ſententie his uerbis non fuit uſus:talem partem cōdemno: uel talemabſoluo: ſed pronūciauit ita: ſtatuo⁊ precipio: ⁊ infra. Attendentes igitur ꝙ hoc uerbum ſtatuo rem perfectam ſignificat: ⁊ cum effectu nonuerbotenus accipitur. Item ſecundum grego. quod precipitur imperatur: ⁊ quod imperatur neceſſe eſtfieri. ⁊ aliquando ſi non fiat: penamhabet. Conſiderātes nihilominus:ꝙ non debet aliquis cōſiderare uerba: ſed uoluntatem: cum non intentio uerbis: ſed uerba intentioni debeant deſeruire: interpretamur procuratoribus utriuſqꝫ partis preſentibus ⁊ diffinimus: ꝙ prefati archiepiſcopi uerba tali forma prolataperpetuo ualiture ſententie obtineant firmitatem.Nnocentius. iij. patriarche grandenſi.Lim tibi ſcripſiſſe recolimusut ſi canonici paduani magiſtro. g. canonico paduano prebendam que tantum reſidentibus decommuni confertur: ſicut uni ex aliis de communibus prouentibus ⁊manualia beneficia non conferrenttu eos ad id ap. geꝰ: compellere procurares. Quia uero quidam mandatum noſtrum interpretari aliterqͣꝫ deceat moliuntur: cum beneficiaprincipum ſint interpretāda lārgiſſime: noſtrum aperiendum duximus intellectum: uidelicet ꝙ prebēdam que tantum reſidentibus in uictu ⁊ ueſtitu de communi conferturipſi magiſtro. g. plene ſicut uni exalijs reſidentibus iniunximus con-

ferendam. ¶ Dem colubren̄. ⁊alijs epiſcopis in regno portugallieconſtitutis.contingat diuerſa loca interVUm in partibus ueſtris ſepedicto ſupponi: quādo generale uelparticulare dici debeat interdictuꝫ:apud uos accepimuſ in dubium reuocari: cum illi qui ab eccleſia ro.decorari priuilegio meruerūt: uidelicet ut cum generale interdictumterre fuerit: liceat eis ianuis clauſisnon pulſatis campanis excluſis excōmunicatiſ ⁊ interdictis ſuppreſſauoce diuina officia celebrare: interdicto particulari ſe aſſerant non artari: dicentes interdictum generaleduntaxat cum regnum uel ſaltemprouincia tota ſubijcitur interdicto⁊ infra. Cum autem in priuilegijsde regno uel prouincia nil expreſſedicatur: noͣmine terre non ſolum regnum uel prouintiam intelligi uolumus: uerum etiam uillam ⁊ caſtrum: ut ⁊ in his locum habeat qd̓de generali dicitur interdicto.¶ Dem altiſiod. epiſcopo.ap. ſit indultum: ꝙ ordinaUm tibi de benignitate ſe.tio rerum clericoꝝ ab inteſtato decedentium in tua diſpoſitione ꝑmaneat: nos conſulere uoluiſti: an appēllatio uocabuli clericorum tamad canonicos qͣꝫ ad nō canonicosextendatur: ⁊ infra. Conſul. t. t. r. ꝙappellatio clericorum non ſolumalios ſed ętiam canonicos comprehendit. ¶ Dem prepoſito ⁊ capitulo placentino.

vel equipollentibus quia illud ſufficeret. ff. de arbi. quid tamen. §. i.ſupra de appel. ad audientiam. ala. vnde uidebatur non ualere ſententia: quia non continebat abſolutionem vel condemnationem. ij.q. vi. §. diffinitiua. C. de ſenten. ⁊ interlo. om. iudi. preſes. Item nota:ꝙ pars ſi preſens eſt: condemnanda eſt. quis debeat cōdemnari dominus an procurator. de hoc plene dictum eſt. sͣ. de elec.querelam.a ¶ Rem perfectaꝫ.ſic. ff. quod quiſqꝫiuris. l. i. §. ulti. depe. diſtī. i. §. hec autem uerba. ff. d̓ vſuris. uideamus. §. infamia. C. de ſenten.paſ. l. ulti. ⁊. ii. q. iij.§. notandum. in fi.b ¶ Quod precipitur. xiiij. q. i. quodprecipitur.c ¶ Verba intentioni. ſic ſupra eo. intelligentia. ⁊. c. propterea. vbi de hoc. ⁊. i.q. i. marchion.d ¶ Interpretamurque interpretationeralis eſt: ⁊ ius facit: ⁊ ab omnibiobſeruanda eſt: ſupra titu. proximointer alia. ⁊. C. de legi. l. i. ⁊ interpretaridebuit potius: utres ualeret qͣꝫ periret: exquo in dubium reuocabatur. ff.de rebus dubijs.quotiens. ij. ff. deverbo. obli. quotiens. ⁊. jͣ. eo. abbate.Lim. canonco paduano. abſenti: al̓s nōeſſet opus interpretatione. nec haberent cauſam ſubtrahendi beneficium ſuum: vel male interpretandi mandatum pape. forte erat in ſeruitio epiſcopi: ⁊ ſicſeruire intelligebatur eccleſie. vnde debebat beneficium ſuum percipere integre preter uictualia. ſupra de cleri. non reſi. decetero. ⁊. c. adaudientiam. vel forte in ſeruitio domini pape ī curia ſtabat: qui plusqͣꝫ preſentes ſeruire intelligūtur. ideo uoluit papa ꝙ omnia haberetſicut preſentes. ſupra de cleri. non reſi. cum dilectus. vel nō refert vbieſſet: quia papa ſic uoluit: ergo ſic ſeruādum eſt: licet durum. xix. di.f ¶ Manualia. forte que dantur ſingulis diebus illis tantum qui inin memoria. ber.terſunt diuinis: ſicut fit in pluribus locis.g ¶ Aliter qͣꝫ deceat. Nota ꝙ qui reſcriptum principis malitioſe uelaſtute interpretatur infamis eſt. C. de legi. l. ij. ſolus princeps ipſumdebet interpretari. ſupra ti. proxi. inter alia: vbi de hoc. ⁊. ff. de preto.ſtipu. in pretorijs. tamen legatus quandoqꝫ ipſum interpretatur. sͣ.de poſtul̓. c. i. uerſus fi. ⁊ conſuetudo legem interpretatur. sͣ. de conſue. cum dilectus. io.p ¶ Largiſſime. ff. de conſti. prin. l. ult. ⁊. ii. q. iij. §. preuaricator. in fi.⁊ xvi. q. i. frater noſter. ⁊ sͣ. de uſu pal. c. i. ſi. sͣ. de dona. cum dilectusArgumentum contra. C. de inoffi. teſta. ſiquando. C. d̓ preci. impe.offe. quotiens. ff. ne quid in loco publico. l. ij. §. merito. ⁊. xxxv. q. iij.quod ſcripſi. sͣ. de conſang. quod dilectio. ⁊ ſupra de preben. c. vlti.

