Sexto ponitur ꝓ examinatōe vel deliberatione. Septimo ꝓ auctoritate. lxij. d .ſ.c. ij. Octauo qn̄qꝫ ꝓ pena. l. diſ. c. expurgabat. Nono capitur ꝓ inſtantia vel ordinatione cauſe diſcuciende in iure corāiudice ſic ſumitur in ti. de iudi. ⁊ in. l. ꝓperandum. §. i. C. de iudi. ⁊. ff. e. ti. l. ꝓponebatur. Et in hac ſignificatione diffinitur ſic iudiciuꝫ eſt actus legittimus trium ꝑſonaꝝ ſcꝫ iudicis actoris ⁊ rei ſupereadem queſtione aut ſuꝑ eodem iudicio.ꝯtractus de ver. ſigni. forus in glo. Etdicitur iudicium quaſi iuriſdictio ibidē.Et ẜm goff. deſcribit̉ ſicut arbitriū. Exceptis hijs primo ꝙ iudicium eſt de ciuiliet criminali ſed arbitrium deſciuili tantūSecundo ꝙ iudicium neceſſario arbitriūvero voluntarie ſubitur et prius inquiſitio vocabatur. Unde ẜẜm cardinā. Iudicium eſt in eſtigatio quā ſcd̓m iuris ordinem facit iudex ꝑ varios modos ad veritatem eliciendam et elicitam cuſtodiēdāvt. xxx. q. v. iudicantem oportet. Et ꝙ dr̄actus trium ꝑſonaꝝ intelligitur vere vl̓ficte ſeu rep̄ſentatiue. quia in notorijs fama rep̄ſentat actorem et fingitur accuſator. Item ẜm goff. iudicium finitur quatuor modis Primo temꝑe vt cauſe criminales biennio. C. vt. jͣ. cer. tem. cau. cri.termi. ꝑ totum. Cetere triennio. C. de iudi. l. ꝓperandum. Secundo ſentencia. qꝛiudicium finem accipit ex re iudicata. c.iudicium de re. iudi. Tercio ꝓhibitione.Et quarto ſtatus mutatione. quia iudicium ſoluitur vetante eo qui iudicare iuſſitvel eo qui maius imperium in eadem iuriſdictione habet vel ſi ip̄e iudex eiuſdeꝫimperij eſſe ceperit cuiꝰ eſt qui iudicare.iuſſit. ff. e. ti. l. iudicium vide goff. de off.ordi. §. finitur. ⁊ hic in ſumma de iudi.Item diffinitur. Eſt diſcuſſio cauſe coarm iudice p̄alle. c. forus. Ibi dū diſcutitur iudicium Et nota ꝙ ꝓprie ante litiſꝯte. non ē iudicium quia nulla cauſe diſcuſſio. l. i. C. e. ti. Et hoc reſpectu cauſe.non aūt reſpectu alioꝝ actuū iudicialiuꝫvt ſuūt examinatio ꝑcium et confeſſio ⁊cͣque bene fiunt ante litis conteſta. ymmoquādoqꝫ iudicium capit̉ ꝓ eo quod petetſeu p̄cedit ſententiam. vt in. c. in iudicijsde re. iur̄. li. vi. Et non debet claudicareiudicium. Et qualiter hoc contingat vid̓c. cum inter de excep.¶ Audicium ꝯtradictoriū dr̄ ſi dicereꝫhoc eſſe conſnetudinem et tu aduerſariuſmeus diceres non eſſe conſuetudinē vt inc. abbate. in glo. fi. de ver. ſig. Et iudiciomaioris ſtandum eſt generaliter niſi in caſibus in glo. ſuꝑ verbo plures. c. paſtoraIis de reſcrip.¶ Iudicia capitalia ſunt quibus capudeximitur a ciuitate morte vl̓ exilio. d̓ hijsvide inſti. de pub. iudi. in. §. publicorum¶ Audicia publica ſunt de publicis cauſis. Et dicūtur quaſi popublica quia cuilibet de populo cōmiſſa eſt executio vt ꝯcrimen leſe maieſtatis in quo omnes depopulo poſſunt accuſare. Quandoqꝫ iudicium publicum dicitur eſſe iudiciū qd̓interdicitur a crimīe. de hoc inſti. d̓ publi. iudi. in prin.¶ Iudicia priuata ſunt que ciuiliter tractanturᶠ ſiue intentantur. Item de multiplici indicio ſcꝫ auctoritatis mīſterij approbationis ⁊c. no. archiꝰ. lv. di. ꝑceptet glo. ſuꝑ regula in iudicijs de re: iur̄. li.vi. et tangit aliqualiter archi. ij. q. i. ſicutet ſcd̓m antho. de bu. diuiditur triplicit̓.Primo rōne materie. Secundo rōne forme. Tercio rōne quantitatis vnde rōuematerie duplex eſt iudiciū aut tꝑale autſpūale. vel aut ciuile aut criminale. Unde ſemꝑ dr̄ iudicium criminale qn̄ finistendit ad cōmoduꝫ reipublice vt fiſci. ⁊cͣſiue pena ſit corꝑalis ſiue pecuniaria Sꝫdicit̉ ciuile dum finis tendit ad cōmodūꝑtis. glo. notabilis in. l. p̄tor in prin. ff. d̓ſepul. viola. et fuit opinio inno. in. c. qualiter et quando. ij. de accu. Et doct. in. c.i. de iudi. Secundo rōne forme iterū duplex eſt iudicium ſcꝫ ordinarium et extraordinarium. Tertio rōne quantitatis duplex eſt ſcꝫ vniuerſale et generale que etiam differunt de hoc plene in. c. ij. d̓ libelobla. Item iudicium triplex reꝑitur. primum inter ſanguinem ſecundum inter leprā. terciū inter cām vt. in. c. ꝑ venerabilem qui fi. ſunt legi. Et iudiciū humanūquatuor ꝑuertere ſolent ſcꝫ fauor. odiuꝫp̄miū. timor vt. c. i. de re iudi. li. vi. ⁊ xi.q. iij. c. quatuor.