.XI.¶LiberCarolustiones ꝯuenirēt: amicitiāqꝫ publice ac priuatī peterēt. Nōnulli auctores tradunt⁊ p̄ſertim Iacobus de Uaragine theologus Genuēſiuꝫ archiep̄s in ſua chronicarē memoratū dignam: Carolū in lōgobardorū bello apud Genuā cōuentum ha-buiſſe: ibidēqꝫ ad p̄ces Cōſtātini imꝑatoris conſtātinopolitani claſſicos exercitꝰcōtra Aphros ⁊ ſarracenos cōparaſſe: ꝗbus fretus auxilijs in barbaros hieroſo-lymam occupātes exercitū duxiſſe. profligatiſqꝫ inde Barbaris: ac ex oī prouinciapulſis: chr̄ianos ī hieroſolymā reſtituit. ⁊ firmis munitā preſidijs relinquēs Bizātium ad Cōſtantinū imperatorē profectus magno ⁊ incredibili honore ſuſceptꝰ ē.Ibiqꝫ cū oblatos theſauros repudiaſſet multis ſāctoꝝ reliquijs donatꝰ ē. ac pau-jopoſt in galliam rediens corone domini noſtri Ieſu Chriſti partē: partēqꝫ domi-nice crucis: ⁊ clauū vnū ſudariū. necnō ⁊ beatiſſime v̓ginis. M. camiſiā ſecum de-tulit: ⁊ in baſilica Aquiſgrani trāſmiſit. Carolus aūt ob beneficium a genuenſibꝰacceptū: cū eoꝝ ciuitas parum hūane a longobardis gubernata fuiſſet: eā cum ſumma iuſticia ⁊ hūanitate gubernauit. Quibus ⁊ ducem ꝓ adminiſtranda ciuitateprimū p̄fecit. Conceſſit ⁊ venetis ꝓprijs vti legibus. Ceterum enarratis Carolimagni geſtis. Nūc eius habitū: naturam: moreſqꝫ breuibus verbis recenſere ſtidebimus. Fuit Earolus hic ſtatura procera: lato pectore: latis humeris: magnisoculis: naſo paulo eminentiore. Forma deniqꝫ ⁊ corporis pulchritudine adeo exi-mia vt decorē ſimul cū regia quadam maieſtate cōiunctum pre ſe ferre videretur.Habebat in voce ſplendorē ⁊ in inceſſu: totoqꝫ corporis motu ſummam dignitatēPromiſſā gerebat barbam. valitudine fuit ꝓſpera. ⁊ venationibus francoruꝫ moreperſepe ſtudebat. Fuit p̄terea amicoꝝ ſtudioſiſſimus: pietate in parentes: amore īfilios: hūanitate in oēs alios ſuperabat. Mater ei Berta cōſtātinopolitani impe-ratoris filia fuit: quā ſemper ſūmo honore ac reuerētia habuit. Sororemqꝫ vnicaerat incredibili amore dilexit. Deniqꝫ oēm familiam ſuā tanta complexus eſt cha-ritate. vt quecunqꝫ accideret ſecum habere vellet. Fuit in remunerando largus: inpuniendo mitis ⁊ clemens. in iudicādo equus: in gubernādo moderatus erga hoſpites peregrinos: ⁊ omnes eos ꝗ paupertate nimia laborabant ſūma liberalitateprofuſus. Cenobia (vt Alquinus ait) ad numerū litteraꝝ alphabeti fūdauit. extruxitqꝫ ac copioſe predijs dotauit. Adeo ēt cū per ociuꝫ ei liceret: ſtudio delectabat̉litteraꝝ. Fuerat enī non modo latinis: ſed grecis quoqꝫ litteris ſufficiēter īſtructꝰFilios quoqꝫ ſuos doctiſſimis hoībus erudiēdos tradidit: ⁊ filias: ne ocio torpe-rent lanificio aſſueſcere iuſſit. Pontē opus egregiū quingentoꝝ paſſuum latitudīsapud Magūciam extruxit. Regias inſuꝑ edes varijs in locis ⁊ tēpora plurima e-dificauit. Et inter cetera Aquiſgrani vbi regni ſedes erat: tēpluꝫ maximis ſumptibus beate. M. dicatū condidit. Rebus auteꝫ ita compoſitis dum Aquiſgrani eētvalitudīs cā ꝓpter aquas calidas que ibi ſcaturiunt: febre ac leterum dolore correptus morit̉ etatis ſue anno ſecūdo ⁊ ſeptageſimoꝗnto kalen. Febru. Salutis veroāno. 815º. Eius corpꝰ nō generis honore adhīto in tēplo beate v̓ginis qd̓ ipſe extru-xerat ſepelit̉ hoc epygrāmate notato. Magni Caroli chr̄ianiſſimi: romanorūqꝫimperatoris corpus hoc ſepulchro condituꝫ iacet. Fuit autem Carolus ipſe: ſi eires tum domi: tum foris geſtas inſpicis tāte amplitudīs ⁊ integritatis imperator:vt poſtea neminem parem nedum ſuperiorem habuerit.Pipinꝰ Caroli filiꝰ natu maio eo ip̄o āno quo ⁊ pr̄ Auguſtꝰ appellat̉ ⁊ ip̄e a Leōe pōtifice ſolēni decreto italie d̓claratꝰ regnauit ānis. 13. vir clariſſimi nec pr̄i ī nullo diſſimilis: quē pr̄ āte ſuſceptā imꝑij dignitatē ī vngaros miſit: quos cito grauibꝰ p̄liſsſuꝑatos ad deditionē ꝯpulit. Quo bello ꝯfecto a pr̄e in beneuētanos mittit̉: q Grimoaldo duce finitīos pōtificis vexabāt: eoſqꝫ ita ꝑdomuit: vt egre ſe mēibꝰ tuerēt̉veꝝ cū ꝑ aliquot mēſes fruſtra eos oppugnaſſet. Theate ſe ꝯtulit: ⁊ oppiduꝫ vi cepit: diripuitqꝫ atqꝫ īcēdit. Inde in Orthonā ⁊ Luceriā mouēs. tādē tīore ꝑculſasī deditionē accepit: ⁊ Grimoaldū ducē ibidē cepit: quo capto nō ita multo pꝰ aī dolore perijt. Hūc ēt pr̄ Carolus in venetos ſibi īfideles falſo accuſatos miſit: qͥ Eracliam ⁊ Equiliū inuaſit. Unde multe eaꝝ familie nobilium venetias migrarunt: ꝙPipinus poſt multa bella egregie confecta Mediolani vitam finiuit.
AnnoChriſti Mūd