DE VERBO MIRIFICOinnumerabiles: mortuꝰ eſt. Heraclitus mundū ignibꝰ cōplens: intercute aqͣ ex-tinctus fertur. Democritū occiderūt ex ſe nati pedunculi: pene animaliū minu-tiſſima turba. Haud ſecus & in alijs anima carētibus. Nā hebenus in arborū ge-nere: modo lignū: modo lapis eſt: Et penes librū qui AKorran apud tuos inſcri-ptus eſt: quærit̉ quid primo lignū? Mox ſpiritꝰ: aiunt. Quod uirga Moyſi: iamlignū: iam ſerpens: ego paucis tecū agam: Nec enim tu is es: cui manſa ut nutri-ces uagientibus pueris ſolent in os inſeram. Nihil eſt ſcriptū: pictum: fictum: qd̓te lateat: quare quid hæreā: cum cōſydero noſtra nobis ingenia ad naturā cer-tiſſime ſcrutandā: uires nō ſuppetere: quin ſemꝑ eiuſmodi noſtræ cogitationiſcrupulus inijcitur. Neqꝫ ſpina talo infixa: radicitus euellitur. An noſipſos iacta-bimus de omni ſpecie rem quālibet informante ſine falſo iudicaturos: qui necdum animā noſtram qua uiuimus: ſpiramus: ſentimus: intelligimus: & quid &quomodo ſit perfecte cognoſcimus? De qua re nō erit pluribus tecū opus: Tuipſe noſti quot de eadē uarietates extent: quot laberynthi circāferant̉. Epicurꝰenim quem uiſus es imitari: mixtam ex igni & aere ſpeciē: dicit eſſe animā. Indecalor motus & uenti cæca poteſtas. Occipit inde aer: inde omnia mobilitantur.Xenophanes ex terra & aqua. Parmenides ext̓ra & igne. Empædocles & Cri-tias ſanguinē. Anaximenes aerē. Hipparchus ignē. Critolaus peripateticus: exquinta eſſentia conſtare. Democritꝰ ſpiritum mobilē atomis inſertum. Zenon:cōcretū corpori ſpiritū. Heraclitꝰ phyſicꝰ: ſcintillā ſtellaris ſubſtātiæ. Heraclitꝰponticus: lucem. Hippocrates flatum tenuem per corpus om̄e diffuſum. Poſſidonius: Idæam. Pythagoras & Philolaus: harmoniā. Xenocrates: numerum ſemouentē. Plato: eſſentiā ſui motricē. Ariſtoteles: Entelechiā: nouū nomen glo-rioſus inuenit: hoc eſt formæ perfectionē quaſi finem artificis: cuius ſermonesde anima tanꝗͣ mortales refelli debere: maximæ uir integritatis & ampliſſimainter galilæos dignitate clarus: Gregorius ille Naziangenus: in libro cōtra Eunomianos autor eſt. Ergo qui noſipſos ignoramus: quomodo reliquorū ſcientiamadipiſci ſperamus? Quanta multitudo præſtantiū ſcriptorum fuit: & tamē uſoad Hieronymi Auguſtiniqꝫ tempora: nihil de anima certi quo pedem figere ſi-cuiſſet relictū erat: quod (ut es mecū omnis ſectæ curioſus explorator) ex lr̄isinuicem miſſis: noſſe forſitan potuiſti. Nam de te Capnion: nihil eſt quod dubitem qui Nazareni dogma ſectaris: cuius hi ambo quaſi duo mundi lumina: ſtu-dioſiſſimi precones extitere. Habetis de rebus corporeis: ſiue corpori cohærētibus: quæ aliquo poſſint mō ſub ſenſus cadere: ſententiā meā: qd̓ & ꝓpter celeritatem momenti quo perſtant: quas uelox naturæ torrens confeſtim rapit &alterat: & propter imperitiam principiorum: & abſtruſas cauſarum latebrasoculoſqꝫ ueſpertilionū: & difficillimam inuentionem proximarū conditionumquas paſſiones nomināt: humana de ijs ſcientia tam repente acquiri: & firmiterſedere ac fideliter ꝑmanere nequeat. Ante enim (ut eſt Heracliti ſentētia) resmutat̉: ꝗͣ illi ſuas circūſtantias cogitatione adieceris. Cerno empædoclē ī ætnæflammā impetū facere: & puto me ſcire qd̓ Empædocles ætnam inſultat: dumhæc uox inter dentes ſtringit̉: Empædocles nullus eſt: & tanꝗͣ de eo qd̓ nō eſt:narrabitur fabula: dicentiqꝫ plus credit̉: qͣ audienti demonſtrat̉. Etiā ſi uno mo-mento pronūciare uelis qd̓ ſciri cupis: ut Lycophron Periandri & Meliſſæ filiꝰqui ne longo tractu hominē eſſe albū diceret: abſtulit ſubſtantiæ uerbū: & albūhominē momētanea ꝓlatiōe appellauit. Profecto ne ſic mundi fluxū & naturærapidū torrentē euitaſti. In omni enim puncto temporis: præſens abijcimus: &ſicuti ſphæra uolucris nunꝗͣ uno ſtatu manēt quæcūqꝫ ſunt ingenti hoc cōcluſamūdo: cuius ornatus: a quo græce nomē uſurpat: ſola quidē uarietas eſt. Semꝑigit̉ in motūu cū ſit: ſemꝑ aliter res habet: & ꝓprietas altera alterā pellit. Ita neqꝫ
Druckschrift
Capnion, seu De verbo mirifico : Mit Beigabe des Conradus Leontorius
Entstehung
Seite
193v
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten