in preiudicium ipſius aliquid fueritattentatum: id irritum eſſe decernimus: ⁊ viribus omnino carere.¶ Dem ep̄o abbaten̄.Ue nobis exhibite littere con¶ Itinebant: ꝙ quidam filiā ſuamcirciter. xij annos habentē cuidamnobili deſponſauit: qui ſubarrau̓iteandē conſenſu mutuo accedente ⁊infra. Quia uero nobis conſtare n̄potuit: cuius etatis eſſet puella: cuꝫeidem viro extitit deſponſata: cumdicatur ꝙ circiter. xij. annos habebat: utrum ne prudentia tunc in illaſuppleret etatem. Reſpondemuſ ꝙſi puella nubil̓ n̄ erat etatis: cū ſepeprefatus vir deſponſauit eandem: ⁊etatem in ea prudentia non ſupplebat: proculdubio inter eos non cōiugium ſed ſponſalia contracta fuerunt: qͣꝫuis ab ipſo viro eadem fuerit ſubarrata.lādeſtina deſponſatione.CX concilio arelatenſi.I quis clam deſpōſauerit aliquam: etmulier ul̓ uir negathuiuſmōi deſponſationē: viro incūbitprobatio. Lex. iij. beluacēſi epiſcopo.
Uod nobis: ⁊ infra. Si matrimonia occulte ꝯͣhuntur: qd̓ exinde legitima probatio non appareat: hi qui ea contrahunt: ab eccleſianon ſunt aliquatenus compellēdi.Uerum ſi perſone contrahentiumhoc uoluerint publicare: niſi ratiōnabilis cauſa prepediat: ab eccleſiarecipienda ſunt ⁊ comprobanda tāqͣꝫ a principio in eccleſie conſpecticontracta. ¶ Nno. iij. in concilioenerali.Um inhibitio copule coniugalis ſit in ultimis tribus gradibus reuocata: eā in alijs uolumuſdiſtricte ſeruari. Vnde predeceſ. nōſtroruꝫ ueſtigijs inherendo clandeſtina coniugia penitus inhibemusprohibētes etiam: ne quis ſacerdoſtalibus intereſſe preſumat. Quareſpecialē quorundaꝫ locoruꝫ conſuetudinem ad alia generaliter proroganda ſtatuimus: ut cum matrimonia fuerint contrahenda in eccleſijsper preſbyteros publice ꝓponant̉competenti termino prefinito: ut infra illum qui uoluerit ⁊ ualuerit legitimum impedimentum opponat⁊ ipſi preſbyteri nihilominus inueſtigent: utrum aliquod impedimentum obſiſtat. Cuꝫ auteꝫ apparueritprobabilis cōiectura ꝯtra cōpulaꝫ
c ¶ Irritum. quo ad iudicium quod mouetur in preiudicium ipſius. ſi. sͣ. depreben. inter cetera. ſecus eēt ſi clauſula illa nō apponat̉: lꝫ mandat papa alquid fieri. sͣ. de preben. dilectus. i. ⁊. c. dilectus. ij. Sed quid ſi contraherentmr̄imoniū contra interdictum pape: nūquid irritabitur matrimoniū? Dicoꝙ non: ſed ſeparabuntur ad tēpus. sͣ. de ſpon. cum in apoſtolica. quouſqꝫcognoſcatur de impedimeto. jͣ. de ma. ꝯtrac. ꝯͣ interd̓.ec. ex litteris. de muliere. nāfortius eſt matrimoniū qͣꝫinictum pape.d ¶ t Ue. ſubarrauit.