An no.49.VI. Pūdi An̄ chr̄i ad.LiberAlexanderambitus eſt cētum ⁊ viginti ſtadiorum. In hac vrbe multa ſanctorum corpora abAiſtulpho rege a Roma delata: quibus ⁊ ſacella edificauerat ⁊ monaſteria virgi-num: vbi ⁊ filias dedicauit ſumma deuotione venerant: ſed precipuo honore ſanctiſſimi doctoris Auguſtini reliquie (a Luithprādo e Sardinia allate) cultū ⁊ religione venerantur. Nam ⁊ ſepulchrum ex candidiſſimo marmore eiſdē ſanctiſſi-mis reliquijs ab ordine noſtro mira celeritate ſtructum eſt: ꝙ etiam aſpectu quen-dam pulcherrimum prebet. Genuit autem multos preclaroſ viros: ſed qui ſanctitate ⁊ diſciplinis precipue excelluerūt. Syrus eius vrbis epiſcopus doctrina ⁊ ſanctiate laudatiſſimus. Enodius poeta eloquentiſſimus. Danyanus etiam ipſius vibis epiſcopus: cuius littere in ſexta Synodo plurimum valuere. Habuit ⁊ Ioan-nem. xix. pontificem Romanum. Habuit ⁊ etate quaſi noſtra Antonium Guaynerum medicum ſua etate celeberrimum: qui in curis medicinalibus multa compo-ſuit. Et Catōnem ſaccum: ⁊ Silanuꝫ nigrum ciuili deditos: viri ⁊ bonarum artiuꝫſtudijs ornatos. Hinc etiaꝫ Ioannes Rochus noſtri ordinis inſtaurator ⁊ doctoremerſit. vir acris ingenij ⁊ declamator ſua etate precipuus. Cum autem huius vrbis epiſcopatus magna ⁊ diuturna inter epiſcopum Papienſem: ⁊ archiepiſcopūmediolanenſem fuiſſet contentio tempore Conſtantini pontificis romani declaratum fuit: vt tantummodo romane ſedi: ⁊ non archiepiſcopo obtemperaret: eiqꝫ pa-lio ⁊ cruce vti liceret. Quo poſtmodum Alexander tertius tempore Federici barberoſſe priuauit.Comum vrbem vetuſtam (a qua comenſes populi) a gallis ſenonēſibus in margineLarij laci conditā Iuſtinus affirmat. Plinius aūt eiuſdē vrbis ciuis dicit Comū⁊ Bergomum orobiorum ſtirpis fuiſſe: quam gentem (a Catōne ignoratam) Cornelius Alexander dixit fuiſſe montanam. Hec vrbs quam nunc habemus inſtarcancri edificata eſt. Urbis corpus in ſimilitudinem corporis cancri eſt: ⁊ hoc mu-ris circuncigitur. Cauda vero cancri ſuburbium porte turris dicitur. Duo autemalia ſuburbia: videlicet de vico ⁊ de curignolia brachia cancri referuntur. Hanchuiuſmodi forme Heliprandus vicecomes tempore Conradi primi imperatoris:cum antiquam penitus euertiſſet: edificauit. Eam antiquiſſimam conditam Rhe-cij incumbentes poſtmodum (vt Strabo inquit) vaſtauerunt. Sed Pompeius magni Pompei pater ibidem colonos reſtituit. Et deinde. C. Scipio tria milia ſu-per adiecit: e quibus nonnulli fuere greci: qui līcet ibi domicilium non habuerint:oppido tamen nomen reliquerunt: Nouum Comum appellantes: quam poſteaGothi vaſtauerunt. Deinde Heliprandus vicecomes: ſiue Anſelmus archiepiſcopus de puſterla familia nobili anno domini. i127. adeo funditus euertit: vt vix hacetate priſtine vrbis veſtigium ſeruet. Huic vrbi diuus Ambroſius epiſcopum de-dit: eumqꝫ ſpiritualium ac temporalium epiſcopum ac comitem inſtituit. Que plane ciuitas tametſi propter agri malignitatem parum ſuſcipiat alimentorum: viroꝝtamen ſolertia: qui mercaturam exercent: domorum pulchritudine: monaſteriorūtam mulierū ꝙͣ virorum multitudine: necnon ⁊ tēploꝝ pulchritudine: artificumqꝫabūdātia inter inſignes vrbes merito ꝯnumerari pōt. Eius ager magnus: ſꝫ vbiqꝫmōtuoſus: ⁊ vallibus plenus ē. Uerū vinetis ⁊ oliuetis natura cultus: lebetum addecoquendos cibos pulcherrimas habet fodinas: ꝗ nec alibi effodiunt̉. Longo-bardorum preterea tradūt hiſtorie in lacu lario inſulam eē: in qua Comacina ciui-tas erat: ⁊ ab ip̄a inſula appellata: vbi Aſprandus longobardoꝝ rex ſpeciale preſidium habuit: ⁊ multas ibīdē diuitias ꝯſeruauit: ad qua etiaꝫ Cōdipertus ipſius getis rex ꝯfugit: que vrbs anno ſalutis noſtre. 700º. vaſtata fuit: poſtea aliquātiſperinſtaurata a cōmenſibus demum anno. Mclviiij. penitus euerſa: ⁊ nunꝙͣ inſtaurata. Ea inſula a Como. 18. milibus paſſuum diſtare dicitur: de qua Caſſiodorus īepiſtolis meminit. In hac vrbe nobilis ciuis Iulia virgo ꝓ Chriſti nomīe poſt varia tormēta ⁊ prelia: ꝗbus cū diabolo ꝯflixerat capitis obtrūcatione martyriū ſumpſit. Hinc excellētes viri fuere. Abundius ip̄iꝰ vrbis epiſcopꝰ doctrina ⁊ ſanctitateclariſſimus. Plinius ſecūdus hiſtoricꝰ: q naͣles ſcripſit hiſtorias Ceciliꝰ poeta ſicut