AnnoIXI.Pidi Ebriti ¶ LiberCarolusRo. auxilio eēt. Quibus v̓bis ꝑmotus Carolus in Italiā maturādū ſibi exiſtimauit. ⁊ alpibus ſuꝑatis in agꝝ thaurinēſē: ⁊ poſtea vercellenſē: vbi Beſideriꝰ caſtrapoſuerat deſcēdit. Factaqꝫ vtrinqꝫ pugnādi potāte lōgobardi (magna ſuoꝝ parieamiſſa) in fugā vertunt̉. Feſyderius v̓o Papiā cū paucis trepiduſ ſe recepit. Sednō multo poſt cū Carolus ꝑ Bernardū patruelē ſuū ſex mēſibus vrbē obſediſſettandē deditione facta Beſyderiū cepit: ipſūqꝫ cū vxore ac filijs ſecū in galliam duxit: vt hētur in canōe. 23. q. 8. c. Hortatu ⁊ precibus Adriāi. Statīqꝫ omnes italievrbes que ad Deſyderiū defecerāt recuperatas pōtifici reſtituit. Ob cuius rei gloriā Carolus ab pontifice magnifice p̄ſentibus ep̄is multis laudatus eſt preconijs⁊ āpliſſimis inſignitus priuilegijs ac titulis in galliā ꝑrexit. Carolomani fr̄is vxorem ⁊ liberos ſecū ducēs: quos quidē ſemꝑ precipuo in honore hūit. Reuerſuſ exItalia Carolus nulla interpoſita mora in Saxones idolatras: qui ob eius in Italiam diſceſſū rebellauerāt. bellū mouet: eoſqꝫ cū quibus ad. zo. ānos bella geſſeratꝭvincit. ⁊ Ehriſti fidē oīo ſuſcipere coegit. Ueꝝ Saxonico durāte bello: multas interim ſuſcepit expeditiones: quas ita ītegre admīſtrauit: vt per vniuerſū orbem fama manaret: ipſū nō ſine diuina ope bella gerere. Erat aūt Carolo in bellis gerendis hic primuꝫ prepoſitus finis: vt chr̄iane fidei legē: quātum in ſe eēt extolleret: ⁊eius oēs aduerſarios euerteret. Cōuerſus v̓o in hiſpāoſa fide noſtra alienos pampalunā ⁊ Auguſtā nobiliſſimas ciuitates vi cepit. captaſqꝫ militibus diripiēdaſ cōceſſit: nullo pacto ip̄iſ pacē daturuſ. niſi chr̄i fidē ītegre r̄ciperēt. In galliā tū quoqꝫrediēs rebus bene ex ſētentia geſtis: dū pyrineos trāſijt in guaſconū inſidias incidit. Quo in p̄lio licet acriter tutatꝰ ſit. Anſelmū tamē ⁊ Egybardū: atqꝫ Nolandūſuū ex ſorore nepotē ſūmos in bello duces amiſit. Guaſcones deīde a Carolo tan-dem ſuꝑati defectiōis ac perfidie meritas dedere penas. Britones quoqꝫ qui eimādata neglexerāt paulo poſt ſuperati ſūt. Beneuētanis p̄terea qui pōtifici Ro.bellū inferre ſtatuerāt. His auditis tantū timorē incuſſit: vt iureiurādo adacti pol-licerent̉ ſe in poſteꝝ perpetuo ſub eccl̓ie ditiōe permāſuros. Vū aūt hec in Italiagerunt̉ Zaxillo Bauarie dux. ⁊ Seſyderiſ (vt dixius) gener ſtimulis vxoris cōcitatus hunis ſibi cōfinibus ſollicitatis bellū in Carolū mouel: quod quideꝫ Carolus celeritate ſua prius pene cōfecit ꝙͣ incohatū fuerit. Huic ēt pacē nō negauit obſidibus āte receptis: cū idē tēpus ꝗdā Abdoriti: valataboꝝ: aliarūqꝫ barbarorumgentiū variis excurſionibꝰ: īcēdiis cedibuſqꝫ vexarent̉: opē a Carolo ꝓ ſocietatisiure petiere. Hos quidem vnico nuncio ſua auctoritate in officio continuit. Quibus geſtis cū in magna gloria magniſqꝫ opibus eēt francoꝝ regnū. Carolus ſtatu-it aduerſus vngaros: ꝗ hoſtibus ſuis auxilia ſubmīſtrauerāt bellū ſuſcipere. Hoscū multis viciſſet prelijs. tandē octauo āno poſtꝙͣ bellum inceperant penitus ſuperauit. Nec cōſtat vllū vnꝙͣ bellū a Carolo geſtū in quo maior hoſtiū fuerit cedesedita: maiorqꝫ illo illata cladeſ. In eo nēpe (vt oēſ auctoreſ cōueniūt: ingentē vngarorum multitudinē: ⁊ pene nobiliſſimū quēqꝫ eo bello abſūptum: maximaꝫ quoqꝫvim auri atqꝫ argēti: ml̓tāqꝫ p̄cioſā ſuppellectilē quā huni varijs ex gētibꝰ direptāin ſuuꝫ regnū congeſſerāt a francis in galliam tranſlatam fuiſſe conſtat. Nec mul-to poſt rebellātibus vndiqꝫ multis rurſus Pipinū filium in vngaros miſit: quosgrauibꝰ p̄lijſ ſuꝑatoſ ad deditionē ꝯpulit. Adelphōſuſ āt eo tp̄e auſterie ⁊ gallatierex acceptis a carolo auxiliaribꝰ copijs ſuꝑatiſqꝫ ſarracēis Ulix bonā ciuitateꝫ vicepit. Qui v̓o ī p̄ſidio Barchinone erāt audita adelphōſi victoria carolo ſe ꝯfeſtīdedūt. Superāt̉ ⁊ bauari ꝗ foroiuliāos uexabāt ab henrico caroli p̄fecto. Sꝫ ⁊ cūromāi aduerſus Leonē poti. ꝯiuraſſēt. ⁊ vrbe eū pepuliſſēt. Carolꝰ eo audito cōfeſtim cū exercitu ī ituliā vēit: ⁊ oī tumultū ſedato pōtifice cū īgēti gl̓ia in ſedē reſtitrit: a qͦ ꝓ ſuis bn̄meritis Auguſtuſ ⁊ īperator appellatus: diadēate īꝑiali dōatuſ ēAccepta v̓o īperij ptāte in galliā ꝓficiſcēs incredibili hōre exceptus ē. Ferūt hecbella ſex ⁊ qͣdraginta annis quibus regnauit incredibili felicitate tum magnitudine quadam aī: tum etiam ingenij atqꝫ conſilij Carolum nō ſolū geſſiſſe: ſed ēt cōfeciſſe Quibus regnū ſatis amplū a patre acceptū lōge maius poſteris ſuis reliꝗſſeUnde eā ſibi famaꝫ per vniuerſum mundū comparauerat: vt vndiqꝫ ad eum lega