II

iudicem abſqꝫ rōnabili cauſa nō ꝓuocet: ſed coram illo ſuā iuſtitiā proſequatur: non obſtante ſi dicat: ꝙ adſuperiorem iudicem nuncium deſtinauerit: aut lr̄as impetrauerit ab eodē priuſqͣꝫ dele̓gato fuerint aſſignāteCum auteꝫ ex ratiōnabili cauſa putauerit appellandum eoram eodem

iudice cauſa probabili appellatiōisexpoſita tali uidelicet que ſi foret ꝓbata deberet legitima reputari. ſuperior de appellatione cognoſcat. Etſi minus ratiōnabiliter eum appellaſſe conſtiterit: illum ad inferioremremittat: ⁊ in expenſis alteri parti cōdemnet. Alioquin ip̄e ꝓcedet ſaluis

I⁊ non in omnibus conſimilibus ubi exprimitur in decre. ꝙ poſſit appellari. ⁊ beneficio iſtius conſtitutionis poteſt appellari in omnibusalijs caſibus non expreſſis: ubi exprimitur talis cauſa: que ſi foret ꝓbata: legitima eſſet: licet illa non ſit ſcripta in iure. ⁊ ita patet ꝙ remotio appellationis quo ad ueritatem nihil operatur: ſed potius apponitur ad cautelam:quia plus timeri ſolet quod ſpecialiterprohibet̉ qͣꝫ quodgeneraliter imperatur. xxiij diſtin. qͣꝫqͣꝫ. ⁊ conſuetudo ēeccleſie. ⁊ tam in pͥncipalibus queſtionibus qͣꝫ in incidētibus remota ē appellatio per iſtā cōſtitutionem ⁊ coram quocunqꝫ iudice: niſi cum quis grauatur in caſibus expreſſis uel non expreſſis. ⁊ ſic papa remouet id quod iam remotum eſt de iure. ſic concedit papa qd̓ de iure cōmuni cōceſſum eſtsͣ. de iureiuran. ⁊ ſi xp̄s. in fi.t ¶ Si dicat. ⁊ ſi propterea appellauerit: eius appellatio nō eſt admittenda. ij. q. vi. eius qui. ff. de ap. reci. eius qui. ⁊ ſic correcta ſūt iura illasͣ. e. meminimus. ⁊. c. ad hoc. ſicut. ⁊ sͣ. de offi. dele. cum cauſa. qꝛ nonprodeſt nunciū premiſiſſe ad ſuperiorē. nec prodeſt etiā habere lr̄as:qd̓ plus eſt que nōdum ſunt iudici preſentate: ut hic dicit. Ratio huius conſtitutionis fuit: ne quis ſine cauſa declinet examē ordinarij iudicis: ut proprius honor debitus iudicibus deferatur. C. quādo prouo. non eſt nece. omnē honorē. vnde ſicut non poteſt declinari iudicium eius per appel. fruſtratoriam: ſic nec per miſſionem nuncij. quiapermiſſionē nuncij nō intelligitur prouocaſſe facto uel uerbo: cū cauſa nondū eſſet mota nec cōminata nec ad iudicē aliquo mō inſinuataUnde licitū eſt aduerſario ad iudiciū prouocare ⁊ ius ſuuꝫ proſequicoram ordinario: ⁊ ita preuenire aduerſariū: nec prodeſt illi lr̄as allegare: ſi nondū ſint iudici preſentate: ⁊ ita quaſi preuentus oportet euꝫcoram ordinario reſpondere: quia iudices illius non prius dicunturiuriſdictionem recepiſſe cum effectu: niſi cum eis lr̄e preſententur. sͣ. e.ſuper eo. ij. in fi. ſic cum quis citatur: ſi poſtea pendente citatione mutauerit domicilium: quaſi preuentus oportebit eum reſpondere. sͣ. defo. compe. c. pe. ſic ⁊ iſte qui iam habebat lr̄as in arca ſua preuentuꝫeſt. Preterea cum per ſecundū reſcriptum non tollatur iuriſdictio delegata: niſi de ea fiat mentio: multo fortius uidetur ꝙ nō tollatur ordinaria: niſi de ipſa fiat mentio. facilius enim tollitur extraordinaria qͣꝫordinaria. iij. q. iij. §. ei autem. Super hoc dicas ꝙ ſi iuriſdictio ordinaria iam cepta eſt per ſolam citationē: amodo non poteſt tolli quantum ad cauſam illam per lr̄as pape: nifi de hoc fiat mentio in reſcripto: ſicut ⁊ in delegata. Sed ſi ordinaria iuriſdictio non eſt cepta percitationem: preuenitur bene per reſcriptum prout quotidie fit: nec eſtneceſſe fieri mentionem in reſcripto de ordinaria. ⁊ hoc ideo: ut dixitio. quia ordinaria iuriſdictio generalis eſt. vnde tollitur per ſpecialemquantum ad illam ſpeciem que delegatur. sͣ. de reſcrip. paſtoralis. ar.ſ. e. ti. c. i. ⁊ eo ipſo ꝙ papa ſcienter cōmittit cauſam eam tranſfert a poceſtate ordinarij. sͣ. de offi. dele. paſtoralis. §. preterea. Et tu dicas aliam rationem meliorem: cum enim dominus papa ſit iudex ordinarius omnium hominum. ut. ix. q. iij. cuncta. poteſt quilibet ipſum audire per ſimplicem querelam reintegra. etiam ipſe poteſt cognoſcereuel delegare. nec eſt neceſſe ꝙ facit mentionem de iuriſdictione minoris. ⁊ per appel. itur ad ipſum: ſicut in legato contingit: de quo minꝰuidetur. sͣ. de offi. lega. c. i. Item ⁊ hic corrigiiur iſtud. sͣ. de reſcript̉.plerunqꝫ. ut ſtatim quis poſſit alium preuenire habentem priores litteras que non ſunt iudici preſentate. de hoc tamen dixi. sͣ. de reſcrip.c. i. ⁊ ita patet ꝙ ille qui primo ſuas litteras exhibet iudici: ſiue preunit alium in citatione facienda per ordinarium uel per delegatum. illeobtinebit. ad hoc facit. sͣ. de reſcript̓. capitulum ſancte crucis. ⁊ ita nōrefert que ſint prime uel ſecunde re integra exiſtente. ⁊ ſic intelligiturconſtitutio iſta: re non integra exiſtente locum habent alia iura: in quibus cauetur: ꝙ non ualet ſecundum reſcriptum niſi faciat mentionēle primo. ber.¶ Delegato fuerint. ⁊ ita uidetur ꝙ ſi prime littere delegato ſint aſſignate: non poteſt preueniri ab ordinario uel delegato per ſecundas:niſi fiat mentio de primis. Sed quid ſi non procedant pͥmi iudices:nunquid ualebunt ſecunde; uel qͣꝫdiu debent expectare ſecundi ſi nō

poſſunt primi procedere impediti iuſta de cauſa? poteſt dici ꝙ in hoc caſu locum habeat decre. illa plerunqꝫ. sͣ. de reſcript̉. ut ſi non procedant primi iuſta cauſa ceſſante ualeant ſecunde. Sed ſi non curant procedere: tunc moneantur per ordinarium uel per ſecundum delegatum: ut procedant infra terminum competentem: quia vnus iudex propter negligentiam amittit iuriſdictionem. ⁊ alter poſtea procedit in cauſa. sͣ. de offi. ordi. ſignificauit. ⁊ sͣ. de offi. d̓lega. prudentiam. in fine. ⁊.sͣ. de foro compe. licet. ⁊. c.tenore: ne de dolo ⁊ maliciapars altera commodum cōſequatur: quia dignum eſtut propter negligentiam ſiue dolum perdant iuriſdictionem. Iſta notula intelligitur: cum prime littere ſuntiudici preſentate nulla citatione facta per eas. ſed non eſt curandum de hijsque in illa dicuntur: quia litterā iſtā priuſqͣꝫ ⁊cͣ. debet intelligi prout dicitur inſequenti notula que incipit: ſed nunquid ⁊ in fi. illius notule ⁊ ſi propterca.quia non dicitur preuenta iuriſdictio per ſolam preſentationem: licet litterat ¶ Aſſignate. Sed nunquid ſola p̄ſentatio lr̄arum ſiue aſſignatio ſufficit: utiſta hoc innuatnon poſſit preueniri ab ordinario ſiue alio delegato; ex hac littera uidetur ꝙſic. Sed contra potius uidetur ꝙ ſola preſentatio ſiue aſſignatio non ſufficiat: quoniam uideo ꝙ ſi duo ſint ordinarij: poſſum aduerſarium meum preuenire coram altero quem uoluero eligere: non obſtante ſi aduerſarius dicatꝙ uolebat ⁊ deliberauerat me conuenire coram alio cum quo tractauerat: niſiipſius citatio preueniſſet. ⁊ idem credo in legatis ſiue delegatis ſiue in delegato ⁊ ordinario re integra. Rem intelligo integram ante citationem: per quamiuriſdictio perpetuata eſt ⁊ non per preſentationem. sͣ. de offi. deleg. gratum.vnde quod dicit prius ⁊cͣ. ſupplendum eſt maxime: quia idē eſt poſt preſentationem ⁊ ante citationem: niſi aliud uiderem. ⁊ hoc dicitur in fine illius no.⁊ ſi propterea per ſolam preſentationem uel aditionem ordinarij nulla etiamfacta citatione non eſt preuentus aduerſarius: ſed per citationem preuentuseſt. sͣ. de foro compe. c. ulti. ⁊ per ſolam citationem iuriſdictio perpetuatur: ⁊non per ſolam preſentationem. Si alibi inueneris ubi dicatur ꝙ ſola preſentatio ſufficiat reducas illa ad id quod hic dicitur. b.u ¶ Ex rationabili cauſa. Colligitur euidenter ex hac littera: ꝙ ſemper ſit cauſa appellationis talis: que ſi eſſet probata: legitima eſſet: proponenda eſt cōram iudice a quo appellatur. ⁊. jͣ. e. cum cauſam. in fi. ubi dicitur de hoc. Sedpōt queri que cauſa dicat̉ probabilis: utrū illa que uidet̉ iudici uel alijs. videtur ꝙ hoc non ſit referendū ad opinionē iudicis. jͣ. de ſentē. ex. ſacro. ſicut necad opinionē iudicis refertur quid dicatur manifeſtum. ſed ad ipſam rei ueritatem. jͣ. de uer. ſig. cum olim. ad id facit. iij. q. vij. iudicet. Sententiabit enimiudex in hoc ſcd̓m qd̓ ſibi uidetur. habita tamen collatione ſapientium ſi nōeſt certus. ar. ff. de arbi. qualem. ⁊ iudex eſtimabit ex opinione animi ſui ea q̄proponūtur. ar. iiij. q. iij. §. item ſepe fit. Si uero iudex dubius remanet: quiiudex non poteſt certificari an ſit probabilis uel non: in tali dubio deferat appellationi. jͣ. de ſen. ex. ſacro. ad fi. quicunqꝫ enim appellat a grauamīe ſiue iniudicio ſiue extra: cauſam rationabilem debet allegare in ſcriptis ſcd̓m tenoreꝫcōſtitutionis. inno. iiij. jͣ. e. cordi nobis. al̓ reputabit̉ nō appellās. ut ibi dr̄. b.x ¶ Rationabiliter. quia cauſam quam propoſuit in appellando non fuit probabilis: ut ex euentu cauſe apparet. Quid autem debeat probare appellansin cauſa appellationis. dicitur. jͣ. eo. interpoſita. ubi de hoc. Sed qualiter remittitur ad illum a quo appellauit: cum habeat eum ſuſpectum. sͣ. eo. ad hec.ſed non poteſt dicere illum ſuſpectum cum ex propria culpa proceſſerit illa ſuſpicio: ſicut ille qui non proſequitur appellationem. sͣ. eo. perſonas. ⁊. c. cumſit romana.y ¶ In expenſis. hoc generaliter obtinet: ꝙ qui deficit in appellatione: punit̉in expenſis. sͣ. de teſti. ſignificauerunt. de expenſis iſtis plene dicitur. sͣ. de do.⁊ contu. finem. ⁊ sͣ. de reſcrip. cul.z ¶ Alioquin. hic patet ꝙ ſi iudex appellationis pronunciat appellatōnem tenere: ꝙ per hoc non expirat eius officiū: ſed incipiet poſtea cognoſcere de cauſa principali. C. de re. credi. generaliter. §. ſinautem. ⁊ in aut̓. de ſanc. epiſ. §. ſiquis contra aliquem in prima colum. colla. ix. Dicas ꝙ hoc locū habet quādo appellatur a grauamine ante ſententiam. quia tunc iudex datur quaſi ſubconditione quo ad principalem cauſam. vnde primo cognoſcit de grauamine: ⁊ ſi inueniat legitimam appellationem. tunc pronunciat legitime appellatum fuiſſe. ⁊ poſtea procedit ſuper principali: ſi male appellauerit: pronunciauit male appellatum: ⁊ remitttit partes ad priores iudices in expeuſis appellantem condemnādo: ut hic dicitur: ⁊ ſub hac forma ſemper reſcribit̉ quādo

t 5