Sed nunquid in reſcriptis facienda eſt larga interpretatio: cum ſecunduꝫ intellectum illius qui conceſſit ſint intelligenda? argumen. ꝙ ſic. ff. de verbo.obli. inter ſtipulantem. Dicas ꝙ non: quia lites potius reſtringende ſunt qͣꝫampliande. ſupra de reſcrip. nonnulli. ⁊. c. ulti. argumen. immo nec illud qd̓indulget beneficium eſt ita interpretandum: ut multum ledat alium. ſupra depreben. relatum. ⁊. lxxxv.diſ archidia. florentinum.i9annęs.Um in partibus. ia¶ Inuis. ſimi. ſupra ti.proxi. permittimuſ. ⁊ ſuprade priuil̓. quia nonnullis.k ¶ In priuilegijs. quibuspermittitur ut poſſint celebrare diuina ſuppreſſa uoce ianuis clauſis ⁊cͣ.l ¶ Nil expreſſe dicatur.ergo nec aliquis debet interdictum ad regnum velprouinciam reſtringere: qꝛſi papa de hoc cogitaſſet:illud in priuilegijs expreſſiſſet. ſupra de deci. ad audientiam. ⁊ ſupra de tranſlatꝭ. inter.m ¶ Nomine terre. videqualiter uerbum ſimpliciter poſitum intelligitur generaliter de quacunqꝫ terra parua uel magna. ſimi.xix. diſtin. ſi romanorum. ⁊ſupra de priuileg. quia circa. ⁊ ſic generale dicitur interdictum exquo tota terraſubijcitur interdicto: ſiue ſitciuitas prouincia vel uilla:quia generale dicitur quantum ad locum illum: cumnullus excipiatur.n¶ In his locum habeat.Nota hic appellationemnominis ampliari per interpretationem. ſimi. xxviij.q. i. idolatria. ⁊ eſt argumē.odium ampliari: ⁊ fauoreꝫreſtringi. ff. de his qui no. infa. l. ij. §. exercitus. Arg. contra. ff. de li. ⁊ poſtu.quidam. ſed in ueritate nulla eſt ampliatio: vt dixi in ꝓxi. no.Um tibi. ordinatio rerum. non intelligas de rebus clericorum patrimonialibus vel quas intuitu perſone acquiſiuerint. in illis enim proximiores ſuccedunt clericis inteſtatis. ſi nō habent conſanguineos: eccleſia ſuccedit eis. xii. q. ult. c. vlt. in quo caſu poteſt intelligi quod hic dicitur d̓ rebuseccleſlarum: de quibus aliqua in uita ſua in egritudine poterant elargiri. sͣ.de teſta. ad hec. ⁊. c. relatum. ⁊ ſecundum ꝙ ipſi poterant: conceſſum fuit huicepiſcopo per hanc indulgentiam: alias iniqua fuiſſet hec indulgentia: quein totum tolleret ius alterius. C. de pre. impera. offeren. quotiens. argumen.ſupra de offi. ordi. licet. cum ſuis concordantijs. vel poteſt intelligi ubi clericus bona propria in pias cauſas erogari precepit: non deſignando perſonam per quam hoc fieret. vel ſi deſignauit perſonam: negligens erat in hiscaſibus pertinet hoc ad epiſcopum dioceſanum. C. de epiſ. ⁊ cleri. nulli. ⁊ inauten. de eccle. ti. §. ſi quis autem pro redemptione. col̓. ix. ⁊ sͣ. de teſta. tua. ⁊c. ioannes. prior expoſitio melior eſt: cum littera dicat ab inteſtato decedentium: quia non dicitur decedere inteſtatus: qui alij commiſit diſpoſitionem rerum ſuarum. sͣ. de teſta. cum tibi.p ¶ Appellatio clericorum. largiſſime ſumitur hoc uocabulum clericorum ꝓomnibus clericis ſubditis ipſi epiſcopo: ut comprehendat canonicos ⁊ omnes alios: quia exquo ſimpliciter ⁊ indiffinite conceſſa fuit ei ordinatio clericorum decedentium ab inteſtato: de omnibus intelligendum fuit. ſi. ſupra

L 5