Druckschrift 
Capnion, seu De verbo mirifico : Mit Beigabe des Conradus Leontorius
Seite
207v
Einzelbild herunterladen
 

DE VERBO MIRIFICOtis ſuis ſpargerēt. De Indorū autē philoſophis quos Brachmanas uocant: nō eſtmulta diſputatiōe opus: quoniā illos ex græcis cœpiſſe primū: cum alia infinita:tū plurima illic ſimulacra nobis argumēto ſunt: quæ & græca ſunt/ & græco ritucolunt̉: ut Mineruæ: ut Apollinis Delij: ut Dionyſij Lemnæ & Amyclæi: & cætera quorū diligēter in uita Tyannæi Apollonij meminit Philoſtratus. Cōcor-dant etiā Indi cū græcis in opinionibꝰ & diſciplinis. Nā larchas Apollonio dice-re ſolebat ſententiā de anima hominis: talē illis eſſe qualē Pythagoras græcis &ipſi ægyptijs tradiderūt: quaſi præceptores ægyptiorū Brachmanes fuerint: tn̄id non tam antiquitatis ordinē ꝗͣ opinionū innouationē indicat: præſertim cumidem larchas auū ſuū uixiſſe narret: quo tempore nullus in India magnus philoſophus/ neqꝫ aliquod illic generoſum ingenium pululauerit. Sed apud Druidasgallorū nō ſunt multa hominū ſæcula quærēda: qui omnes græce philoſophatiſunt/ & propterea poſteriores barbaris fuiſſe noſcunt̉. Nimiū multis ſermonibꝰaures ueſtras doctiſſimi & humaniſſimi uiri ex ſingulari meo loquacitatis uitioauſus ſum obtundere: dum aliquātulū conor affirmare ſeligenda eſſe uetuſtiſſi-ma barbarorū uerba in miraculoſis operibus efficiēdis: nō Phœnicū: nō Græco-rū: non ægyptiorū: nō Indorū: non Dryidum: Adderē neqꝫ Perſarū/ niſi tā cōti-gua eſſet Damaſci & Perſidis uicinia: Sed tantū ludaicæ gentis & illiꝰ antiꝗ He-bri: cuiꝰ ſermo in diſſipatiōe linguarū uſqꝫ ad Moyſen/ & poſt illū ad nos purusatqꝫ ſanctus peruenit/ æque referens primā a mūdi exordio inſtitutionē dicēdi:qua nō ab homīe/ ſed a ſolo deo primogenitos accepiſſe neceſſario arbitramur:præcipue in diuinis nominibus/ quorū poſitio ſupra hominē eſt. De quo audia-mus Socratē ut ueſtris potius autoribꝰ in diſſerendo utar ꝗͣ meis: apud Platonēita loquentē: Per Iouē nos quidē ſi mentē haberemus Hermogenes/ præcipuūrectitudinis modū conſtitueremus nobiſcū fateri: nihil nos de dijs cognoſcere:neqꝫ de ipſis inquā neqꝫ de ipſorum nominibꝰ quibꝰ ipſi ſe uocant. Cōſtat enimillos quidē ueris ſe noninibꝰ nūcupare. Hæc in Platōne. Profecto nō mihi obſcure uideris loqui Sidonius inquit/ & præterqͣ nobis es cōminatꝰ: Baruchia. Vni-uerſa enim pene quadrant ad noſtrā philoſophiā: & qd̓ deus ſe menti humanæiungat/ & in nobis lætetur/ cū in ipſum pro noſtro captu trāſformati fuerimus/& qd̓ per nos quādoqꝫ operat̉ ſicut ſolet artifex per inſtrumēta: quādoqꝫ nulliscauſis intercedentibus quædā ſubito facit. Vtrūqꝫ enim poteſt: & ſi ꝑ nos quicꝗͣagat/ aliquo medio cōcurrēte/ qd̓ ipſum eſſe deceat tā deo qͣ homini cōueniēs.Idqꝫ putas uerba noſtra eſſe: quaſi deo accedāt ꝑ ſpiritū incluſum/ & homini perſenſibilē aerē/ qd̓ mihi duobꝰ uerbis cōplexus deſignaſſe uidet̉ poſt Democri-tū Epicurus ille: nō qd̓ eos deniqꝫ ſequi uelim quibꝰ abrenūciani: ſed quoniā ꝗda teneris annis imbibitū eſt/ ſæpe īuitis nobis memoriæ ſe offert: & nihilominꝰcōſonātia opinionū ueritatis eſt ueſtigiū. Aiunt enim uocē noſtrā eſſe Reumalogon: id eſt flumē rationū. Quādo nāqꝫ ſtillat ratio in linguā/ frangit̉ aer & fituerbū. Sic fons eſt ratio: cuiꝰ riuus erit uerbū: qd̓ in fonte conuenit cū deo: & inriuo ac fluuio cōuenit cū homine. Vtqꝫ nihil eſt in riuo quin prius fuerit in fon-te: ſic iuxta Stagiritā Ariſtotelē: nihil eſt in uoce quod nō prius fuerit in animæcōceptū: quēadmodū litteræ ſunt uocis ſignacula. Super quo ſic Amonius pe-ripateticꝰ ſcripſit (gnoſcite ſi nō ornate & digne ueſtris auribꝰ interpretor) Aitenim: litteræ quidem ſolum enūciāt: res autem ſolum enūciantur. Voces uero& intellectiones tam enunciant qͣ enunciant̉. Voces etenim ſemel enunciant̉:bifariam autem enunciant: ſcilicet primo intellectiones: ſecūdo res. Cōtra uerointellectiones dupliciter enūciant̉: ſemel aūt enūciant. Enūciant̉ & uoce & ſris:ſed ab hac primo: ab his ſecūdo. Iſta uarietas nobis & Ariſtotele & Amonio autore natura uerborū noſtrorū demōſtrat/ quatenꝰ cōmunicāt partim cū ſpiritu: