nos duxiſti litteras conſulendos.Nos igitur conſul. t. reſpondentesdiſtinguimus: licet quidā p̄de̓ceſſornoſter ſenſiſſe aliter videatur: aut exduobus infidelibus alter ad fidemcatholicam conuertat̉: vel ex duobus fidelibus alter labat̉ in hereſiꝫvel decidat in gentilitatis errorem.Si .n. alter infidelium cōiugum adfidem catholicā conuertatur: alterovel nullo modo vl̓ nō ſine blaſphemia diuini noīs vel ut eum pertrahat ad mortale peccatum ei cohabitare volente qui relinquit̉ ad ſecūda ſi voluerit vota tranſibit. ⁊ ī hoccaſu intelligimus qd̓ ait apoſtolusſi īfidelis diſcedit diſcedat. frater .n.vel ſoror non eſt ſeruituti ſubiectusin huiuſmodi: ⁊ canonē etiā in quodicitur: contumelia creatoris ſoluiius matrimonij circa eum qui relinquit̉. Si vero alter fideliū ꝯiugū vl̓labat̉ in hereſim vel tranſeat ad gētilitatis errorem: non credimus: ꝙin hoc caſu is qui relinquit̉ viuentealtero poſſit ad ſecundas nuptiasconuolare: licet in hoc caſu maiorappareat contumelia creatoriſ. naꝫ⁊ ſi matrimoniū veꝝ inter infidelesexiſtat non tamen eſt rātū. inter fideles autē veꝝ ⁊ ratū exiſtit: ꝗa ſacramentū fidei qd̓ ſemel eſt admiſſuꝫ:nunqͣꝫ amittit̉: ſed ratum efficit coniugij ſacramentū: ut ipſum in ꝯiugibus illo durante ꝑduret. nec obſtatqd̓ a quibuſdā forſan obijcit̉ ꝙ fidelis relictus non debeat iur̄ ſuo ſineculpa pͥuari: cum in multis cāſibushoc contingat: ut ſi alter ꝯiugū incidatur ꝑ hanc reſponſionē quorūdāmalicie obuiat̉: qui in odiū cōiugūvel quādo ſibi inuicē diſplicerent: ſieas poſſent in tali caſu dimittere: ſimu̓larent hereſim: ut ab ipſa nubentibus ꝯiugibus reſilirent. Per hācipſaꝫ rn̄ſionē illa ſoluit̉ queſtio: quaquerit̉ vtꝝ ad eū ꝗ ab hereſi vel īfidelitate reuertit̉: is qui permanſit infide redire cogatur.¶ Dem tiberiadenſi ep̄o.Audemus in dn̄o: ⁊. jͣ. Vtruꝫpagani vxores accipientes inſēcūdo vel tertō vel vlteriore graduſibi coniunctas ſic coniuncti debeant poſt conuerſionem ua inſimnu

remanere ul̓ abinuicē ſeparari: edoceri per ſcriptum apoſtolicū poſtulaſti. Super quo taliter rn̄demus:ꝙ cum ſacramentum cōiugij apudfideles ⁊ infideles exiſtat: quemadmodum oſtendit apoſtolus dicensſiquis frater infideleꝫ habet vxoreꝫ⁊ hec conſentit habitare cuꝫ eo: nōillam dimittat: ⁊ in premiſſis gradibꝰ a paganis quo ad eos matrimonium licite ſit contractum qui conſtitutiōnibus canonicis non artant̉quid enim ad nos ſecundū apoſtolum eundem de his qui foris ſuntiudicare: in fauorem preſertim chriſtiane religionis ⁊ fidei a cuius perceptione per vxores ſe deſeri timentes viri poſſunt facile reuocari: fideles huiuſmodi matrimonialiter cōpulati libere poſſūt ⁊ licite remanere coniuncti: cum per ſacramentumbaptiſmi non ſoluantur cōiugia ſꝫcrimina dimittantur. ¶ Quia veropagani circa plures inſimul femīasaffectum diuidunt coniugaleꝫ: vtrūpoſt conuerſionem omnes vel quāex omnibus retinere valeant: nonimmerito dubitatur: et infra. Verūabſonum hoc videtur et inimicumfidei chriſtiane: cum ab initio vnācoſta in vnam feminam ſit cōuerſa⁊ ſcriptura diuina teſtetur: ꝙ ꝓpterhoc relinquet homo patrem et matrem et adherebit vxori ſue: ⁊ eruntduo in carne vna: non dixit tres velplures ſed duo: nec dixit adherebitvxoribus ſed vxori: ⁊ īfra. Nec ullivnquā licuit inſimul plures u̓xoreshabere: niſi cui fuit diuina reuelation conceſſū que mos quādoqꝫ interdum etiam fas cenſetur. per quāſicut iacob a mēdatio: iſraelite a furtō̓: et ſanſon ab homicidio: ſic et pr̄iarche et alij viri iuſti qui plures leguntur ſimul habuiſſe uxores: abadulterio excuſantur. Sane veridica hec ſententia probatur etiam deteſtimonio veritatis teſtantis in euāgelio. quicunqꝫ dimiſerit vxoremſuam ob fornicationem: et aliamduxerit: mechatur. Si ergo vxoredimiſſa duci alia de iure non poteſtfortius et ipſa retenta per quod euidenter apparet pluralitatem in vtroque ſexu cum non ad imparia

m ¶ Predeceſſor .ſ. celeſtinus. dictum cuius habuiſti olim in decre. sͣ. de cōuer. infide. laudabilem. ⁊ male dixit celeſtinus.n ¶ Ait apoſtolus. xxviii. q. i. ſi infidelis.o ¶ Canonem. xxviii. q. ii. ſi infidelis.p ¶ Contumelia. iuxta illud. Deſere ſpernenteꝫ vel blaſphemare volentem.Uel te credentem ſceluſ admortale trahentē. Nā ſuntabſqꝫ mora ſic vincula rupta priora. vin.¶ ¶ Qui relinquit̉ .ſ. qui conuertitur circa eum qui relinquit: qꝛ non pōt claudicarematrimoniū. ſed potius dixit de eo qui relinquit̉: qꝛ ille ſolus pōt ꝯͣhere ſine peccato: ille qui relinquit tranſeuntē ad fideꝫ peccat: ⁊ ſolacontumelia creatoris ſoluit̉⁊ non ꝑ eccl̓iam. ⁊ ſtatiꝫ ſoluit̉ qͣꝫcito non vult cohabitare ſecundū modū qui tradit̉. jͣ. c. ꝓxi. ad fi. ⁊ peruenitad notitiam alterius: tamēdebꝫ adhibere teſtes: ꝙ illanon vult cohabitare: ne impediat̉ poſtea contrahēs. ſiauteꝫ anteqͣꝫ ꝯͣhat cum aliaꝯuertat̉ ad fidē: vir ipſam reciꝑe tenetur. jͣ. c. ꝓxi. §. pen⁊ videt̉ nouū matrimoniuꝫut ibi dicetur.t ¶ Caſu maior. magis .n. d̓linquūtur fideles apoſtatādo qͣꝫ infideles in infidelitate remanendo. xxxii. q. iiii.in eo fornicator. ⁊ nemo reſpiciens retro aptus eſt regno dei. sͣ. de vo. magne. ſi.d̓ pe. di. iiii. ſi refugiētes:magis delinquit ꝗ interritā iteꝝ litē deſerit: qͣꝫ ꝗ ſemelacceptā derelinquit. in aut̓.de litig. §. edicta. in fi. colla.viii. C. qūo ⁊ qn̄ iudex. aut̓.qui ſemel.ſ ¶ Ratū. qꝛ poteſt diſſoluiut hic. xxviii. q. ii. §. itē illd̓.t ¶ Nunqͣꝫ amittit̉. xxxii. q.vu. c. i. ⁊. ii. ⁊. i. q. i. qd̓ ꝗdā.u ¶ Sine culpa. nemo ſiculpa iure ſuo priuari debꝰxvi. q. vl. inuentū. lvi. di. ſatꝭꝑuerſum. ⁊ sͣ. de eo ꝗ ꝯgn̄.ꝯſang. vxo. ſue. diſcretōem.⁊. c. vlti. ⁊ sͣ. de ꝯſti. c. ii. ſedſi cauſa ſubeſt priuat̉ quisqn̄qꝫ iure ſuo. sͣ. ut lite nonꝯte. qm̄. §. ii. ⁊. jͣ. de pͥuil. an⁊ ī. Utruꝫs accipientes intiqua. ⁊. xxii. di. renouātes.⁊ hic ſubeſt cauſa que ſubvel tertō vel vlteriore graduunctas ſic coniuncti debeijcitur inferius.oriuernonem ſuā inſimnuix ¶ Multis caſibus. in quibus quis priuatur iure ſuoxiiii. q. vi. ꝯꝑimus. ⁊ liiii. di.frequens. xxxiiii. di. ſi cuius. xvi. q. vii. decernimus. lxx. di. neminem. xviii.q. ii. diffinimus. sͣ. de cleri. egro. tua.¶ Incidatur. xxxii. q. vii. illi.z ¶ Simularent hereſim. hec eſt cauſa quare priuat̉ quis iure ſuo ſine culpaſi. xxxii. q. i. dixit dominus.¶ Redire cogat̉. ⁊ reuera cogi debet: niſi velit religionem intrare: cū in iudicio eccleſie ſeꝑati fuerint. sͣ. de ꝯuer. coniug. c. vl. Lau. dixit eā nō cōgendaredire ad eum cum diſtinctione illius decretalis. sͣ. eo. de illa. ſed verius eſt:

ꝙ indiſtincte debet compelli: niſi cum vult intrare religionem ſecūꝰlum illam decre. sͣ. de conuer. ꝯiug. c. vlti.Audemus. in ſecundo. nō prohibito: qꝛ ſcd̓us gradus eratꝓhibitus ſed non omnis. Iſte .n. erant ꝑſone ꝓhibite in legemater nouerca ſoror neptis amua matertera vxor patrui ⁊ vxor fratris filia ⁊ priuignade hoc dicitur. sͣ. d̓reſti. ſpō. litteras.¶ ¶ Exiſtat. xxvi. di.deinde. ⁊ sͣ. d̓ ꝯſā.⁊ affi. de infidelibꝰ.c ¶ Conſtitutiōibusque non artant niſiilloſ qui ſubſunt eccleſie directe bn̄ cōpellunt̉. jͣ. de vſur.poſt miſerabileꝫ. ⁊c. qͣꝫto. ⁊. jͣ. de iude⁊ ſi iudeos.¶¶ Quid .n. ii. q. i.multi. īterpoſitio ē.¶¶ Remanere ꝯiuncti. sͣ. de ꝯſang. de īfidelibus.f ¶ Dimittant̉. xxvi.di. deinde.g¶ Uel quam. adiſtā queſtionē nonrn̄det directe: ſed īdirecte. ſatis rn̄det̉ꝙ prima ſit vxor exeo ꝙ dicit pluralitatē in vtroqꝫ ſexureprobandam. ī fi.iſtius. §.h ¶ Abſonum. hicoſtendit: ꝙ vnā tm̄debeat habere.¶ Una. sͣ. de big.lebitum.k ¶ Duo. hic plural̓numerus ponit̉ adexcluſionē maiorispluraliſ. ar. ꝯͣ. xxxi.q. i. ꝙ ſi dormierit.qn̄qꝫ ponit̉ ad excluſionem minorisnumeri: ut cū dicit̉:vnus non ſtet contra aliuꝫ: ſed in oreduorum ſtet omneverbum: ut. sͣ. de teſti. licet. in fi.l ¶ Uxores. vndeetiam lex plura cōiugia prohibet iudeis. C. de iudeis.nemo iudeoruꝫ. infine. ⁊. C. de inceſt.nupt. l. ii. C. de donatō. ante nupti. eaque.m ¶ Diuina. non etgo ſunt ſufficiētesexcuſatōnes quas habes. xxxii. q. iiii. dixit ſara. ⁊. c. obijciūtur. ſedillud fuit ante legē ⁊ talis mos fuit diuinitus inſpiratum.n ¶ Mendacio. xxii. q. ii. §. item opponitur.o ¶ Furto. xiiii. q. v. dixit dominus.y ¶ Homicidio. xxxiii. q. v. ſi nō licet. circa fi. ⁊. q. viii. occidit.q ¶ Pluralitatem. hic innuit ſolutionem queſtionis: quaſi diceret:prima tantum eſt vxor. ut dixi. sͣ.r ¶ Non ad imparia .i. quo ad mutuam ſeruitutem ⁊ debitū carnis