(ſic. xxvij. q. ij. ſi ꝗſuxorē. ⁊. c. ſe. Et hec ſubarratio fit qn̄qꝫ ꝑ immiſſiōeꝫannuli: iuxta illud annuloſuo ſubarrauit me. qn̄qꝫdationē aliarū rerū: uel aliorū inſigniū. ⁊ qn̄qꝫ fit taliſſubarratio interueniēte cōſenſu expreſſo: ut hic. qn̄qꝫetiam non interueniēte ſedſiue interueniat ſiue nō dūmodo conſtet de ſubarration: preſumitur matrimonium donec probetur contrarium. argu. xxx. q. v. noſtrates. ⁊. c. femine. ⁊. xxvijdiſt. ꝙ interrogaſti. ⁊ sͣ. deſpon. is qui. quia nihil intereſt an facto an uerbo ꝗsdeclaret uoluntatem ſuamxliij. di. c. i. ibi paſtorem recta loqui timuiſſe: ꝗd alid̓dicere qͣꝫ terga tacendo p̄buiſſe: uel ibi ueſtimēta ſacerdotis: ꝗd aliud qͣꝫ rectaopera ⁊cͣ. ubi de hoc. ff. dele. de quibus. ⁊ sͣ. de regu.c. penul. ar. op. ⁊ ſi fiat a patre p̄ſumunt̉ ſponſalia. utnoſtrates. ſed inter ſpōſospreſumitur matrimonium: ut hic in fi. niſi conſuetudo in contrarium eſſet. aru. sͣ. de preſump. illud.e ¶ Circiter. ſic. sͣ. e. continebat̉. ⁊. c. atteſtationes. Ad modicam quantitateꝫrefertur hec dictio circiter ⁊ conſimiles. ff. de uer. ſig. hec adiectio.f ¶ Nubilis. Nota nubilis etas in viro eſt. xiiij. an. In femina. xij. ut dixi. sͣe. vbi. ⁊ ita ſi non fuit talis: nō fuit matrimoniū inter eos ſed ſponſalia tātuꝫniſi malicia ſuppleret etatem. ut. jͣ. ſequitur.g ¶ Prudentia .i. carnalis ꝯcupiſcentia. ar. xxxij. q. ij. niſi .n. alibi appellat̉malicia. sͣ. e. de illis. ij. ſic etiā in delictis dolicapacitas ſupplet etatē. jͣ. de delictis pue. pueris. ⁊ inſti. he obli. que ex delic. naſ. §. in ſumma. circa fi. ⁊. ff. adl. acquil. ſed ⁊ ſi quecunqꝫ. §. i. C. ſi mi. ſe ma. dixe. l. iij. ſi. lxxvij. di. monachꝰnouitius. ⁊. C. de his qui ue. eta. impe. l. ij.h ¶ Subarrata. ⁊ ita collige: ꝙ per ſubarrationē contrahitur matrimoniumuerū uel p̄ſumptum: ut dixi in prin. niſi etas repugnet: ut hic pꝫ. ⁊ eſt hic ar.manifeſtū: ꝙ ſi minor in contrahendo utatur uerbis ꝑtinentibus ad matrimoxū contrahendum: contrahit ſponſalia.Iꝗs. viro incūbit ꝓbatio. ꝗa caput ē mulieris. xxxij. q. vi. non mechaberis. xxxiij. q. v. cū caput. ⁊. q. i. ſi quis uxorē. Hoc dixit. r. Exhac lr̄a innuit̉: ꝙ ſiue vir neget deſponſatiōꝫ ſiue mulier: ſemꝑ viro incūbit ꝓbatio. Sed hoc nō vr̄: qꝛ negātis factū nulla eſt ꝓbatio. vi. q. v. actor. §. vlt.⁊ sͣ. de elec. bone. i. ⁊ ei ꝗ dicit n̄ qui negat: incūbit ꝓbatio. ff. de ꝓba. ei qui.Dixit ala. ꝙ viro incūbit ꝓbatio: ubi ipſe negat clādeſtine ductā eē uxoreꝫqꝛ potius negat ius qͣꝫ factū: ⁊ qui ius negat probare debet. ff. de probatio.ab ea ꝑte. Sed ille intellectus non placet: quia exquo publice confitetur factum: coram eccleſia approbatur matrimonium. jͣ. c. ꝓxi. Dixit. t. ꝙ legiturſecundum ꝙ dixit gr̄anus. xxxij. q. vij. §. ſed illud Ambroſij. ut vir dicaturhic a virtute: uel a virilitate: quia ſtat pro matrimonio ⁊ non a ſexu: ⁊ muliera mollicie mentis. Et dic viro .i. qui ſtat pro matrimonio. Uel dicas: qd̓. c.legitur cum reduplicatione littere hoc modo. Si quis clam deſponſaueritaliquam: ⁊ mulier negat deſponſationem: viro incumbit probatio: ⁊ ſi vir
