius qꝛ ſuꝑ facto iurꝭ iuratur adijcit̉ iurandū. qꝛ illd̓ dꝫ eſſe iuram̄tūqd̓ antea fuerat iurādū relatōe facta nō adid qd̓ fit. ſꝫ ad id qd̓ fieri ꝯuenit. l. ius autē.ff. de iuſti. ⁊ iur̄. vel vt dicit. Azo. forte iusponit̉ pro religiōe qͣſi diceret iuſiuranduꝫ.
id eſt religio firmāda. vn̄ iuſiurādū ideꝫ eſtqd̓ iuramentū factū. Et d̓r qn̄qꝫ ꝯuētionale. qn̄qꝫ iudiciale ⁊ neceſſariū. Cōuētionaleeſt qn̄ a te peto aliqͥd ⁊ tu negas. tn̄ defersiuramētū vt iurē ſi ī hͦ caſu iure vocat̉ iuſiurādū ꝯuētiōale ⁊ volūtariū. qꝛ extra iudicium ex ꝯuētōe ⁊ volūtate ꝑtiū abſqꝫ aliqͣ coactiōe iudicꝭ p̄ſtat̉. Iuſiurādum iudiciale ⁊neceſſariū ē cū ī caſu p̄miſſo iuro ꝙ mihi d̓bet̉ qd̓ peto .ſ. iudice ī iudicio mihi ꝯferētevt iurē. Et hͦ aūt iuramēto donat̉ actio ei qͥdū peteret rē ſuā delato ſibi ab aduerſarioiuramēto vel a iudice ſuā eē rē illā iurauit.ab ip̄o em̄ tūc peteret rē ſuā in actiōe in factū qͥ orit̉ ex tali iuramēto. Et dicit Goff. ꝙduplex eſt iuſiurādū .ſ. aſſertoriū. ⁊ ꝓmiſſoriū. Et aſſertoriū eſt triplex .ſ. volūtariū. vteſt ꝯuētionale. ff. eo. ti. l. iuſiurādū. Neceſſariū qd̓ neceſſitate a iudice īpoſita defert̉vl̓ ſuſcipit̉. Et non pōt recuſari niſi ex iuſtacā. vt. ff. de iureiur̄. l. mandāte. Et iudicialeqd̓ ī iudicio defert̉ vl̓ refert̉ a ꝑte ꝑti qd̓ nōeſt neceſſariū ſubire. īmo delatū recuſari p̄thodie. licet olim nō potuit recuſari ſꝫ referri. vnde vide glo. j. c. fi. de iureiur̄.Iuriſdictio ē ptās d̓ publico introducta cūneceſſitate iurꝭ dicēdi vl̓ eqͥtatꝭ ſtatuēde ẜmAzo. Et d̓r a noībꝰ ius ⁊ ditio. i. ptās. Hec Siaūt qn̄qꝫ eſt ordinaria. aliqn̄ delegata. Itēalia ē plena .ſ. ſoliꝰ pͥncipis. alia aut ſemiplena alioꝝ vicꝫ a pͥncipe. De hoc vide Speo. ti. et. C. eo. ti. l. iij. Et nota ꝙ qͣttuor datiuriſdictionē ordinariā. Prīo lex īaīata vl̓canon. ⁊ hͦ in dubio. ſecꝰ ſi apparet velle dare delegatā. Scd̓o lex aīata .ſ. papa vl̓ im 3perator. ⁊ non inferior niſi ep̄s ſuo vicario.Tertio ꝯſuetudo. Quarto vniuerſitas approbata. vt mercatoꝝ. cerdonū. ⁊ alioꝝ artificū qui pn̄t de ſuo corꝑe creare ⁊ eligereiudicē ordinariū. Sil̓r vniuerſitas facultatum artiū vl̓ iuriſtarū. de hoc no. circa. c. cūab eccl̓iaꝝ de offi. ordi.Iuridicꝰ eſt qͥ iura dicit ẜm Iſi. li. x. ethi.Iuriſprudētia eſt diuinaꝝ ⁊ humanaꝝ rerūnoticia iuſti atqꝫ iniuſti ſciētia. iuſti .ſ. ad faciēdū. iniuſti ad euitandū. qꝛ nō ſufficit ſcire quid ſit iuſtū aūt iniuſtū. niſi et ip̄aꝝ rerūcōtrariarum vel corporaliū habeat qͥs noticiam ẜm quā ẜm varias cōditiones varia iura ſunt ſtatuenda. inſti. de iuſti. ⁊ iur̄.in prin.