negat deſponſationē: mulieri incumbit probatio: ⁊ iō non reſumpſit expreſſe: quia idē iudiciū eſt de muliere quod de viro. ſic. xxxij.q. vij. apoſtolus. ⁊ hoc uerū eſt: ⁊ ſic ſeruatur: ſi vir negat mr̄imoniū:mulieri incumbit probatio ⁊ econuerſo.¶ q Uod autem. compellendi. ſi alter uel uterqꝫ negauerit ſe cōtraxiſſe: non debētcompelli: ut ſimulmaneant: exquo n̄ꝓbatur: qꝛ eccleſianon iudicat de occultis. xxxij. di. erubeſcant. ⁊. xxxij. q.v. chriſtiana. ⁊ hic.immo potius ſuntabinuicem ſeparādi: quia contubernia uel ſtupra preſumuntur. xxxv. q.i. c. i.c ¶ Rōnabilis cā.puta ꝯſanguinitasxxxij. q. v. horrendus. xxxv. q. iij. cōtradicimus. uel affinitas uel aliud. jͣ.de eo ꝗ cog. ꝯſan.ux. ſue. ſuꝑ eo.d ¶ A principio.Ar. qd̓ ab initio n̄ualebat: tractu temporis cōualeſcit. sͣ.de elec. ꝙ ſicut. §. ſiaūt. Arg. cōtra. sͣ.de elec. dudum .i.ubi de hoc. sͣ. de cēſi. ſcientes. ſed hocin principio ualebat quo ad deum:licꝫ non quo ad eccleſiam: ſed nūc primo declarat̉. ſic. jͣ.de frigi. ⁊ male. fraternitatis. in fi. ſi. ff. ſi ſer. uen. ſicut aūt. §. ſed ſi queritur. ff. de acqui. rerū do. adeo. §. cum quis. in fi.e c Um inhibitio. reuocata. per illam conſtitutionem. jͣ. de cōſang. non debet.¶ Predeceſſorum. sͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. xxx. q. v. c. i. Ber.g ¶ Clādeſtina. Dicitur clādeſtinum matrimonium tribus modis.Uno modo cū non habentur teſtes. sͣ. c. ꝓxi. Secundo cū non ſitcum ſolennitate. xxx. q. v. aliter. Tertio dicitur clandeſtinum: quodſit contra tenorē huius ꝯſtitutionis: videlicet non p̄miſſa denunciatione: tenet tn̄ quo ad eccleſiam: ſed filij nati inde detecto impedimēto illegitimi erunt. ut. jͣ. ſequitur.h ¶ Locorū. jͣ. qui ma. ac. poſ. cū in tua. ⁊ sͣ. de ſponſa. cum in tua.i ¶ Voluerit. quaſi publicū crimen videtur: quia quilibet admittit̉: īmo quilibet tenei ſaltē denunciare. jͣ. de cog. ſpi. tua. ⁊ sͣ. de ſpon. cūin tua. ubi etiā de hoc: conſanguinei tn̄ potius admittūt̉ qͣꝫ extraneixxxv. q. vi. c. i. Sed pone matrimoniū contractum nulla p̄miſſa talidenunciatione aliquibus pn̄tibus qn̄ contrahitur ⁊ ſcientibus īpedimentū ⁊ nihil obijcientibus: nunquid iſti debēt admitti poſtea adaccuſandū uel ad teſtificandū contra illud matrimoniū in vita ul̓ etiam poſt mortē: videtur ꝙ non: quia qui ſciuit certiorari non debuit.ff. de ac. emp. ⁊ uen. l. i. in fi. quia denunciatio nō fit niſi ꝓpter ignorantes. Itē licet contrahentes non fuerint in culpa: tn̄ ſcientes impedimentū fuerunt in dolo: ⁊ dolus p̄ponderat culpe. ff. ad. l. acquil̓.itē mela. in prin. ⁊ exquo factū eſt publice: non admittit̉ cōtradictor.viij. q. i. licet. quare iſti ꝗbus vidētibus ⁊ ſcientibus īpedimentū matrimoniū contractū eſt: nō debent amplius admitti: qꝛ non vidēturcarere ſuſpitione Qui ergo debeant admitti poſt denunciationē: dicitur. jͣ. qui ma. accu. poſ. uel non. cū in tua. poſt mortē etiā admittit̉accuſatio ꝓpter bona. jͣ. ꝗ fi. ſint le. cām. C. ne de ſta. defunc. quāuis.k ¶ Probabilis ꝯiectura. Nota ꝙ ꝓbabilis cā īpedit mr̄imonium